Share

۲۱۳ نفر از نمایندگان مجلس ایران در بیانیه‌ای خواستار انتشار «فکت‌شیت ایرانی» شده‌اند اما محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت می‌گوید این اقدام «در صورت لزوم» انجام می‌شود و علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی نیز آن را «مخل مذاکرات هسته‌ای» می‌داند.

ایران و کشورهای گروه ۱+۵ روز ۲ آوریل/ ۱۳ فروردین در لوزان پس از چند روز مذاکره فشرده، بیانیه مشترکی منتشر کردند

ایران و کشورهای گروه ۱+۵ روز ۲ آوریل/ ۱۳ فروردین در لوزان پس از چند روز مذاکره فشرده، بیانیه مشترکی منتشر کردند

صبح امروز، سه‌شنبه ۲۵ فروردین، ۲۱۳ نفر از نمایندگان مجلس ایران در بیانیه‌ای از وزارت امور خارجه ایران خواستند، همان‌طور که وزارت امور خارجه آمریکا برداشت و تفسیر خود از مذاکرات هسته‌ای ایران با کشورهای ۱+۵ را به صورت فکت‌شیت متتشر کرده و مقامات آمریکایی بر مبنای آن اظهارنظر می‌کنند، این وزارتخانه نیز چنین کند.

«فکت‌شیت» اصطلاحی است که این روزها در محافل حکومتی و رسانه‌های ایران مدام از آن استفاده می‌کنند. «فکت‌شیت» در واقع اطلاعیه رسمی یک دولت برای توجیه افکار عمومی و سایر مقامات درباره موضوعی مشخص است. این اصطلاح پس از مذاکرات هسته‌ای لوزان چنان در رسانه‌های ایران رواج یافت که برخی از مسئولان فرهنگستان زبان و ادب فارسی واژه «گزاره‌برگ» را به‌عنوان معادل آن پیشنهاد داده‌اند.

نمایندگان مجلس در بیانیه خود گفته‌اند: «از آن‌جا که جز بیانیه مشترک، متن قابل استنادی از طرف جمهوری اسلامی ایران در دسترس نیست و توضیحات و تفاسیر و برداشت‌های وزارت خارجه می‌تواند در بررسی و تبیین مواضع مفید باشد و نقد کارشناسان می‌تواند کمکی بر تنظیم و نگارش صحیح متن نهایی باشد، از وزارت امور خارجه می‌خواهیم گزاره‌برگ یا فکت‌شیت ایرانی را منتشر نماید.»

نزدیک به دو هفته از مذاکرات لوزان می‌گذرد اما بحث بر سر نتایج آن در ایران همچنان داغ است. این بحث به‌ویژه به دلیل تفاوت آن‌چه کشورهای غربی از تفاهم صورت گرفته ابراز داشتند با آن‌چه نمایندگان ایران عنوان کردند، چالش‌برانگیز شده است.

«اگر لازم باشد فکت‌شیت قابل انتشار خواهد بود»

در همین حال محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت روز سه‌شنبه در نشست خبری خود با بیان این‌که «اگر لازم باشد مکتوب فکت‌شیت قابل انتشار خواهد بود» مواضع دیپلمات‌های ایران را «بسیار روشن و تبیین‌کننده» دانست و گفت وزارت امور خارجه و برخی مذاکره‌کنندگان ارشد تیم هسته‌ای در جلسه‌ای موارد و پاسخ‌های لازم را در تنظیم قراردادی که مکتوب خواهد شد مورد توجه قرار می‌دهند.

aliakbar salehi

علی‌اکبر صالحی: ظریف و روحانی اگر صلاح دانستند فکت‌شیت را منتشر کنند.

روز گذشته نیز علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی در گفت‌وگو با شبکه العالم درباره این‌که آیا ایران ممکن است فکت‌شیت تفاهم‌نامه لوزان منتشر کند گفت که همین سخنانی که او، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه و عباس عراقچی، مذاکره‌کننده ارشد تیم هسته‌ای ایران بیان کرده‌اند «همه این‌ها فکت‌شیت است».

صالحی افزود: «نه اینکه ما فکت‌شیتی نداشته باشیم، داریم، اما مسئولیت این امر برعهده مذاکره‌کننده ارشد جمهوری اسلامی ایران است که دکتر ظریف است و می تواند با دکتر روحانی اگر صلاح دانستند منتشر کنند.»

«انتشار فکت‌شیت تنها مخل مذاکرات ۱+۵ است»

اما از سوی دیگر علی‌اکبر ولایتی، مشاور امور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی و رئیس فعلی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام صبح روز سه‌شنبه در رابطه با بیانیه نمایندگان مجلس برای انتشار فکت‌شیت ایرانی گفت: «انتشار فکت‌شیت تنها باعث جلب افکار عمومی می‌شود ولی از آن‌جایی که در بیانیه لوزان هیچ تعهدی متوجه ایران نیست، به نظر می‌رسد که انتشار فکت‌شیت تنها مخل مذاکرات ۱+۵ است.»

ولایتی فکت‌شیتی را که آمریکا منتشر کرد، «برداشت نادرست آن‌ها» از مذاکرات و «مخالف» آن چیزی که در گفت‌وگوها گذشت دانست و انتشار آن را نیز «مخل مذاکرات» خواند.

علی‌اکبر ولایتی فکت‌شیتی که آمریکا منتشر کرد را «برداشت نادرست آن‌ها» از مذاکرات دانست.

علی‌اکبر ولایتی فکت‌شیتی که آمریکا منتشر کرد را «برداشت نادرست آن‌ها» از مذاکرات دانست.

آمریکا و رسانه‌های غربی پس از مذاکرات لوزان مواردی از تفاهم هسته‌ای منتشر کردند که با آن‌چه نمایندگان ایران گفته‌اند متفاوت است. در متنی که منتشر شده از جمله این موارد مورد مناقشه آمده است: «تحریم‌های اقتصادی‌ که از سوی اتحادیه اروپا، آمریکا و سازمان ملل بر برنامه هسته‌ای ایران تحمیل شده “تخفیف” داده خواهند شد؛ ایران داوطلبانه بازرسی‌های سرزده بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را می‌پذیرد؛ در نطنز نمایندگان کشورهای ۱+۵ بر تولید و غنی‌سازی مواد هسته‌ای نظارت خواهند کرد؛ ایران نباید از سانتریفیوژهای پیشرفته خود استفاده کند و تحقیق و توسعه ایران روی سانتریفیوژهای پیشرفته باید طبق پارامترها و برنامه مورد توافق با ۱+۵ باشد و رآکتور اراک طبق طرحی که باید روی آن با ۱+۵ توافق حاصل شود، بازطراحی شود و قلب رآکتور نیز تخریب شود.»

بیشتر بخوانید: لوزان: نمایش تفاهم و واقعیت عدم توافق

به‌گفته ولایتی، آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در مورد هر آن‌چه مربوط به مذاکرات هسته‌ای و بیانیه‌ لوزان می‌شد صحبت کرده و حکومت نیز بر اساس همان سخنان اقدام می‌کند. همچنین تیم مذاکره‌کننده نیز طبق خطوط قرمز و چارچوب‌های مشخص شده توسط رهبر جمهوری اسلامی حرکت می‌کند.

علی خامنه‌ای در روز ۲۰ فروردین جاری، درباره تفاهم‌نامه هسته‌ای لوزان گفت از جزئیات مذاکرات اطلاعی ندارد و تنها درباره مسائل کلی با رئیس‌جمهوری و وزیر امور خارجه صحبت کرده است. او همچنین گفت که نه موافق و نه مخالف این مذاکرات است و هنوز در این‌باره اتفاقی نیفتاده و تبریک گفتن معنایی ندارد.

خامنه‌ای با تأکید بر اهمیت مذاکرات سه ماه آینده مواردی را به‌عنوان موضع غیرقابل برگشت ایران در این مذاکرات مطرح کرد. او گفت که «تحریم‌ها باید در همان روز توافق به‌طور کامل لغو شوند»؛ «به بهانه نظارت نباید بیگانگان به حریم امنیتی و دفاعی کشور نفوذ کنند»؛ «نظارت‌ها [بر برنامه هسته‌ای] باید تنها در محدوده نظارت‌های متعارف در همه دنیا باشد» و «توسعه علمی و فنی در ابعاد گوناگون باید ادامه یابد».

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای: از جزئیات مذاکرات هسته‌ای اطلاعی ندارم

Share