Share

سازمان بین‌المللی انرژی در گزارش سال گذشته خود اعلام کرد که وضعیت استفاده از نفت و گاز طبیعی در جهان که حدود صدها سال به طول انجامیده، در ۳۰ سال آینده به طور کامل تغییر خواهد کرد.

shale oil 1

دلیل اصلی مخالفت بسیاری با طرح «انرژی پاک» اوباما، خارج شدن تدریجی و پر هزینه گاز شیل از چرخه تولید آمریکا است

با توجه به استخراج و استفاده از انرژی‌های غیر سنتی از جمله گاز شیل، تا سال ۲۰۲۰ میلادی، آمریکا به جای عربستان سعودی بزرگترین کشور تولیدکننده انرژی در جهان خواهد شد. در حقیقت، استخراج و استفاده از انرژی‌های غیر سنتی در ایالات متحده آمریکا روز به روز بیشتر توسعه یافته است. از این رو دوران حاضر در صنعت انرژی آمریکا را «انقلاب شیل» نامیده‌اند.

طرح اخیری که دولت اوباما تحت نام «انرژی پاک» مطرح کرد در واقع قصد دارد چشم‌انداز انرژی آمریکا در قرن ۲۱ را نمایان کند. اکنون سوال اساسی‌ای که مطرح است رابطه این برنامه با صنعت تولید انرژی‌های نوپاتر و به‌خصوص گاز شیل در آمریکا است.

دوران گرگ و میش ذغال سنگ

ذغال سنگ، این آلوده‌ترین منبع تولید برق در آمریکا هم اکنون وارد دوران گرگ و میش خود شده است. انتظار می‌رود که حدود یک پنجم از کل نیروگاه‌های ذغال سنگ آمریکا در میانه سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰ تعطیل شوند. برخی از تحلیلگران معتقدند که نیروگاه‌های ذغال سنگ بخش فلج کننده «تعدیل ساختاری» پیش روی آمریکا خواهد بود. این تحلیلگران بر این باورند که برنامه انرژی پاک دولت آمریکا باید در یک حمله رعد آسا و قانونی، جواز مرگ ذغال سنگ را صادر کند.

بر همین اساس رقابت‌ها بر سر تعطیلی یا جایگزینی نیروگاه‌های ذغال سنگ شدت یافته است. به هر حال میلیاردها دلار از تولید درآمد عمومی در خطر است. در حال حاضر گاز ارزان تولیدی از میدان‌های وسیع شیل در آمریکا به طور بی‌امان در حال پُر کردن همین خلاء است.

برای مدت کوتاهی در ماه آوریل و برای اولین بار در تاریخ این کشور، گاز شیل موفق شد جای ذغال سنگ را به عنوان بزرگترین منبع تولید برق در کشور از آن خود کند.

بر اساس طرح اولیه انرژی پاک که اوباما در ژوئیه سال گذشته ارائه داد، قرار بر این بود که از سال۲۰۲۰ گاز شیل به طور کامل و دائمی به عنوان بزرگترین منبع انرژی از ذغال سنگ پیشی بگیرد.

اما در طول هفته گذشته و با تغییراتی که دولت در طرح پیشنهادی خود لحاظ کرد، شانس اصلی مبارزه برای جایگزینی ذغال سنگ به انرژی خورشید و باد اعطا شد. صنعت نفت و گاز شیل نیز زین پس باید جا را برای انرژی‌های تجدیدپذیر بازتر کنند.

انرژی‌های تجدیدپذیر در رقابت با شیل

بر این اساس قرار است ۲۸ درصد از برق آمریکا تا سال ۲۰۳۰ توسط انرژی باد و خورشید تأمین شود. در این طرح کمترین اعتنایی به صنعت نوپا و سودآور نفت و گاز شیل دیده نمی‌شود.

طرح اخیر دولت شامل برنامه‌هایی برای ایجاد «انگیزه‌های قوی» در قالب اعتبارات آلودگی است. اعتباراتی برای ایالت‌هایی که به دنبال بهبود بهره‌وری انرژی در اجتماعات فقیر خود و ساخت نیروگاه‌های انرژی‌های تجدید پذیرهستند.

به گزارش گاردین، در فکت شیتی که دولت ایالات متحده روز دوم اوت منتشر کرد، اشاره شده است: «قوانین جدید در پی ایجاد انگیزه و تحرک بیشتر برای یورش سرمایه‌گذاری در فن‌آوری‌های انرژی پاک است، تا بتوانیم تولید انرژی تجدید پذیردر کشور را تا سال ۲۰۳۰ ،۳۰ درصد ارتقا دهیم.»

کارشناسان می‌گویند بها دادن بیش از حد به انرژی‌های تجدید پذیر از قبیل باد و خورشید می‌تواند صنعت گاز شیل را از دور رقابت با ذغال سنگ خارج کند.

همان‌طور که اتان زیندلر، رئیس بخش دارایی انرژی بلومبرگ می‌گوید: «طرح اخیر دولت چیز کاملاً جدیدی به نظر می‌رسد. آنها می‌خواهند از انرژی‌های تجدید پذیر کوتاه مدت استفاده کنند، دقیقاٌ همان چیزی که به صنعت گاز ضربه می‌زند.»

به طور کلی، طرح جدید دولت اوباما قرار است میزان تولید گازهای گلخانه‌ای را تا سال ۲۰۳۰ نسبت به ۲۰۰۵ ، ۳۲ درصد کاهش دهد. این رقم در طرح اولیه ۳۰ درصد بود.

بیشتر بخوانید: برنامه اوباما برای حفاظت از آب و هوا و محیط زیست ارائه شد

به قول جان ریلی، اقتصاددان بخش انرژی در موسسه تکنولوژی ماساچوست: «هدف سخت‌تر به معنی اجبار ایالت‌ها به انجام کار بیشتر است. بنابر این به رغم تقویت انرژی‌های تجدیدپذیر، راندمان و بهره‌وری نیز به میزان قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد.»

مارتی دورباین، مدیر عامل اتحادیه گاز طبیعی آمریکا در این‌باره می‌گوید: «ما معتقدیم که کاخ سفید انتخاب نادرستی میان صنعت گاز و انرژی‌های تجدیدپذیر کرده است. اصلاٌ نیازی نیست به منظور استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، روند تولید گاز در کشور را کند کنیم.»

دلیل اصلی مخالفت بسیاری با طرح انرژی پاک در واقع همین خارج شدن تدریجی گاز شیل از چرخه تولید آمریکا است.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، در سال ۲۰۱۲ نزدیک به ۴۵ هزار چاه در ایالات متحده آمریکا وجود داشت و در نتیجه تولید گاز شیل به‌طرز فزاینده‌ای افزایش یافت. به‌طوری که تولید گاز شیل آمریکا از ۰.۶ تریلیون فوت مکعب در سال ۲۰۰۴ به نزدیک ۸.۶ تریلیون فوت معکب در سال ۲۰۱۴ رسید. اکنون پیش‌بینی شده است که حجم تولید گاز شیل در این کشور تا سال ۲۰۴۰ چیزی بیش از ۱۷ تریلیون فوت معکب باشد، که خود می‌تواند منجر به ایجاد صدها هزار شغل شود.

اما در طرف مقابل، دولت اوباما معتقد است با اینکه صنعت تولید و استخراج گاز کمتر از ذغال سنگ دی اکسید کربن تولید می‌کند، با این حال همچنان منبع قابل توجهی از کربن به شمار می‌رود. به علاوه نگرانی‌های عمده از تولید گاز به فرآیند استخراج آن برمی‌گردد. در طی فرآیند استخراج، گاز متان که گاز گلخانه‌ای بسیار قوی‌تری از دی اکسید کربن است آزاد می‌شود که خطرات فراوانی به همراه دارد.

در مجموع شاید بتوان اصلی‌ترین انتقاد مخالفان طرح انرژی‌ پاک اوباما را در این نکته دانست که رئیس جمهوری آمریکا برای خارج کردن سوخت‌های فسیلی از چرخه تولید انرژی و بخصوص برق این کشور به زور و اجبار متوسل شده و عجله به خرج می‌دهد.

Share