Share

تحلیلگران بازار مواد خام، درآمد حاصله از فروش نفت داعش در سال ۲۰۱۴ را سه میلیون دلار در روز تخمین می‌زنند. «فایننشال ‌تایمز» می‌نویسد داعش ۲۴ میدان نفتی سوریه، یعنی همه میدان‌های موجود در شرق این کشور را تحت کنترل دارد.

is-oil-1

مسیر پالایشگاه‌های موقت داعش در منطقه

در عراق هم شهر نفتی موصل تحت کنترل داعش است. شبه‌‌نظامیان این گروه برای زمان محدودی دو میدان نفتی واقع در شمال کرکوک را در اختیار داشتند. فایننشال تایمز از قول یکی از مقام‌های محلی نقل می‌کند که بلافاصله بعد از تصرف میدان‌های نفتی موصل و کرکوک، تکنسین‌ها و مهندسان داعش، دست به کار فروش نفت شدند: «آن‌ها آمادگی کامل داشتند، متخصصان مالی و مهندسان، شبه‌نظامیان را همراهی می‌کردند. صدها تانکر نفت‌کش از موصل و کرکوک به میدان‌های نفتی منتقل شدند تا بعد از استخراج، نفت خام را به جای دیگری انتقال دهند»

در این فرایند، روزانه ۱۵۰ تانکر، هر کدام با محموله‌ای به ارزش ۱۰ هزار دلار از دو میدان نفتی یادشده خارج شد. ارتش عراق در ماه آوریل دو میدان نفتی را از داعش بازپس گرفت اما «دولت اسلامی» طی شش ماه کنترل این میدان‌ها، درآمدی بالغ بر ۴۵۰ میلیون دلار کسب کرد.

مناطق بزرگی از سوریه و غرب عراق به سیاست‌های نفتی داعش وابسته شده‌اند. حتی شورشیان سوری هم گازوئیل و نفت مورد نیاز خود را از طریق داعش تهیه می‌کنند. یک تاجر نفت در حلب به فایننشال تایمز گفته است: «داعش هر لحظه می‌تواند تامین سوخت ما را خاتمه دهد.»

تاجر دیگری از حلب می‌گوید «دولت اسلامی» از تقاضای گسترده مواد سوختی سود سرشاری می‌برد: «همه به گازوئیل نیاز دارند. بیمارستان‌ها، کشاورزان، مغازه‌ها… ضمن این که برای تهیه آب این ماده حیاتی‌ست.»

کارت برنده داعش

داعش از اهمیت نفت آگاه است و از آن مانند یک برگ برنده‌ استفاده می‌کند. پیش از این هم گاردین به نقل از سامی خلف، قاچاقچی عراقی و از ماموران ارشد امنیتی در دوران صدام حسین نوشته بود که معامله با داعش برای تجار منطقه هم سودآور است: «ما یک محموله ۲۶ تا ۲۵ تنی تانکر نفت را ۴۲۰۰ دلار می‌خریم و  ۱۵ هزار دلار در اردن می‌فروشیم. هر قاچاقچی، محموله حدود هشت تانکر نفت را در هفته می‌خرد.»

میدان‌های نفتی مهم سوریه در مناطق رقه و حسکه قرار دارند. از اواخر هفته گذشته بمباران‌های هوایی روسیه، بر اهدافی در حما و ادلب در رقه متمرکز شده‌اند.

علیرغم بمباران‌های هوایی روسیه و «ائتلاف ضد داعش» تحت فرماندهی آمریکا، «دولت اسلامی» هم‌چنان مشغول فروش روزانه ۴۰ هزار بشکه نفت به ارزش یک میلیون دلار است. سیاست داعش برای ادامه این کاسبی پر منفعت، ساخت پالایشگاه‌های کوچک و سیار است.

موضوع را می‌توان چنین صورت‌بندی کرد: از یک طرف بخش اعظم مردم و شورشیان سوری با داعش مخالفند و از طرف دیگر برای تامین سوخت مورد نیازشان محتاج داعش‌اند. فرمانده یکی از گروه‌های شورشی سوری می‌گوید:‌«نمی‌دانیم گریه کنیم یا بخندیم. فقط می‌دانیم که هیچ چاره‌ای نداریم.»

منابع: فایننشال ‌تایمز، سی‌بی‌اس نیوز، گاردین، دیلی‌میل، دی‌دبلیو‌ ان

Share