Share

در محوطه تل آجری در شمال غریی تختگاه تخت‌جمشید چهار کتیبه متعلق به دوره هخامنشیان کشف شد. دو کلمه «شاه» و «دروازه» بر کتیبه‌ها حک شده. از این کتیبه‌ها چنین برمی‌آید که «تل آجری» دروازه شهر پارسه بوده و به کاخ بزرگ و پردیس‌های پیرامون آن راه پیدا می‌کرده. این دروازه در زمان کوروش با معماری و فکر بابلی ساخته شده است. نمونه دیگری از تأثیرپذیری فرهنگ‌ها از یکدیگر.

parseروابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس اعلام کرده است که کاوش‌های باستانشناسان ایرانی و ایتالیایی زیر نظارت پیرو فرانچسکو کالیری آغاز شده. باستانشناسان موفق شده‌اند ۱۲ بنای باستانی در حریم تحت جمشید را شناسایی کنند. به گفته علیرضا عسکری چاوردی، سرپرست ایرانی گروه کاوش تل آجری «به دلیل وجود شباهت زیاد بین آجرهای لعابدار کشف شده دروازه‌ها با نقوش اسطوره‌های بین‌النهرین، به نظر می‌رسد که شهر پارسه در دوره کوروش هخامنشی نیز وجود داشته.»

نام شهر پارسه در لوحه‌های عیلامی هم آمده است. این شهر پایتخت اداری هخامنشیان نبود و به لحاظ ملی و آئینی اهمیت داشت. در آن زمان چهار زبان بابلی (اکدی)، عیلامی، پارسی باستان و آرامی به طور همزمان مورد استفاده قرار می‌‌گرفت. کتیبه‌های به دست آمده به زبان بابلی است.

باستان‌شناسان حدس می‌زنند که ابعاد دروازه شهر پارسه ۳۰ در ۴۰ متر مربع بوده و ارتفاع آن به ۱۵ متر می‌رسیده و به آجرهای لعابدار مزین بوده است. به گفته پیرو فرانچسکو کالیری، باستانشناس ایتالیایی این دروازه در زمان کوروش اما با معماری و فکر بابلی ساخته شده است.

علیرضا عسکری چاوردی می‌گوید: «این بنا در دوره هخامنشیان و زمان حکومت کورش و یا کمبوجیه ساخته شده و کاوش‌های باستان‌شناسی در این محوطه به کشف حلقه گمشده تاریخ ایران در این منطقه کمک می‌کند.»

باستانشناسان ایرانی و ایتالیایی در کاوش‌های اخیرشان آجرهای لعاب‌داری را یافته‌اند که روی آن‌ها نقش حیوانات ترکیبی مانند گاوهای بالدار که در نقوش برجسته شوش و تخت‌جمشید هم یافت شده بود، مشاهده می‌شود. بر برخی از این آجرها نقش حیوانات ترکیبی دیده می‌شود که تا پیش از این سابقه نداشته: نقشی از مار یا عقاب با پنچه شیر.

حیوانات ترکیبی در تمدن‌های ایران، مصر، ژاپن، هند، یونان و رم اهمیت زیادی داشتند و معمولاً نمایانگر موجودات افسانه‌ای مانند دیو بودند.

محوطه تاریخی تل‌ آجری در سه کیلومتری تخت جمشید قرار دارد و به ثبت ملی رسیده است.

بناهایی که در این محوطه کشف شده پیش از بنای تختگاه تخت جمشید ساخته شده. باستانشناسان امید دارند که با یافته‌های اخیر، خلاء‌های تاریخی شهر پارسه به ویژه در دوره حکومت کوروش و کمبوجیه و پیش از به قدرت رسیدن داریوش هخامنشی در سال ۵۲۱ پیش از میلاد را توضیح دهند.

Share