Share

– شما می‌توانید فردی را هیچ‌وقت نبخشید. بسیاری از مردم در این جهان فقیر هستند چون تنها چیزی که دارند پول است. من فهمیدم که ایرانیان افراد خوبی‌اند چون آن‌ها از من عذرخواهی کردند و من پذیرفتم.

Photo by Kevin Lamarque Reuters

این پاسخ دختر باراک اوباما به ایرانیانی است که بابت کامنت‌باران صفحه اینستاگرامش در روزهای اخیر از او عذرخواهی کردند.

صفحه دختر رییس‌جمهوری آمریکا که از دسترس عمومی خارج شده بود و تمامی پست‌های قدیمی آن پاک شده بود، دوباره باز شده و حمله‌ها به آن دوباره شروع شده است.

در چند روز گذشته و پیش از حمله به صفحه مالیا اوباما، هجوم کاربران فارسی زبان به صفحه اینستاگرام دیمتری پایت، بازیکن تیم ملی فرانسه خبرساز شده بود.

حمله به صفحه پایت از شب مسابقه فینال یورو ۲۰۱۶ و از نیمه اول بازی پرتغال ـ فرانسه آغاز شد و کاربران ایرانی به بهانه مصدومیت کریستیانو رونالدو، بازیکن تیم ملی فرانسه را آماج کامنت‌ها‌ی توهین‌آمیز خود قرار دادند.

شدت این حملات به حدی بود که عادل فردوسی‌پور در حین گزارش بازی چندین مرتبه درخواست کرد که حمله‌کنندگان به عمل خود پایان دهند اما این درخواست‌ها نتیجه‌ای در بر نداشت.

یک شب پس از حمله به صفحه مالیا اوباما، موج کاربران به صفحات باراک اوباما و میشل همسر او سرازیر شد. اکنون در زیر بسیاری از آخرین پست‌های اینستاگرامی اوباما و همسرش، گستره‌ای از کامنت‌ها به زبان فارسی دیده می‌شود. این نظرات گاهی فحش یا شوخی‌اند و در مواردی هم از دیگر کاربران دعوت شده که «برای کمک» به صفحه ترامپ، نتانیاهو یا پادشاه عربستان بروند.

برخی منتقدان این حمله‌ها را سازماندهی شده، هدف‌دار و از پیش هماهنگ شده می‌دانند. برخی هم معتقدند که پست تلگرامی کانال خبرگزاری فارس با عنوان «کامنت جالب کاربر ایرانی زیر پیج دختر اوباما»، از عوامل تشدید کننده حمله اینترنتی به دختر اوباما بوده است.

باشگاه خبرنگاران جوان، وابسته به سازمان صدا و سیما هم در چند خبر و گزارش به این موضوع پرداخته است.

این وب‌سایت خبری از ابتدای این حمله‌ها ماجرا را دنبال کرده و تغییر جهت و حرکت کاربران به صفحه‌های دیگر چهره‌ها چون ترامپ و نتانیاهو را چنین پوشش داده است: «برخی کاربران فارسی زبان و بعضا ایرانی چند وقتی است با مراجعه به صفحات اینستاگرام مسئولین و شخصیت‌های سیاسی خارجی درخواست‌های خود را گاهی اوقات جدی و اکثر مواقع به طنز بیان می‌کنند.»

هجوم ایرانیان به صفحه اینستاگرام دختر نوجوان اوباما که با جمله‌های «نژادپرستانه» و «جنسی» همراه بوده، واکنش برخی هنرمندان و کاربران شبکه‌های اجتماعی را به دنبال داشته است.

رامبد جوان، کمدین و مجری برنامه پرطرفدار خندوانه در میان این برنامه گفته است: «از این کار‌ها خجالت بکشیم.»

همچنین واکنش توییتری مهناز افشار به این رویداد، در فضای مجازی به چشم آمده است: «چه‌ جوری می‌شه رفت زد رو شونه این عزیزان گفت الهی فداتون بشم از اکانت اینستاگرام دختر آقای اوباما بیا بیرون … اینجا جای این رفتار‌ها نیست.»

این البته اولین بار نیست که اینترنت بستری برای نمایش عمومی فحاشی، نفرت پراکنی یا شوخی دسته‌جمعی با چهره‌های معروف و شخصیت‌های بین‌المللی را برای کاربران فارسی‌زبان فراهم می‌کند و پیش از این هم حمله به صفحات برخی افراد چون لیونل مسی، مجری برزیلی جام جهانی یا شخصیت‌ها و هنرمندان ایرانی جنجال به پا کرده بود.

برخی تحلیلگران چنین حرکت‌هایی را نشانه رشد فزاینده رفتارهای غیرقابل تحمل ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی و بازتابی از سرکوب‌ زندگی روزمره و نبود فضاهای عمومی آزاد در ایران می‌دانند.

با این حال از دیدگاه برخی کار‌شناسان، چنین فعالیت‌هایی در ارگان‌هایی چون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و زیر مجموعه آن یعنی ارتش سایبری ایران و شاخه‌هایی از بسیج موسوم به افسران جنگ نرم، برنامه‌ریزی و انجام می‌شود.

در آخرین نمونه، همزمانی این حمله‌ها با سالگرد «برجام» و توافق هسته‌ای ایران و قدرت‌های بین‌المللی، چنین برداشت‌هایی را تقویت کرده است.

با جست‌و‌جویی در میان انبوه واکنش‌ها به این حمله‌ها، نگرانی از خراب شدن چهره ایرانیان در میان افکار عمومی و انتقاد از «ملت همیشه در صحنه»، «بی‌فرهنگی» و «خشونت»، بیش‌ترین واکنش‌ها هستند.

در مقابل، هستند کسانی که چنین جریان و حرکت‌هایی را شوخی‌های ساده‌ای می‌دانند که ممکن است گریبان‌ هر کسی را بگیرد که «به ایران و ایرانی زور می‌گوید.»

به نظر می‌رسد چنین حمله‌هایی اگر سازمان‌دهی شده باشند با موفقیت‌های اخیر کاربران شبکه‌های اجتماعی در شکل‌دهی به برخی هشتگ‌های اعتراضی و ترند شدن نام زندانیان سیاسی در توییتر، بی‌ارتباط نباشند. یعنی ممکن است این حمله‌های پر سر و صدا که افراد و چهره‌های خاصی را هدف قرار می‌دهند، با انگیزه کاهش اثر فعالیت‌های سودمند جامعه مجازی ایران و بی‌اعتبار کردن آن در نگاه رسانه‌ها و مردم دیگر کشور‌ها انجام شوند.

Share