Share

امیر محمد بهرامی نوا ـ هفته‌ی پرخبری را پشت سر گذاشتیم. در حالیکه سینمای ایران می‌رود تا به استقبال جشنواره‌ی ۲۹ فجر برود، همه‌ی کسانی که با سینما مرتبط هستند یا نیستند درباره‌ی سینما نظر می‌دهند و در کارهای اجرایی آن دخالت می‌کنند. در این اوضاع و احوال است که نمی‌شود به آینده‌ی این سینما امیدواری چندانی داشت. خبرهای این هفته حکایت از این دخالت‌های بیجا دارد.

 

یک: تماشای فوتبال فقط برای آقایان!

پردیس‌های سینمایی از پذیرش خانم‌های تماشاگر مسابقات فوتبال منع شدند. پخش مسابقات فوتبال که با نمایش مسابقات جام جهانی ۲۰۱۰ در پردیس‌های سینمایی تهران از جمله ملت و آزادی آغاز شده بود این روز‌ها با نمایش مسابقات جام ملت‌های آسیا ادامه پیدا کرده است. طرح نمایش مسابقات فوتبال در سالن سینما که با استبقال گسترده‌ی مخاطبان سینما و فوتبال روبرو شده بود، به دستور اداره اماکن با تغییراتی روبرو شده است. اداره اماکن در تازه‌ترین دستور برای پخش مسابقات فوتبال جام ملت‌های آسیا ورود زنان به سالن سینما زل ممنوع کرده تا به این ترتیب ممنوعیت تماشای فوتبال که برای زنان در ورزشگاه‌ها اعمال می‌شد، به سالن‌های سینما هم راه یابد. این تصمیم بعد از بازی فوتبال ایران و امارات اتخاذ شد. علاقمندان به تماشای فوتبال این بازی را عصر روز چهارشنبه در سه پردیس سینمایی ملت، زندگی و آزادی دیدند. امیرحسین علم‌الهدی ـ معاون امور پردیس‌های سینمایی موسسه‌ی تصویرشهر ـ دراین‌باره گفت: روز چهارشنبه در زمان بازی «ایران و امارات» که به‌صورت زنده از پردیس‌های سینمایی پخش ‌شد، از اداره اماکن اعلام شد که خانم‌ها از این پس حق حضور در زمان پخش زنده‌ی فوتبال در سینما را ندارند، اما با توجه به این‌که سینما زیرنظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، منتظر اظهار‌نظر معاونت سینمایی هستیم تا ببینیم چه دستوری می‌دهند.

وی درباره‌ی پخش بازی روز شنبه «ایران و کره جنوبی» در پردیس‌های سینمایی خاطرنشان کرد: مهم‌ترین ویژگی پخش زنده فوتبال در سینما، امکان حضور خانواده‌ در کنار هم بود که در صورت ممنوعیت حضور خانم‌ها، ممکن است پخش زنده‌ی فوتبال از سینما را ادامه ندهیم. در ادامه علیرضا سجاد‌پور ممنوعیت حضور خانم‌ها در زمان پخش فوتبال را تکذیب کرد. او گفت: ممنوعیت ورود خانم‌ها به سینما‌ها برای تماشای فوتبال را کاملاً تکذیب می‌کنم. مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: مساله‌ی کوچکی چهارشنبه گذشته اتفاق افتاد که رفع شد، اما برای ادامه‌ی اصل نمایش فوتبال در سینما‌ها در حال بحث هستیم.

دو: بدرود اسکار!


نامزدهای اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی سال ۲۰۱۰ در حالی پنجشنبه‌ی گذشته از سوی آکادمی ملی سینمای آمریکا (اسکار) معرفی شدند که باز هم جای خالی نماینده‌ی سینمای ایران در میان ۹ فیلم خارجی معرفی شده مشهود است. «بدرود بغداد» نماینده‌ی سینمای ایران که به‌طرز عجیبی به اسکار معرفی شد و به‌طرز عجیب‌تری هیچ خبر جهانی در خصوص اکران و رایزنی با اعضای اسکار در مورد آن دیده نمی‌شد در ‌‌نهایت، همان‌گونه که انتظار می‌رفت، جایی در فهرست نهایی برای رقابت با برترین‌ فیلم‌های غیر انگلیسی‌زبان سال ۲۰۱۰ نیافت. این ماجرا در حالی اتفاق افتاد که تقریباً قریب به اتفاق کار‌شناسان سینمای ایران ناامیدی خود را از عدم توفیق بدرود بغداد در اسکار ۲۰۱۱ پیش بینی کرده بودند و تنها مدیران سینمایی بودند که یک‌تنه جلو همه‌ی منتقدان ایستادند و به بحث‌های کار‌شناسی کوچک‌ترین توجهی نکردند.

سه: شمقدری رسماً خانه سینما را از شورای پروانه ساخت حذف کرد

جواد شمقدری در نامه‌ای به مدیر کل ارزشیابی و نظارت، خواستار معرفی دو نماینده‌ی صنف واحد تهیه‌کنندگان و کانون کارگردانان به شورای پروانه‌ی فیلمسازی شد. روابط عمومی معاونت امور سینمایی اعلام کرد، معاون سینمایی وزیر ارشاد در این نامه با قدردانی از اهتمام و همدلی تهیه‌کنندگان برای راه‌اندازی صنف واحد پیشنهاد کرد طبق تبصره‌ی ذیل ماده دو آئین‌نامه‌ی بررسی پروانه فیلمسازی دو نماینده‌ی معاونت با معرفی صنف واحد تهیه‌کنندگان و کانون کارگردانان تعیین شود. این درحالی است که طبق آیین‌نامه، این دو نماینده باید با معرفی خانه سینما به شورا معرفی می‌شدند. در سالیان گذشته طبق عرف، یک کارگردان و یک تهیه‌کننده معرفی می‌شدند در حالی که قانوناً الزامی به این محدودیت نیست.

ضمن آنکه این نمایندگان نماینده‌ی کل صنوف سینمایی محسوب می‌شدند و نه نماینده صنف خود. طبق شنیده‌های موثق، جواد شمقدری در دیدار اوایل دی ماه خود با هیأت مدیره‌ی خانه سینما – که ماه‌هاست نماینده‌ای در شورای پروانه ساخت ندارد، دو ماه مهلت خواسته بود تا پس از آن خانه سینما نمایندگان خود را برای این شورا معرفی کند. ضمن آنکه در دیدار اردیبهشت ماه ۸۸ شمقدری از خانه سینما، معاون سینمایی از هیأت مدیره‌ی وقت خواسته بود دو نماینده‌ی منصوب معاونت سینمایی در این شورا – جمال شورجه و محسن علی اکبری – را به‌عنوان نماینده‌ی خانه سینما معرفی کنند که مورد موافقت قرار نگرفت. نخستین مجمع عمومی صنف واحد تهیه‌کنندگان یکشنبه ۲۶ دی برگزار و هیئت مدیره‌ی این تشکل انتخاب شد و ظاهراً معاونت سینمایی پروژه‌ی جایگزین کردن این تشکل به جای خانه سینما را کلید زده است.

 

چهار: اعتراض افخمی به ارسال فیلم «فرزند صبح» به جشنواره فجر

بهروز افخمی هم در این میان بیشتر حول و حوش حاشیه می‌گردد تا اصل. این‌بار بر سر فیلم «فرزند صبح» با تهیه کننده‌اش جدال دارد و می‌خواهد نامش را از روی فیلم بردارد و در همین راستا در نامه‌ای به محمدمهدی عسگرپور درخواست کرد مقابل آنچه او سوء‌استفاده از نامش به عنوان کارگردان فیلم سینمایی «فرزند صبح» خواند، بایستد.

افخمی در نامه‌‌اش خطاب به مدیر عامل خانه سینما نوشته است: «در خبر‌ها خواندم آقای محمدرضا شرف‌الدین فرم درخواست شرکت در جشنواره فیلم فجر را برای فیلم «فرزند صبح» پر کرده است. ایشان در ضمن وانمود کرده‌اند که دارند دنبال من می‌گردند، در حالی که می‌دانند اختراعی به نام تلفن از صد و اندی سال پیش به میان آمده و مردم به واسطه‌ی آن با هم حرف می‌زنند و می‌دانند من از حدود دو سال پیش از داخل و خارج کشور تلاش کردم با ایشان گفت‌وگو کنم و جلو ضایع شدن زحمات خودم و گروهی از توانا‌ترین هنرمندان ایران را بگیرم، اما موفق نشدم و ایشان حاضر به شنیدن صدای من نشد.»


این کارگردان در بخش دیگر نامه خود آورده است: «اکنون از پایان فیلمبرداری فیلم «فرزند صبح» بیش از سه سال می‌گذرد. در دو سال اول از این سه سال، تهیه‌کننده به کلی ناپدید شده بود و دستمزد گروه سازنده را در ماه آخر فیلمبرداری هم پرداخت نکرده بود. در آن دو سال فیلم در دفتر کار من به وسیله سیف‌اله داد تدوین شد و سیف‌اله تا پایان کارش هیچ دستمزدی دریافت نکرد. هزینه‌های دفتری و کرایه میز تدوین هم پرداخت نشد، اما آقایان تهیه‌کننده که تا آن زمان ناپدید بودند بلافاصله بعد از خروج من از ایران مشغول تدوین مجدد، دوبلاژ، صداگذاری و ساخت موسیقی متن شدند و فیلمی را که می‌پسندیدند، ساختند.»

در ادامه‌ی این نامه می‌خوانیم: «به عبارت دیگر مراحل لابراتواری این فیلم در ایران قابل انجام نیست مگر آنکه هر نما بخشی از قاب کامل به طور اتفاقی چاپ شود و‌‌ همان بلایی که بر سر صدا آمده بر تصویر هم نازل شود. همه‌ی این‌ها در شرایطی است که تمام مخارج فیلم خیلی کمتر از دو میلیارد تومان بوده و مجموع اموالی که با همین بودجه خریداری شد از جمله زمین ۲۰ هزار متری عرصه‌ی دکور، ۱۴ کامیون نظامی مدل ۱۹۱۰، ۸۰۰ دست لباس، مقداری فرش و اشیا قیمتی و مجموعه‌ای از ابزارهای فنی نور‌پردازی و فیلمبرداری که به‌تدریج در طول فیلمبرداری خریداری شد و هم‌اکنون در اختیار تهیه‌کنندگان است بیش از دو میلیارد تومان قیمت پیدا کرده است. این از برکت وجود خمینی نازنین است که فیلم او بیش از آنچه که از بودجه عمومی مصرف کرده به اموال عمومی برگردانده است.»

افخمی که این اواخر فیلم «سن پطرزبورگ» را روی پرده سینما‌ها داشت، در پایان نوشته است: «اما تقاضای من از شما به‌عنوان مسئول حقوق صنفی و حرفه‌ای دست‌اندرکاران سینما این است که جلو سوءاستفاده از نامم را به‌عنوان کارگردان در آنچه از «فرزند صبح» به نمایش در خواهد آمد بگیرید. من فیلم فعلی را کارگردانی نکرده‌ام صدای هر فیلم نیمی از تأثیر آن را می‌سازد، اما در مورد «فرزند صبح» که صدابرداری مستقیم ندارد تمام تأثیرات صوتی حتی نحوه و لحن اجرای گفت‌وگو‌ها می‌بایست بعد از فیلمبرداری و طی دوبلاژ کارگردانی می‌شد. من هیچ نقشی در انتخاب سازنده موسیقی، صداگذاری و طراحی صوتی نداشته‌ام و مسئولیت تصاویر فیلم را هم به دلیل دستکاری در تدوین و قاب‌بندی نمی‌پذیرم. لطف بفرمایید و آقایان تهیه‌کننده را ملزم نمایید تا مسئولیت کارگردانی این فیلم را بر عهده بگیرند یا چنان که آداب و سنت‌های سینما اقتضاء می‌کند در مقابل عنوان کارگردان از یک نام مستعار استفاده کنند.»

پنج: تاراج‌نامه بیضایی ۱۰۰صفحه سانسور شد!

شهلا لاهیجی (مدیر انتشارات روشنگران و مطالعات زنان)، درمورد انتشار آخرین آثار بهرام بیضایی توضیحاتی ارائه داده است. لاهیجی درباره‌ی کتاب «تاراج‌نامه‌ی» بیضایی گفت: این کتاب مدتی‌ست با مخالفت ممیزان چاپ مواجه شده‌است. آنها اصلاحات سنگینی ‌را برای این‌ کتاب درنظر گرفته‌ و اعلام کرده‌اند که حدوداً به ۱۰۰ صفحه می‌رسد. هرچند اعمال این اصلاحات اجرا شدنی‌ست و از آن گذشته، تجربه‌ی همکاری با بهرام بیضایی نشان می‌دهد که ایشان زیر بار حذف و اصلاح نمی‌روند، اما به هر حال ما چانه‌زنی‌های خود را با مسئولان ارشاد ادامه خواهیم داد؛ تا مگر راهی برای انتشار «تاراج‌نامه» پیدا کنیم.


این آخرین مورد برخورد با بهرام بیضایی در ایران نخواهد بود، ولی چیزی که مهم است این است که بیضایی دیگر در ایران نیست و فرهنگ ایران زمین از وجودش محروم است. حالا آقایان هر چه می‌خواهند از کتاب‌هایش سانسور کنند و آنها را باب میل خود ویرایش کنند.

شش: محمد رسول‌اف ممنوعیتی برای ساخت فیلم ندارد!

این هم از آن لطیفه‌های بانمک این روزهاست: فیلمسازی را به شدید‌ترین شکل ممکن مجازات می‌کنند، اما به او پروانه ساخت می‌دهند تا فیلمش را بسازد. حالا اینکه کجا این فیلم را بسازد معلوم نیست. حتما از توی زندان!

در پی صدور پروانه ساخت برای محمد رسول اف، مدیر کل اداره نظارت و ارزشیابی گفت: حکم این فیلمساز حبس تعزیری است واو ممنوعیتی جهت ساخت فیلم ندارد. علیرضا سجادپور ضمن اعلام این مطلب گفت: حکم محمد رسول‌اف حبس تعزیری است که این مجازات با اجازه قاضی محترم قابل خرید است و این فیلمساز ممنوعیتی جهت فعالیت‌های اجتماعی ندارد، به همین دلیل حکم ما خلاف قانون نیست.
وی در عین حال عنوان کرد: متأسفانه در فضای بین‌المللی طراحی‌ها به‌گونه‌ای صورت گرفته که گویی جعفر پناهی و رسول اف در زندان هستند، در حالی که هر دو این افراد خارج از زندان به‌سر می‌برند و مشغول امور روزمره‌شان هستند و به‌عنوان نمونه محمد رسول اف مجوز ساخت فیلم هم گرفته که این مجوز گویای آن است که او نه تنها مشکلی در زمینه ادامه‌ی فعالیت‌هایش ندارد، بلکه با مجوز بخش دولتی پیش‌تولید کار جدیدش را هم آغاز کرده است اما با این وجود همچنان برخی محافل خارجی اصرار دارند که همه چیز را منفی نشان دهند.


هفت: ۱۶۲تهیه کننده سینما در مجمع عمومی اتحادیه تهیه کنندگان شرکت نکردند

بالاخره این اتحادیه‌ی واحد تهیه‌کنندگان سینمای ایران تشکیل جلسه داد و اعضای اصلی خود را شناخت. اما ورای این جلسه پرحاشیه تعداد بیشتری نسبت به کسانی که در جلسه حضور داشتند، ترجیح دادند که نیایند.

کیمیایی، کیارستمی، صدرعاملی، سینائی، فرهادی، کوثری، محمدی، حیدریان، اسعدیان، درویش، طائرپور، هنرمند، کاهانی از جمله تهیه‌کنندگانی هستند که در مجمع عمومی تشکل صنف واحد تهیه‌کنندگان شرکت نکردند. مجمع عمومی تشکل واحد تهیه‌کنندگان به نام اتحادیه تهیه کنندگان سینمای ایران هفته گذشته در خانه هنرمندان تشکیل شد و ۸۴ تهیه کننده سینما در آن شرکت کردند در این میان تعداد ۱۶۲ نفر ار تهیه کنندگان سینما نیز در این مجمع شرکت نکردند. با این حساب بد نیست یکی بپرسد که آیا جلسه به حد نصاب رسیده و رسمیت پیدا کرده است یا نه؟

Share