Share

در مذاکرات ژنو که روز گذشته با شرکت طرف‌های درگیری در سوریه، زیر نظر سازمان ملل آغاز شده، دستیابی به صلح هنوز در چشم‌انداز قرار نگرفته. فضای مذاکرات پرتنش است. دو چالش بزرگ وجود دارد: آینده بشار اسد و دخالت ایران.

ناصر حریری، یکی از اعضای ارشد کمیته عالی مذاکرات (اچ ان سی)

استفان دی‌میستورا فرستاده سازمان ملل در سوریه ابتدا با نمایندگان اپوزیسیون سیاسی به طور جداگانه مذاکره کرد و سپس با نمایندگان دولت بشار اسد. برای نخستین بار طرفین ذرگیری بعد از سه سال پیشت میز مذاکره می‌نشینند.

دی‌میستورا از طرفین درگیری خواست از فرصت تاریخی به دست آمده، برای رسیدن به صلح استفاده کنند. نماینده سازمان ملل گفت: «می‌دانم که مشکلات زیادی وجود دارد اما باید با هم همکاری کنیم و این جنگ وحشتناک را به پایان ببریم. همه انسان‌ها در سوریه انتظار دارند که جنگ تمام شود.»

نماینده سازمان ملل در مذاکرات سوریه  گفت: «نشست ما در ژنو و مذاکرات کنونی بر قطعنامه ۲۲۵۴ شورای امنیت متمرکز  است که خواهان تدوین قانون اساسی جدید و برگزاری انتخابات شفاف زیر نظر سازمان ملل است.»

علاوه بر نمایندگان ۲۱ حزب و گروه غیر مسلح مخالف اسد، نمایندگان دولت اسد و همچنین کشورهای عضو سازمان ملل با حق وتو، اتحادیه اروپا، آلمان، ایران، عربستان سعودی و ترکیه در این مذاکرات شرکت دارند.

مهم‌ترین مانع بر سر دستیابی به صلح آینده سیاسی بشار اسد است. کمیته عالی مذاکرات (اچ ان سی) که ۲۱ حزب و گروه غیر مسلح مخالف اسد را زیر سقف خود گرد آورده خواهان برکناری بشار اسد و تشکیل یک دولت موقت است. اما هیأتی که دولت اسد را برکناری می‌کند، اعلام کرده که بر سر آینده سیاسی اسد مذاکره نمی‌کند.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه نیز اعلام کرده که هدف کرملین در وهله اول ایجاد ثبات برای حکومت اسد و در وهله دوم مبارزه با تروریسم در سوریه است.

دخالت ایران در جنگ داخلی سوریه هم یکی دیگر از موانع دست‌یابی به صلح است. ناصر حریری، یکی از اعضای کمیته عالی مذاکرات (اچ ان سی) به خبرگزاری رویترز درباره نقش بازدارنده ایران گفته است: «ایران مانع دستیابی به توافق سیاسی‌ست.»

او روسیه و ترکیه را متهم کرده که نمی‌توانند ایران را کنترل کنند.

حریری گفته است که ایران در پشت‌پرده در مسائل سوریه دخالت می‌کند و با اعزام «ده‌ها هزار ستیزه‌جوی فرقه‌گرا» دستیابی به صلح را دشوار می‌کند. او از آمریکا خواسته است نقش فعال‌تری در بحران سوریه ایفا کند و مانع از گسترش نفوذ ایران در سوریه بشود.

کمیته عالی مذاکرات (اچ ان سی) اعلام کرده که با وجود این دو مانع بزرگ – برکناری اسد و نقش بازدارنده ایران – مصمم است که این دور از مذاکرات ژنو را با موفقیت به پایان برساند. یکی از نمایندگان هیأت مخالفان اسد به خبرنگاران گفته است: «ما امیدواریم. امیدواریم که چهارمین دور مذاکرات به نتیجه برسد. ما نمی‌خواهیم مذاکرات به دور پنجم برسد.»

علاوه بر تشکیل یک دولت موقت و تدوین یک قانون اساسی جدید، برگزاری انتخابات زیر نظر سازمان ملل و همچنین تبادل اسرا و زندانیان و رسیدگی به سرنوشت اشخاصی که در جنگ مفقود شده‌اند، در دستور کار طرفین مذاکره‌کننده در ژنو قرار دارد.

در حالی که مذاکرات ژنو در فضایی پرتنش برگزار می‌شود، آتش‌بسی که در پایان سال ۲۰۱۶ با وساطت روسیه بر سر آن توافق شده بود، نقض شده است. ارتش سوریه مناطقی از حمص و درعا را مورد حمله قرار داده و شورشیان مسلح هم با راکت و خمپاره‌انداز به برخی از مواضع ارتش سوریه حمله کرده‌اند.

ارتش آزاد سوریه هم در این میان موفق شد داعش را از الباب بیرون بیاورد و کنترل این شهر را به دست گیرد.

بیشتر بخوانید:

تدارک سازمان ملل برای چگونگی پیشبرد مذاکرات صلح سوریه در ژنو

Share