Share

شهزاده سمرقندی – در برنامه‏‌ی امروز «با همسایگان» شما را با یک رادیوی تازه آشنا خواهم کرد. رادیویی به نام «زنگ تفریح» که رادیوی کودکان افغانستان است. این رادیو یک هفته‏ است که وب‌‏سایت خود را راه‏‌اندازی کرده و برنامه‏‌های رادیویی‏‌اش را که ۱۰ دقیقه در روز است، از این طریق در دسترس عموم گذاشته است.

دیوید میسون، یکی از مدیران اجرایی این رادیوست که سال‏‌هاست در سازمان غیردولتی «سیرک کوچک سیار» در افغانستان فعال است. دیوید میسون اصلاً دانمارکی است، ولی فارسی را بسیار خوب و روان صحبت می‏‌کند. با او گفت‌‌و‌گویی انجام داده‌‌ام:


این علاقه‏‌ی عمیق به افغانستان در شما چگونه به‏‌وجود آمد؟ و چطور شد که کار با کودکان را انتخاب کردید؟

فکر نمی‌‏کنم هیچ‏‌جایی بهتر از افغانستان می‏توانستم پیدا کنم که با چشمان خودم ببینم و هر روز تجربه کنم که چطور انرژی‌‏های مثبت می‏‌توانند بسیج بشوند و نتایج بسیار خوبی به‏‌بار بیاورند. غرب به آهستگی ساختاری پیدا کرده که از شیوه‏‌ای که موجب شناسایی انرژی‏‌های مثبت، خصوصاً در کودکان می‏‌شود، تا اندازه‏‌ای دور مانده و بیشتر متوجه آکادمیک بودن، اجرای دستورالعمل‌‌ها و تکیه بر علم و دانشی‌‌ست که شاید حتی به بیراهه رفته باشد. در اینجا من و همکارم (Berit Mühlhausen) بریت موهل‌هاوزن و تعداد بسیار زیادی از داوطلبان، این شانس خیلی خوب را داریم که می‏‌توانیم با کودکانی که تجربه‏‌ای از مکاتب و امکاناتی که در غرب هست نداشته‏‌اند، از پایه کار کنیم و بر اساس انرژی‏‌های مثبتی که این کودکان دارند، راهی پیدا کنیم که کودکان آموزش ببینند، خوش باشند و تجربه‏‌ی مثبتی به‏‌دست بیاورند که بعدها طبعاً یک سرمایه‏‌ی خیلی بزرگ روحی – روانی‏ خواهند داشت و می‌‌توانند بر آن اساس زندگی‌‌شان را تشکیل بدهند.


سال‏‌هاست با همین برنامه‌‏ها‏ی آموزشی‏ که در افغانستان دارید، با کودکان همکاری می‏‌کنید. در فیس‏‌بوک و اینترنت هم بسیار فعال هستید و تلاش می‏کنید برنامه‏ها و کارهایتان را تبلیغ کنید و همکاران دیگر را به این‌کار تشویق کنید. اما ایده‏‌ی رادیو از کجا شروع شد؟

این ششمین سال است که رادیوی ما در این‌‏جا فعالیت می‏‌کند؛ البته داخل مرکز ما و برای کودکانی که اینجا هستند. اما این اولین بار است که ما از هفته‏ی گذشته این رادیو را از چهاردیواری مرکزی که اینجا داریم بیرون کشیده‏‌ایم و اجازه داده‏‌ایم تمام مردم دنیا ‏‏آن را بشنوند.

کودکانی را که صدای‌‏شان را در برنامه‏‌های رادیویی‏‌ای که روی اینترنت موجود هستند می‏‌شنویم، چطور انتخاب کرده‏‌اید؟ استعدادهای ‏آن‏‌ها را از چه طریقی کشف کرده‏‌اید؟ با این کودکان از قبل همکاری داشتید؟ یا پدرو مادرها آن‏ها را به شما معرفی کرده‏‌اند؟

فعالیت‌‏های سازمان ما در ۹ سال گذشته بسیار زیاد بوده است و در ۲۸ ولایت افغانستان، برای جمعاً دو میلیون کودکان افغان، در مکاتب و مدارس کشور برنامه‏ها و نمایش‏هایی برگزار کرده‏ایم. کلاً کار ما شناخته شده است و خود این کودکان به ما مراجعه می‏کنند. خصوصاً در زمستان که ۴۰۰ کودک به اینجا می‏‏آیند، در ۵۰ کلاس مختلف شرکت می‏کنند و انواع مختلف هنرها را یاد می‏گیرند. در پایان زمستان، کودکانی که استعداد دارند و علاقه‏ی بیشتری نشان می‏دهند، در اینجا می‏مانند و به جمع ۱۲۰ نفری که گروه اصلی هنرمندان ما را تشکیل می‏دهد، می‏پیوندند. این ۱۲۰ نفر کسانی هستند که هر کدام در رشته‏‏هایی مانند ترانه، آکروبات، ساختن رادیو و دیگر هنرها شرکت دارند و علاوه بر این بسیار استعداد دارند. آنها در اینجا یاد می‏گیرند که عملاً چه کاری را انجام بدهند. خصوصیتی که کار ما دارد، این است که ما بزرگان از تجربه‏ی خود استفاده می‏کنیم و برای آن‏ها امکانات رشد ایجاد می‏کنیم، ولی برنامه‏ها را به کودکان دیکته نمی‏کنیم که بگوییم شما اینطور بگو و یا از روی این کاغذ بخوان. کار ما این است که این‏ها بازی می‏کنند و استعداد و ذوق و شوق و تخیل خود را به‏کار می‏گیرند و برنامه‏های رادیو را خلق می‏کنند.


گفتید این رادیوی شما شش سال است که فعالیت می‏کند، اما تازه روی اینترنت آمده. شش سال پیش نیز برنامه‏ی خود را با عنوان «زنگ تفریح» شروع کردید یا این‏که عنوان دیگری داشت؟

شاید نام نهادن این برنامه‏‌ی ما به عنوان برنامه‏‌ی رادیویی در ابتدا صحیح نباشد. چون شش سال پیش، رادیوی ما در دسترس همگان قرار نداشت؛ رادیویی بود که ۳۰۰-۴۰۰ نفری که در اینجا بودند، آن را می‌‏شنیدند. برای اینکه رادیو بود، ولی بردکاست نداشت. نام «زنگ تفریح» را بر اساس فعالیت‏های تازه‌ای که اخیراً در افغانستان شروع کرد‏ه‏ایم و این فعالیت‌ها بیشتر متوجه زنگ تفریح در مدارس افغانستان است، انتخاب کرده‌ایم. با همین نام یک مجله‏ی کودکان هم منتشر می‌کنیم. کارهای انتشار این مجله را هم مانند رادیو، از طراحی تا ویرایش با برنامه‏های کامپیوتری، خود بچه‏ها از سنین کوچک انجام می‏دهند.


برنامه‌‏های شما، هم عکس‌‏هایی که منتشر می‏کنید و هم ویدئو کلیپ‏‌هایی که در برنامه‏ی سیرک سیارتان روی اینترنت گذاشته‏اید، چهره‏‏ی شادترین کودکان افغان را نشان می‏دهند. برعکس آن‏چه ما در رسانه‏های دیگر و در خبرها می‏بینیم که کودکان یا کشته شده‏اند، یا زخمی‏اند و یا اسلحه به‏دست دارند. آیا برنامه‏هایتان، تصویرهای زیبایی که از کودکان افغان دارید را در داخل افغانستان، با رسانه‏های محلی هم در میان می‏گذارید؟ در آنجا منتشر می‏شوند یا محدود می‏شوند به همان ۱۲۰ کودکی که گفتید در سازمان‏تان دارید؟

این ۱۲۰ کودکی که ما در اینجا داریم، اگرچه خودشان هنرمندهای فوق‏العاده قوی‏ای هستند و حتی هنرنمایی‏هایی هم در کشورهای خارجی داشته‏اند، ولی آن‏ها بیشتر وسیله‏ای هستند که خوشی، زیبایی و طرز تلقی مثبت از زندگی را به بچه‏های دیگر، و نه تنها به بچه‏های دیگر، بلکه به بزرگسالان هم معرفی کنند و به همه نشان بدهند که می‏توانند خوب باشند…

از چه راهی؟ از طریق رسانه‏های محلی، رادیو تلویزیون و یا راه‏های دیگری را هم در نظر دارید؟

این بچه‏ها هر هفته سه نمایش دارند. به این معنا که در کابل به‏طور متوسط هر هفته، هفت، هشت هزار شاگردهای مدارس، به‏طور زنده، نمایش‏های ۱۰-۱۵ نفر از این دخترها و پسرها را در مدارس مختلف می‏بینند. این نمایش‏ها شامل ترانه، آکروبات و اجزای بسیار دیگری هستند. این برنامه‏ها در هرات و ولایات دیگر هم اجرا می‏شوند. در کنار این نمایش‌ها، هنرمندان بزرگسال نیز در استان‏های دوردست، در پشت‏ کوه‏ها و جاهای دیگر برنامه‏هایی اجرا می‏کنند. در کنار این نمایش‏ها که تا به‏حال دومیلیون کودک افغان به‏طور زنده آن‏ها را دیده‏اند، کارگاه‏های آموزشی نیز برای آموزگاران و دانش‏آموزان درست کرده‏ایم که عملاً نقاشی و زیباسازی مدارس را یاد بگیرند.گرچه فعالیت‏های ما نسبتاً زیاد بوده، ولی در رسانه‏ها مطرح نشده‏ایم. برای این‏که رسانه‏ها بیشتر جنبه‏ی تجارتی در افغانستان دارند، ولی کاری که ما انجام می‏دهیم، غیرانتفاعی است و اگر حتی بهترین برنامه را برای تلویزیون یا رادیو ارائه کنیم و بگوییم که آن را صرفاً به‏خاطر کودکان افغانستان نمایش بدهید، از ما پول می‏خواهند. برای اینکه رادیو و تلویزیون در افغانستان، جنبه‏ی تجاری دارد.

آیا بودجه‏‌ی خاصی برای کارهای‏‌تان دارید؟ از کجا کمک می‏‌گیرید؟

ما در چهارچوب تضمین ارتقای توانایی‏‌های تعلیمی و تربیتی افغان‌‏ها، چه هنری و چه آموزشی و پرورشی، از کشورهای مختلف کمک می‏‌گیریم. در کنار آن، پروژه‏‌هایی برای سازمان ملل داریم. در این پروژه‌‌ها برای مثال، به کودکان در باره‌‌‏‏ی مین‌‏‌های زمینی و خطرات آن و اینکه چگونه از جان خودشان در برابر آن محافظت کنند، آموزش داده می‏‌شود. در این جهت، در حین یک برنامه‏ی یک ساعته، این موضوع را با سرود، ترانه، شعر و یا سیرک، به شکل بسیار خوشایند به کودکان می‏فهمانیم که طی آن، آن‏ها هم از برنامه‏ها لذت می‏برند و هم اینکه به‏طور دقیق، از موضوع مورد نظر آگاهی پیدا می‏کنند؛ موضوعاتی مانند خطرات مین، مالاریا و یا مسائل بهداشتی دیگر که به سلامتی آن‏ها ارتباط دارد. این موضوعات که بسیار برای کودکان افغانستان مهم است، به صورت بسیار زیبا، هنری و خوشایند به آن‏ها معرفی می‏شوند. مؤسسات یا سازمان‏هایی که بودجه‏ای برای این کارها دارند، مخارج این فعالیت‏ها را تأمین می‏کنند. همان‏طور که می‏دانید در افغانستان مین‏های زمینی زیادی کاشته شده‏اند که موجب کشته شدن کودکانی می‏شود که در حال بازی هستند و مثلاً دارند فوتبال بازی می‏کنند. یکی از پروژه‏های ما با همکاری سازمان ملل در زمینه‏ی آگاه‏سازی کودکان از این مین‏ها و خطرات آن است.

در همین زمینه:

::رادیو زنگ تفریح::
::سیرک کوچک سیار::

Share