Share

ایرج ادیب زاده- اسامی فیلم‏‌ها و فیلم‏سازانی که در بخش‏های گوناگون جشنواره‏ی امسال فیلم کن شرکت دارند، نشان می‌‏دهد که شصت و چهارمین دوره‏ی این جشنواره‏ی مهم جهانی، یکی از گرم‏‌ترین و جذاب‏‌ترین دوره‏‌ها، دست‏کم در ۱۰ سال اخیر است.

جشنواره‏ی امسال، چهارشنبه شب (یازدهم ماه می)، با نمایش فیلم «نیمه‏شب در پاریس»که کارلا برونی، همسر رییس جمهور فرانسه هم در آن بازی کرده است، درهایش را گشود . سینمای مصر، امسال میهمان ویژه‏ی جشنواره‏ی کن است.

 

 

سینمای ایران امسال حضور رسمی ندارد، اما دو فیلم ایرانی «این فیلم نیست» به کارگردانی مشترک جعفر پناهی و مجتبی میرطهماسب و همچنین «به امید دیدار»، ساخته‏ی رسول‏اف، در بخش رسمی و نیز در بخش «نوعی نگاه» حضور دارند. فیلم‏‌ها هردو متعلق به دو کارگردانی هستند که اجازه‏ی خروج از ایران را ندارند. (دو روز پیش ممنوعیت سفر رسول اف به خارج لغو شد. )
 

روز جمعه، سیزدهم ماه می، در گشایش بخش «پانزده روز کارگردانان»، جایزه‏ی «کالسکه‏ی طلایی»، توسط انجمن فیلمسازان فرانسه، به جعفر پناهی اهداء شد.
 

 

کالسکه‏ی طلایی در بخش «پانزده روز کارگردانان»

 

عباس بختیاری، مدیر «فرهنگسرای پویا» که خود در مراسم اهدای جایزه‏ی کالسکه‏ی طلایی حضور داشت، در این‏باره می‌‏گوید: «این دهمین سالی بود که مراسم کالسکه‏ی طلایی در بخش «پانزده روز کارگردانان» جشنواره‏ی جهانی کن برگزار می‌‏شد. این جایزه‏ به همت انجمن کارگردانان سینمای فرانسه و همین‏طور شبکه‌ی «کانال پلوس» فرانسه اداره می‌‏شود. پیش از این، کلینت ایستوود، جیم‏جارموش، موره تی و تعداد دیگری از کارگردان برجسته، این جایزه را از آن خود کرده‏اند. از جمله خانم آنیس واردا، ملقب به «مادر سینمای فرانسه»، سال گذشته این جایزه را دریافت کرد. طبق سنتی که گذاشته شده، همه ساله جایزه‏ی کالسکه‏ی طلایی توسط برنده‏ی سال پیش، به کارگردانی که جایزه‏ی امسال به او اختصاص یافته، اهداء می‌‏شود. امسال خانم آنیس واردا، – همراه با تعدادی از کسانی که این جایزه را قبلاً دریافت کرده‏اند، – روی صحنه حاضر شد و این جایزه در حضور وزیر فرهنگ فرانسه، آقای میتران، آقای گوستاو گاوراس رییس «سینماتک» فرانسه، دبیر سینماتک و بسیاری از شخصیت‏های برجسته‏ی سینمای فرانسه، به آقای پناهی تعلق گرفت، از او تقدیر به عمل آمد و قرار شد این جایزه برای آقای پناهی، به ایران ارسال شود. »

از عباس بختیاری پرسیدم، آیا امسال نیز مانند سال پیش صندلی خالی‏ برای آقای پناهی گذاشته شده بود؟ او گفت: «صندلی خالی آقای پناهی را در وسط سالن، میان جمعیت قرار داده بودند که در دو سوی صندلی خالی، پخش‏کننده‏ی جهانی و پخش‏کننده‏ی فرانسوی فیلم آقای پناهی و مجتبی میرطهماسب حضور داشتند. جعفر پناهی نخستین ایرانی‏ای است که موفق به دریافت چنین جایزه‏ی معتبری از جشنواره‏ی جهانی فیلم کن می‌‏شود. در متنی که در سایت رسمی کن آمده، اعلام شده که این جایزه به‏خاطر دفاع از انسانیت و حقوق بشر، به ایشان اهداء می‌‏شود. مهم‏‌ترین حادثه برای سینمای ایران را هم می‌‏توانیم حضور دو فیلم از دو کارگردان ایرانی بدانیم که از ساخت فیلم محروم هستند و محکوم‏اند به شش سال زندان. ساعت یازده و نیم روز شنبه، فیلم «به امید دیدار» رسول‏اف، کارگردان برجسته‏ی ایرانی، در بخش رسمی «نوعی نگاه» پخش شد. ساعت سه بعد از ظهر امروز ( بیستم می) هم در بخش رسمی جشنواره، نمایش ویژه‏‏ی فیلم جعفر پناهی و مجتبی میرطهماسب برگزار می‌‏شود. اضافه می‌‏کنم که جعفر پناهی به ٢٠ سال محرومیت از کار در حرفه‏ی خود، ممنوعیت خروج از ایران و نیز شش سال زندان محکوم شده و در حال حاضر، در انتظار صدور حکم دادگاه تجدید‏نظر است. »

 

بازتاب فیلم‏های جعفر پناهی و محمد رسول‏اف

 

انجمن فیلم‏سازان فرانسه در بیانیه‏ی خود در مورد اهدای جایزه‏ی امسال کالسکه‏ی طلایی به جعفر پناهی می‌‏نویسد: «هیچ فیلم‏ساز و نویسنده‏ای نمی‌‏تواند نسبت به حکم جعفر پناهی بی‏تفاوت بماند».
انجمن فیلم‏سازان فرانسه در این بیانیه سوگند یاد کرده که به‏خاطر آزادی بیان، سکوتی را که بر پناهی تحمیل شده، بشکند.

 اما روزنامه‏های فرانسه هم نگاهی دارند به فیلم‏های جعفر پناهی و محمد رسول‏اف. «لوموند» le MONDEنوشته است: «جعفر پناهی همچنان در تهدید محکوم شدن به شش سال زندان و ممنوع شدن از کار در حرفه‏اش، سینما، به‏سر می‌‏برد. او با «این فیلم نیست»، با کارگردانی مشترک مجتبی میرطهماسب، در جشنواره‏ی امسال کن حضور دارد».
 

مجله‏ی «لو پوئن» le POINT با تیتر «جعفر پناهی و رسول‏اف، چهره‏های درخشان غایب جشنواره‏ی امسال»، می‌‏نویسد: «آن‏‌ها ایرانی هستند و توسط رژیم آن کشور در انتظار محکومیت به‏سر می‌‏برند. آخرین فیلم‏هایشان، یک هفته‏ پیش از گشایش جشنواره‏ی شصت و چهارم کن، وارد برنامه‏ی امسال شد. «این فیلم نیست» در یک نمایش ویژه نشان داده می‌‏شود و مربوط است به یک روز از زندگی جعفر پناهی.»
 

لوپوئن می‌‏نویسد: «جعفر پناهی گفته است که جای من در ایران است.»
 

روزنامه‏ی «لوسوا» – le soir از بازگشت پناهی به کن نوشته: «مردی که در حال حاضر نمی‌‏تواند ایران را ترک کند. سینماگر ممنوع‏الکار با «این فیلم‏ نیست»، حضورش در جشنواره‏ی امسال آشکار است».
روزنامه‏ی «اومانیته» L «HUMANITéاز جعفر پناهی با عنوان روح آزاد جشنواره‏ی امسال نام می‌‏برد و می‌‏نویسد: «با وجود گرفتاری‏های جعفر پناهی، جایی برای او در کن ذخیره شده است. همچنین در برلین و لوس‏آنجلس. در آغاز حرکت بخش پانزده روز کارگردانان، یک صندلی خالی برای او در نظر گرفته شده بود. اگر سال پیش این صندلی در میان هیأت داوران بود، امسال در کنار تماشاگران پانزده روز کارگردانان جای داشت».

میشل لویو، نویسنده‏ی سینمایی اومانیته، از نخستین دیدارش با جعفر پناهی در جشنواره‏ی کن و گفت‏وگویی که با او داشته و توسط رفیع‏ پیتز، سینماگر جوان ایرانی در فرانسه، ترجمه می‌‏شده، گزارشی منتشر کرده است.
 

نویسنده‏ی اومانیته در فستیوال سینمایی استانبول، همراه جعفر پناهی در هیأت داوران حضور داشت و می‌‏نویسد: «برنده‏ی دوربین طلایی کن، برای «بادکنک سفید»، برنده‏ی خرس نقره‏ای برلین، پلنگ نقره‏ای لوکارنو و ده‏‌ها جایزه‏ی مهم دیگر، در حال حاضر زندگی‏اش بین زندان و آزادی، اعتصاب غذا و محکومیت ادامه دارد. جعفر تسلیم نمی‌‏شود، ما هم همین‏طور».
  

اهمیت شصت و چهارمین جشنواره‏ی جهانی فیلم کن

 

از محمد حقیقت، فیلم‏ساز و منتقد فیلم که در جشنواره‏ی امسال کن نیز حاضر است، از جذابیت و اهمیت شصت و چهارمین جشنواره‏ی جهانی فیلم کن ‏پرسیدم. او در پاسخ گفت: «همان‏طور که می‌‏دانید، جشنواره‏ی کن با فاصله‏ی زیاد نسبت به سایر جشنواره‏‌ها، مهم‏‌ترین، معتبر‌ترین و جنجالی‏‌ترین فستیوال دنیاست و طبیعتاً امسال محصولات جذاب‏‌تر و جالب‏تری را انتخاب کرده است. در میان چند فیلمی که تاکنون دیده‏ایم، فیلم نانی مورتی به نام «ما هم آب داریم»، فیلم فوق‏العاده‏ای است که تا الان بهترین فیلم فستیوال بوده است.»

به‏نظر می‌‏آید که جشنواره‏ی امسال کمی رنگ و بوی سیاسی هم دارد. فیلم بحث‏برانگیز «پیروزی» آقای خاویر دورینگه که زندگی‏نامه‏ی نیکلای سارکوزی – نخستین فیلمی است که در باره‏ی رییس جمهوری که همچنان بر سر کار است، – ساخته شده است و دو فیلم از مصر و تونس، فیلم‏هایی هستند که کمی رنگ و بوی سیاسی به جشنواره‏ی امسال داده‏اند. از آقای محمد حقیقت نظر او را درین باره پرسیدم. او گفت:«دقیقاً حرف‏تان درست است. به اضافه‏ی این‏که کم‏وبیش سال‏های پیش نیز به شکل‏های دیگر این مسائل در جشنواره بوده‏اند. منتهی از زاویه‏ی دید دیگری.»
 

رسمی، غیررسمی یا ایرانی؟
 

سینمای ایران امسال حضور رسمی ندارد. «این فیلم نیست»، به کارگردانی مشترک جعفر پناهی و مجتبی میرطهماسب و «به‏ امید دیدار» محمد رسول‏اف هم در آخرین روزهای پیش از گشایش، وارد برنامه‏ی امسال جشنواره شده‏اند. اما محمد حقیقت نگاه دیگری داشت. او گفت: «در هر حال، بیش از ۳۵ فیلم از ایران برای جشنواره‏ی امسال کن فرستاده شد که فیلم آقای رسول‏اف برای بخش رسمی، در قسمت «نوعی نگاه» انتخاب شد. این فیلم را ما قبلاً در پاریس، آخرین روزهایی که برنامه‏ی فستیوال داشت بسته می‌‏شد، دیدیم. خود فیلم به‏خودی خود، جدا از ماجرا‌ها، فیلم بسیار خوبی است. فیلم آقای پناهی هم که در روز آخر، خارج از مسابقه نمایش داده خواهد شد. به نظر من، باید بحث «فیلم رسمی و غیررسمی» از ایران را تصحیح کنیم و بگوییم هر فیلمی که از ایران می‌‏آید، در هرحال فیلم ایرانی است. حال ممکن است حکومت بگوید که این فیلم غیررسمی است. این دیگر مسئله‏ی خودش است. ولی اساساً وقتی فیلمی در ایران ساخته می‌‏شود و به زبان فارسی است، در هرحال فیلم ایرانی است و مورد رسمی و غیررسمی که در برخی از نشریات ایران اعلام می‌‏شود، بی‏مورد است.»

 

عکس‌ها:

جعفر پناهی و نمایی از فیلم تازه او. محمد رسول اف و نمایی از آخرین فیلم او

 

در همین زمینه:

 

:: جعفر پناهی، کارلا، وودی و جشنواره‌ی فیلم کن ::

::پله‌های جشنواره‌ی فیلم کن::
::حکم ممنوع‌الخروجی محمد رسول‌اف، کارگردان سینما لغو شد::

::جشنواره کن آغاز شد::

 

 

Share