Share

سفر وزیر خارجه ایران به نیویورک همزمان بود با گزارش ۹۰ روزه وزارت خارجه آمریکا به مجلس نمایندگان این کشور درباره میزان پایبندی ایران به توافق هسته‌ای. محمد جواد ظریف در گفت‌وگویی که نشریه نشنال اینترست با او انجام داده اعلام کرده که چنانچه آمریکا برجام را نقض کند، ایران گزینه خروج از توافق هسته‌ای را بررسی می‌کند. وزارت خارجه آمریکا پایبندی ایران به توافق هسته‌ای را تأیید کرده، اما می‌گوید ایران همچنان از تروریسم در خاورمیانه حمایت می‌کند. ظریف در سخنانی که در اندیشکده شورای روابط خارجی ایراد کرد، مهم‌ترین تحولات خاورمیانه را هم بررسی کرد. او در این سخنان مقامات آمریکایی را خطاب قرار داد و گفت جمهوری اسلامی در ایران را نمی‌توان تغییر داد چون شرکت مردم در انتخابات نشان‌دهنده مردمی بودن آن است. او انتقاد از وضعیت حقوق بشر در ایران را با «مستقل» خواندن قوه قضائیه پاسخ داد و درباره تنش با عربستان سعودی در منطقه گفت ایران حاضر نیست با عربستان سعودی وارد درگیری مستقیم شود.

محدجواد ظریف در نشست اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا

محدجواد ظریف در نشست اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا

محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران در گفت‌وگو با نشریه نشنال اینترست از کمیسیون مشترک برجام به عنوان نهادی که بر اجرای این توافق‌نامه نظارت می‌کند و متضمن همکاری آمریکاست نام برد. او گفت با این حال چنانچه آمریکا به تعهداتش عمل نکند، احتمال خروج ایران از توافق هسته‌ای وجود دارد:  «اگر کار به نقض عمده توافق هسته‌ای بکشد، یا به اصطلاح حقوقی که در متن قرارداد وجود دارد، کار به عدم اجرای قابل توجه برسد، در آن صورت ایران گزینه‌های دیگری در دست دارد، ازجمله گزینه کنار کشیدن از توافقنامه.»

وزیر خارجه ایران چه در گفت‌وگو با نشنال اینترست و چه در نشست اندیشکده شورای روابط خارج از نقش ایران در عراق و سوریه دفاع کرد. او با اشاره به عربستان سعودی گفت در خاورمیانه بازنده و برنده‌ای وجود ندارد. یا همه با هم می‌بازند یا با هم برنده می‌شوند. سخنرانی وزیر خارجه ایران در نشست اندیشکده شورای روابط خارجی، نیز درباره تحولات خاورمیانه و راه‌حل‌های پیشنهادی ایران برای حل بحران‌های این منطقه بود.

در این نشست که در آن برخی دیپلمات‌های سابق آمریکایی و نمایندگان رسانه‌های جهان حضور داشتند، ظریف به سخنان اخیر رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه آمریکا درباره ایران پرداخت.

در اواخر خردادماه سال جاری تیلرسون در کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، در سخنانی در تبیین سیاست دولت دونالد ترامپ در برابر جمهوری اسلامی ایران گفته بود: «سیاست ما در قبال تهران، جلوگیری از سلطه‌جویی این کشور در خاورمیانه، ممانعت از دسترسی ایران به تولید سلاح هسته‌ای و همچنین حمایت از عوامل داخل کشور برای تغییر مسالمت‌آمیز حکومت است.»

ظریف در پاسخ گفت آمریکا از زمان انقلاب سیاست تغییر رژیم در ایران را دنبال می‌کند. او علت آن‌که جمهوری اسلامی بدون حمایت خارجی در منطقه قادر به ادامه حیات بوده است را آن دانست که رژیم ایران «مشروعیت و قدرت خود را از مردم می‌گیرد».

وزیر خارجه ایران با اشاره با انتخابات اخیر ریاست جمهوری در ایران از شرکت مردم در آن مثال زد و در پاسخ به این سخن که ایرانی‌ها حق انتخاب ندارند، بدون اشاره به نقش شورای نگهبان در گزینش کاندیداها گفت: «مردم ۱۰ ساعت در صف می‌ایستند که رئیس‌جمهوری را انتخاب کنند که از قبل انتخاب شده است؟! شاید مردم داخل ایران شست‌وشویی مغزی شده‌اند! ایرانی‌ها در لس‌آنجلس چهار ساعت در صف می‌ایستند که رئیس‌جمهوری را انتخاب کنند که از قبل مشخص است؟! خودتان را مسخره نکنید! به واقعیت‌ها بنگرید. تغییر رژیم در ایران جواب نمی‌دهد زیرا کشوری نیست که برای بقا و مشروعیت به آمریکا وابسته باشد.»

جیمز ماتیس، وزیر دفاع آمریکا ۱۰ ژوئیه / ۱۹ تیرماه جاری در یک مصاحبه‌ گفته بود: «تا زمانی که مردم ایران بتوانند از دست این حکومت آخوندی خلاص شوند حکومتی که فکر می‌کند می‌تواند به مردم حتی بگوید از بین کدام کاندیداها حق گزینش دارند، رابطه با آن بسیار بسیار مشکل خواهد بود.» او تأکید کرده بود که هر گونه روابط نزدیک بالقوه مشکل خواهد بود چرا که رژیم ایران واقعاً یک دموکراسی نیست.

قوه قضائیه «مستقل» در ایران

ریچارد هاس،‌ رئیس شورای روابط خارجی آمریکا در این نشست از محمدجواد ظریف درباره زندانی شدن برخی از شهروندان آمریکایی در ایران سخن گفت و از او پرسید آیا ایران حاضر است این افراد را آزاد کند. ظریف به‌روال نشست‌های مشابه دیگر نظام قضایی در ایران را «مستقل» خواند و گفت دولت هیچ کنترلی روی تصمیم‌های قوه قضائیه ندارد.

او بدون اشاره به این‌که رئیس قوه قضائیه در ایران توسط رهبر جمهوری اسلامی به‌مدت پنج سال منصوب می‌شود، درباره استقلال قوه قضائیه گفت: «قضات بخشی از نظام حقوقی هستند که به صورت فرمایشی انتخاب نمی‌شوند بلکه در یک چارچوب حقوقی و با طی فرآیندهایی به سمت خود می‌رسند. نظام قضایی ما مستقل است و بر اساس قانون عمل می‌کند.»

محمدجواد ظریف، در فوریه ۲۰۱۶ نیز در نشست کمک به سوریه به لندن قوه قضائیه ایران را مستقل دانسته بود.

او پیش از آن در آوریل ۲۰۱۵ در پاسخ به شبکه تلویزیونی پی‌بی‌اس درباره جیسون رضاییان، خبرنگار واشنگتن‌پست که در آن زمان در ایران بازداشت بود گفته بود: «ما افراد را به خاطر عقایدشان زندانی نمی‌کنیم… کسانی که قانون را زیر پا می‌گذارند، نمی‌توانند پشت عنوان روزنامه‌نگار یا فعال سیاسی پنهان شوند.»

این اظهارات ظریف با واکنش‌های منفی‌ای در شبکه‌های اجتماعی مواجه شد.

مخالفت با همه‌پرسی استقلال کردستان

ظریف در نشست نیویورک اعلام کرد که ایران مخالف همه‌پرسی استقلال کردستان عراق است. او چنین همه‌پرسی‌ای را برای عراق و امنیت آن «فاجعه‌بار» خواند و گفت ایران به مسئولان دولتی کردستان عراق توصیه کرده است که همه‌پرسی را برگزار نکنند.

ظریف تأکید کرد که «این نظر مشترک همه کشورهای منطقه است».

در روزهای اخیر مقامات نظامی ایران بارها مخالفت خود با همه‌پرسی استقلال کردستان عراق را ابراز داشته‌اند.

علی شمخانی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در شورای عالی امنیت ملی، عصر روز گذشته، دوشنبه ۲۶ تیر در دیدار با نمایندگان اتحادیه میهنی کردستان عراق همه‌پرسی استقلال کردستان را «موجب انزوا و فشار بر کردهای عراق و تضعیف کردستان و در نهایت کل کشور عراق» دانست. سرلشکر پاسدار محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در همین روز مخالفت خود با برگزاری همه‌پرسی استقلال کردستان عراق را اعلام کرد.

با این حال ظریف در نشست نیویورک گفت: «معتقدم سیاست‌های ضدکردی در هر جای منطقه نتیجه عکس خواهد داد.»

همکاری با عربستان سعودی بر سر مناقشه‌های منطقه

در مورد تنش‌های موجود بین ایران و عربستان سعودی در خاورمیانه ظریف اظهار امیدواری کرد که این تنش‌ها به‌ویژه در یمن منجر به درگیری مستقیم بین ایران و عربستان سعودی نشود. او تأکید کرد که ایران خواهان چنین جنگی با عربستان سعودی نیست.

ظریف در این‌باره گفت: «ما قطعاً امیدواریم که اگر در مورد وضعیت در یمن و سوریه توافق هم نداشته باشیم، اما بتوانیم برای پایان دادن به این مشکلات با هم همکاری کنیم.»

عربستان سعودی از ماه مارس ۲۰۱۵ با ائتلافی که از کشورهای عربی به‌وجود آورده به نفع نیروهای عبد ربه منصور هادی، رئیس جمهوری یمن در این کشور وارد عملیات نظامی علیه شبه‌نظامیان شیعه حوثی که مورد حمایت ایران هستند، شده است.

این دو قدرت منطقه‌ای رقیب در جنگ سوریه از نیروهای مقابل یکدیگر حمایت می‌کنند. ایران از رژیم بشار اسد و عربستان سعودی از شورشیان پشتیبانی می‌کنند.

بیشتر بخوانید:

وزیر خارجه آمریکا: ایران به برجام پایبند است اما همچنان از تروریسم حمایت می‌کند

Share