Share

برخی رسانه‌های تاجیکسان اعلام کرده‌اند که کمینه زبان در این کشور ۱۶ هزار واژه پیشنهادی فرهنگستان زبان ایران را رد کرده است. در همان حال برخی رسانه‌های دیگر گفته‌اند که کمیته زبان تاجیکستان پیشنهاد فرهنگستان ایران را رد نکرده، بلکه همچنان در حال بررسی این واژگان است و تعداد آن‌ها هم ۱۶ هزار واژه نیست، بلکه تنها دو هزار واژه طبی است. کمیته زبان تاجیکستان می‌گوید معادل تعداد زیادی از این واژه‌ها را تاجیکان در دوران شوروی از ادبیات کلاسیک مشترک فارسی برگزیده‌اند و برخی دیگر از این واژه‌ها برای فارسی‌زبانان تاجیک ناآشناست.

یکی از جلسه‌های کمیته زبان و اصلاحات زبان تاجیکستان

سال گذشته در کنفرانس بین‌المللی “واژه‌گزینی و اصطلاحات زبان فارسی- تاجیکی” که در در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان برگزار شد، فرهنگستان ایران ۱۶ هزار از معادل‌های فارسی واژهای خارجی را به کمیته زبان دولت تاجیکستان ارایه داده بود.  مسئولان کمیته زبان تاجیکستان گفته‌اند که بخش زیادی از واژه‌هایی که فرهنگستان ایرانی پیشنهاد کرده است، در زبان کنونی فارسی-تاجیکی به کار نمی‌روند و برای بخش دیگری از واژه‌ها، معادل‌های تاجیکی وجود دارد.

کمیته زبان تاجیکستان و فرهنگستان زبان ایران مدتی‌ست که تلاش می‌کنند واژه‌های تازه در زبان فارسی را در این دو کشور تا حد امکان یکسان و به هم نزدیک کنند.

کمیته زبان و اصلاحات زبان تاجیکستان در سال ۲۰۰۹ فعالیتش را آغاز کرده و در این مدت چندان توفیقی پیدا نکرده است. زبان فارسی تاجیکی همچنان پر از غلط‌های فاحش است که بخشی از آن به خاطر متروک بودن زبان تاجیکی در سال‌های عهد شوروی است.

قبلا گزارش شده بود که کمیته زبان تاجیکستان در حال تهیه واژنامه‌ای از واژه‌های پزشکی رایج در ایران است که تا حال بخش اول آن آماده شده است. در حال حاضر بسیاری از واژه‌ها و اصطلاحات رشته پزشکی در تاجیکستان، به زبان روسی است. بسیاری از واژه‌های سیاسی و اقتصادی بین تاجیکان نیز همچنان با معادل‌های روسی خود به کار می‌رود.

در این میان روابط سرد دوشنبه با تهران هم به مخالفت با واژه‌های فارسی دامن زده است.  وزارت معارف تاجیکستان اعلام کرده که استفاده از واژگان خارجی در رسانه‌های تاجیکستان ممنوع است؛ و منظور از واژگان خارجی واژه‌های رایج در رسانه‌های ایران است.

اوت سال گذشته، گوهر شرف‌زاده، رئیس کمیته زبان تاجیکستان، در نشست خبری با روزنامه‌نگاران تاجیک اعلام کرده بود که استفاده از واژگان خارجی یا واژگان ناآشنا برای خوانندگان تاجیک و رعایت نکردن زبان رسمی دولتی موجب جریمه خواهد بود.

با امید جیهانی، روزنامه‌نگار تاجیک درباره چالش واژه‌های تازه در تاجیکستان گفت‌وگو کرده‌ایم.

گفت‌وگو با امید جیهانی، روزنامه‌نگار را می‌توانید در اینجا گوش دهید:

Share