Share

کانون نویسندگان ایران نخستین و تنها تشکل صنفی نویسندگان ایرانی، یکم اردیبهشت ۱۳۴۷ رسماً فعالیت خود را آغاز کرد. در منشور کانون نویسندگان ایران آمده است که آزادی اندیشه و بیان و نشر در همه‌ عرصه‌های حیات فردی و اجتماعی بی هیچ حصر و استثنا حقِ همگان است. این حق در انحصار هیچ فرد، گروه یا نهادی نیست و هیچکس را نمی‌توان از آن محروم کرد. در نیم قرن گذشته، چه در حکومت پهلوی و چه در چهل سالی که از تأسیس جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد، نویسندگان و هنرمندان و سایر آفرینشگران ایرانی همواره از این حق انسانی و طبیعی محروم بوده‌اند.

کانون نویسندگان ایران

کانون نویسندگان نخستین بار در حلقه ۹ نویسنده ایرانی تشکیل شد: جلال آل‌احمد، نادر ابراهیمی، بهرام بیضایی، داریوش آشوری، محمدعلی سپانلو، اسماعیل نوری علا، هوشنگ وزیری، فریدون معزی‌مقدم و اسلام کاظمیه. این نویسندگان برای مقابله و تحریم کنگره فرمایشی نویسندگان و شاعران ایران که رژیم پهلوی در اواخر سال ۱۳۴۶ قصد برگزاری آن را داشت در آغاز سال ۱۳۴۷ کانون نویسندگان را تأسیس کردند.

برگزاری شب‌های انستیتو گوته، دیدار با آیت‌الله خمینی، تشکیل جمع‌های مشورتی در سال‌های دهه ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۰، بیانیه ۱۳۴ نفر در مخالفت با سانسور و قتل‌های زنجیره‌ای  و ماجرای اتوبوس ارمنستان از بزنگاه‌های تاریخی کانون نویسندگان ایران در نیم قرن گذشته است. به مناسبت پنجاهمین سالگرد تأسیس این تنها نهاد صنفی نویسندگان ایرانی با اسماعیل نوری‌علا، یکی از بنیانگذاران کانون گفت‌وگو کرده‌ایم.

با او این پرسش‌ها را در میان گذاشتیم:

  • در سال ۴۶ چگونه فکر تأسیس کانون نویسندگان ایران شکل گرفت؟
  • چگونه کانون موفق شد نویسندگان را گرد بیاورد. آیا بودند نویسندگانی که با کانون مخالف بودند؟
  • آیا اندیشه چپ در شکل‌گیری کانون نویسندگان ایران مؤثر بود؟
  • شب‌های انستیتو گوته چه تأثیری در شتاب بخشیدن به انقلاب ۵۷ داشت؟
  • آیا دیدار با آیت‌الله خمینی کار درستی بود؟ پس از آن چه بحث‌هایی داشت و پیامدهای دیدار چه بود؟
  • چه اتفاقی افتاد که مهم‌ترین خواست نویسنده‌های ایران یعنی آزادی بیان، بدون سانسور، تحقق نیافت؟

گفت‌وگو با اسماعیل نوری‌علا را می‌شنوید:

 

Share