Share

در آستانه آغاز سال تحصیلی مدارس ایران دانش‌آموزان را برای آنچه که «کمک‌های مردمی» عنوان می‌شود، تحت فشار قرار می‌دهند. وزیر آموزش و پرورش هم دریافت کمک‌های مردمی را «ضروری» می‌داند.

تصویری از یک مدرسه دولتی

براساس قوانین ایران تحصیل در مدارس دولتی رایگان است و مدیران مدارس حق ندارند هیچ‌گونه وجه نقدی از دانش‌آموزان دریافت کنند. آموزش و پرورش اما سالیانی است که یک راه دیگر یافته: «کمک‌های مردمی داوطلبانه» که به اجبار از والدین دانش‌آموزان دریافت می‌شود.

سایت خبری انصاف‌نیوز مبلغ درخواستی مدارس دولتی تهران از دانش‌آموزان مقاطع تحصیلی مختلف را ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان گزارش کرده است.

برپایه این گزارش، مدیران مدارس اولیای دانش‌آموزان را برای پرداخت «کمک‌های داوطلبانه» تحت فشار قرار می‌دهند. مدیر یکی از مدارس در تهران گفته که این موضوع مورد تائید وزارت آموزش و پرورش است.

خصوصی‌سازی آموزش و پرورش

اصل ۳۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دولت را به «تامین رایگان وسایل آموزشی و پرورشی مدارس دولتی تا پایان دوره متوسطه» موظف کرده است.

وزارت آموزش و پرورش اما طی سه دهه گذشته برنامه خصوصی‌سازی آموزش را به صورت تدریجی پی گرفته است. پس از تاسیس مدارس غیردولتی و واگذاری بخشی از وظایف آموزش و پرورش به شرکت‌های تامین نیروی انسانی، حال از چهار سال قبل طرح واگذاری مدارس به بخش خصوصی به اجرا درآمده است.

در نخستین سال اجرای این برنامه بیش از ۹۰۰ مدرسه دولتی واگذار شد و سرانجام مجلس شورای اسلامی اجرای این برنامه را متوقف کرد. با این حال محمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش در آغاز به کار دولت دوازدهم، «افزایش مشارکت‌های مردمی» و «خرید خدمات از بخش خصوصی» را از اولویت‌های اصلی این وزارتخانه اعلام کرد.

وزارت آموزش و پرورش طی دو سال گذشته طرح واگذاری اداره مدارس به «هیئت امناء» را هم در راستای پیشبرد «افزایش سهم بخش خصوصی در آموزش و پرورش» در پیش گرفته است.

علی ربیعی وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز سال گذشته اعلام کرد: در راستای افزایش سهم بخش خصوصی در آموزش و پرورش « تعدادی از مدارس در قالب تعاونی به گروه‌هایی از معلمان واگذار می‌شود».

«کمک‌‌های داوطلبانه اجباری نه اما ضروری است»

وزارت آموزش و پرورش کمبود بودجه را عامل «واگذاری مدارس به بخش غیردولتی» اعلام کرده است.

مجموع اعتبار دولتی وزارت آموزش و پرورش برای سال ۹۷ رقمی نزدیک به ۳۶ هزار میلیارد تومان است که به گفته معاون پارلمانی وزارتخانه ۹۰ درصد آن برای پرداخت حقوق و دستمزد هزینه می‌شود. مدارس دولتی سال گذشته حدود یک سوم این مبلغ را تحت عنوان «کمک‌های مردمی» از دانش‌آموزان دریافت کرده‌اند.

محمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش هم چندی پیش بدون بیان جزئیات بیشتر گفت: «نشانه‌های ورشکستگی در آموزش و پرورش دیده می‌شود». او در ادامه از مدیران مدارس خواست با استفاده از «خلاقیت‌« راهی برای حل مشکلاتشان پیدا کنند.

بطحایی که پیش از این نیز از والدین خواسته بود، «سهم بیشتری در آموزش فرزندان خود عهده‌دار شوند»، پنجم مرداد امسال در واکنش به دریافت «کمک‌های داوطلبانه» در مدارس دولتی، گفت که «این کمک‌ها اجباری نیست اما الزامی است».

او دلیل این الزام را هم «کمبود منابع مالی دولت» دانست و گفت: « دولت به دلیل کمبود هزینه نمی تواند تمام امکانات مورد نیاز مدرسه را تامین کند و مدارس  برای خدمت رسانی به دانش آموزان، ناگزیر از دریافت مبالغی تحت عنوان کمک‌های مردمی هستند و  در غیر این صورت از تامین بودجه مورد نظر خود باز می‌ماند».

کودکان بیشتری از تحصیل باز خواهند ماند

آمار دقیقی از شمار کودکان بازمانده از تحصیل در دست نیست. براساس اعلام معاون وزیر آموزش و پرورش حداقل ۱۴۲ هزار کودک در مقطع تحصیلی ابتدایی از تحصیل بازمانده‌اند.

فعالان حقوق کودک اما شمار کودکان بازمانده از تحصیل را بیشتر از آمار اعلام شده توسط دولت می‌دانند و معتقدند: افزایش هزینه و اجبار خانواده‌ها برای کمک به مدرسه، تعداد کودکان بازمانده از تحصیل را افزایش خواهد داد.

کیهان ضیایی‌مهر در همین زمینه گفته که مدارس دولتی برای ثبت‌نام کودکان کار شهریه ۷۰۰ هزار تومانی طلب می‌کنند که این در توان خانواده این کودکان نیست.

فعالان کارگری نیز شرایط خانوارهای کارگری را «نامساعد» دانسته و می‌گویند:«با توجه به تاخیر در پرداخت دستمزدها و اخراج کارگران، کودکان این خانواده‌ها برای ادامه تحصیل با مشکل روبرو هستند.»


در همین زمینه:

دسته‌بندی مدارس و تجاری-ولایی شدن آموزش و پرورش

«خصوصی‌سازی اجباری» آموزش و پرورش

Share