Share

با نزدیکتر شدن حمله نیروهای دولتی سوریه و حامیان آن به ادلب نگرانی نسبت به جان صدها هزار غیرنظامی بیشتر می‌شود. اگرچه در ادلب اسلامگرایان تندرو نیروی اصلی شورشیان هستند اما حضور نیروهای مورد حمایت ترکیه در این منطقه اوضاع را پیچیده‌تر کرده است. وزیران خارجه روسیه و سوریه در مسکو از حمله قریب‌الوقوع به ادلب برای «آزادی آن از دست تروریست‌ها» خبر دادند.

سرگئی لاوروف و ولید معلم، وزیران امور خارجه روسیه و سوریه

سرگئی لاوروف و ولید معلم، وزیران امور خارجه روسیه و سوریه

سرگئی لاوروف و ولید معلم، وزیران خارجه روسیه و سوریه در مسکو پشت درهای بسته دیدار و سپس در در یک نشست خبری مشترک شرکت کردند. لاوروف در این نشست اعلام کرد که بیشتر مناطق سوریه «از دست تروریست‌ها آزاد شده» و تنها ادلب، استان واقع در شمال سوریه و در مرز ترکیه باقی مانده است.

لاوروف گفت: «ما اکنون باید گروه‌های تروریستی که باقی مانده‌اند، به‌ویژه در منطقه کاهش تنش ادلب، نابود کنیم. این قابل قبول نیست که تروریست‌ها، به‌خصوص جبهه النصره، از منطقه کاهش تنش برای حمله به ارتش سوریه و همچنین حمله با پهپاد به پایگاه‌های نظامی روسیه در این منطقه استفاده کنند.»

جبهه النُصره متشکل از اسلام‌گرایان سلفی است که در اواخر ژوئیه ۲۰۱۶ میلادی نام خود را به «جبهه فتح شام» تغییر داد و از القاعده جدا شد.

ولید معلم، وزیر خارجه سوریه نیز اعلام کرد که نیروهای دولتی این کشور در ادلب «تا آخر خواهند رفت». او همچنین تأکید کرد که ارتش تلاش خواهد کرد که تا جایی‌که ممکن است مانع از کشته شدن غیرنظامیان شود.

نگرانی‌های انسانی

ادلب حدود سه میلیون نفر جمعیت دارد که نیمی از آن را شورشیان و غیرنظامیانی تشکیل می‌دهند که پس از یورش نیروهای دولتی و نبردهای سنگین نظامی به شکل جمعی از مناطق دیگری همچون حلب، غوطه شرقی و درعا به این استان منتقل شده‌اند.

ادلب پس از مذاکرات روسیه، ایران و ترکیه در شهر آستانه قزاقستان به منطقه «کاهش تنش» تبدیل شد. وضعیت در ادلب با حضور ترکیه و نیروهای تحت حمایت‌اش پیچیده‌تر است.

در هفته‌های اخیر نیروهای مخالف رژیم بشار اسد در ادلب که از سوی ترکیه حمایت می‌شوند تلاش کردند تا ائتلاف تازه‌ای با ۷۰ هزار جنگجو در این منطقه ایجاد کنند تا بتوانند با نیروهای دولتی مقابله کنند اما  «جبهه فتح شام» (النصره) که حدود ۶۰ درصد ادلب را در دست دارد به این ائتلاف نپیوست.

عملیات گسترده نظامی در ادلب منجر به یک بحران انسانی و پناهجویی جدید خواهد شد زیرا دیگر منطقه‌ای در دست مخالفان نیست که بتوان افراد را از ادلب به این مناطق منتقل کرد. سازمان ملل و ناظران جهانی هشدار داده‌اند که حمله به ادلب می‌تواند منجر به فرار ۲,۵ میلیون نفر از ساکنان این منطقه به طرف مرزهای ترکیه شود. اکنون دیگر مسئله این نیست که چنین اتفاقی رخ خواهد داد، مسئله این است که ابعاد چنین رخدادی چه میزان خواهد بود.

پس از اعتراضات گسترده مردمی در سوریه و آغاز جنگ در سال ۲۰۱۱ صدها هزار نفر در این کشور کشته و میلیون‌ها نفر آواره شده‌اند.

سرمایه‌گذاری و بازسازی

سرگئی لاوروف در نشست خبری خود با ولید معلم جامعه جهانی را فراخواند تا به روند بازسازی سوریه بپیوندند و «فعالانه برای نوسازی زیرساخت‌های ویران‌شده فعالیت کنند».

لاوروف گفت: «ما می‌توانیم شاهد بسیج بسیار سریع جامعه جهانی به‌ویژه در مورد بازگشت پناهندگان و احیای دارایی‌ها و امکانات اجتماعی و اقتصادی باشیم تا کشور به نظم کاری خود بازگردد.»

ولید معلم نیز بر نقش همکاری‌های سوریه و روسیه در مرحله بعدی بازسازی کشور تأکید کرد: «طبیعی است که سوریه برای یافتن برنامه بازسازی که در آن شرکای ما در روسیه نقش و اولویت داشته باشند، فکر کند.»

او همچنین از روابط با ایران نیز حمایت کرد و گفت: «ما مصمم هستیم که به روابطمان با ایران ادامه دهیم؛ به ویژه این‌که ایران با شماری از مستشاران خود در مبارزه با تروریسم به ایفای نقش می‌پردازد. (…) طبیعی است که سوریه و ایران به توافق مشترکی جهت تحکیم همکاری‌ها میان ارتش دو کشور دست یابند.»

پیش از این ایران نیز اعلام کرده بود که قصد دارد در بازسازی سوریه نقش برجسته‌ای داشته باشد.

وزیران خارجه روسیه و سوریه همچنین مخالفت خود را با هرگونه «اقدام تجاوزگرانه» کشورهای غربی، به‌ویژه آمریکا اعلام کردند. آن‌ها با اشاره به حملات شیمیایی انجام شده توسط «تحریک‌کنندگان»، که به‌گفته آن‌ها گروه دفاع مدنی کلاه سفیدها در سوریه در نقش دارند، به عنوان بهانه‌ای برای چنین حملاتی نام بردند.

لاوروف گفت: «این نوع حرکات تحریک‌آمیز مسئله مبارزه با تروریست‌ها در ادلب را پیچیده‌تر می‌کند. ما به‌طور روشن به شرکای غربی خود هشدار دادیم که نباید در این نوع فعالیت‌ها شرکت کنند.»

ولید معلم آمریکا و متحدانش را متهم ساخت که برای «نجات جبهه النصره و ادامه درگیری‌ها در سوریه» آماده «تجاوز دیگری» می‌شوند: «ما به حق مشروع خود برای دفاع عمل می‌کنیم، اما پیامدهای تجاوز قطعاً بر روند سیاسی تأثیر خواهد گذاشت و همه را تحت تاثیر قرار خواهد داد.»

ماهیت ناشناخته حمله به ادلب

ترکیه که از حدود سه میلیون پناهنده سوری نگهداری می‌کند اعلام کرده است که در صورت حمله به ادلب نمی‌تواند مرزهای خود را به روی پناهجویان جدید باز کند.

دولت سوریه گفته است گذرگاه‌های انسانی راه‌اندازی خواهد کرد تا غیرنظامیان را از ادلب تخلیه کند. اما بسیاری از ساکنان ادلب اعتمادی به دولت سوریه ندارند. رژیم سوریه بسیاری از آن‌ها را به‌دلیل مخالفت با حکومت در زمره تروریست‌ها قرار می‌دهد.

روز گذشته، پنج‌شنبه ۳۰ اوت / ۸ شهریور، استفان دی‌میستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه اعلام کرد که اوضاع در ادلب بحرانی است. او از روسیه، ایران و ترکیه خواست که مانع از حمله نظامی ارتش سوریه به استان ادلب شوند و برای حمایت از غیرنظامیان تلاش کنند.

هنوز زمان و چگونگی حمله به ادلب روشن نیست اما روز گذشته، رویترز به‌نقل از یک مقام سوری نوشته بود که این حمله مراحل مختلفی خواهد داشت و در آغاز نه خود شهر ادلب که بخش‌های جنوبی و غربی مناطق تحت کنترل شورشیان مورد هدف قرار خواهند گرفت.

این منبع درباره زمان آغاز حمله چیزی نگفت اما اعلام کرد که آخرین اقدامات درباره مرحله نخست عملیات در ساعات آینده تکمیل خواهد شد.

در همین حال گزارش‌هایی از مذاکرات پشت درهای بسته میان روسیه و ترکیه درباره حمله به ادلب منتشر شده است. گفته می‌شود که ترکیه تلاش می‌کند تا در ادلب نیروهای «جبهه فتح شام» (النصره) را قانع کند که با انحلال خود مانع از حمله نظامی به ادلب شود. اما این خبرها موثق نیست.

بیشتر بخوانید:

هشدار سازمان ملل به ایران، روسیه و ترکیه در مورد حمله شیمیایی به ادلب

Share