Share

نرخ دلار برای دومین روز پیاپی افزایش یافت و به نزدیکی ۱۴ هزار تومان برای هر یک دلار رسید. ارزش برابری دلار در پایان ساعت کاری دوشنبه ۱۲ شهریور از مرز ۱۳ هزار تومان عبور کرده بود.

نرخ دلار در ایران «لحظه‌ای» تغییر می‌کند. عکس- آرشیو

ارزش برابری دلار در روز سه‌شنبه به ۱۳ هزار و ۵۰۰ تومان نیز رسید. نرخ یورو نیز در ۱۵ هزار و ۸۰۰ تومان متوقف شد. قیمت سکه نیز به نزدیکی پنج میلیون تومان رسید. عضو هیئت رئیس اتحادیه طلا و جواهر ایران «افزایش نرخ دلار» را عامل رشد قیمت سکه دانسته بود.

قیمت سکه از آغاز امسال که دولت طرح پیش فروش سکه را متوقف کرد تا به حال نزدیک به سه برابر شده است. طی اجرای این طرح هفت میلیون و ۶۰۰ هزار قطعه سکه پیش فروش شده است. قیمت سکه در زمان اجرای این طرح کمتر از دو میلیون تومان بود. دولت موظف است که اصل و سود این سکه‌ها را به دارندگان گواهی خرید پرداخت کند.

دولت مدافع سقوط ارزش ریال

از نیمه دوم سال گذشته که نرخ دلار و دیگر ارزهای خارجی در ایران روند صعودی در پیش گرفت، ارزش برابری این ارز با ریال چهار برابر افزایش یافته است. بانک مرکزی نیز برای آنچه که «کنترل و ثبات بازار ارز» اعلام شده، فروردین و مرداد امسال طی دو مرحله سیاست‌های ارزی را تغییر و تخصیص ارز را محدود کرده است.

با این حال برخی از ناظران بر بازار ارز، افزایش نرخ ارز و به ویژه دلار را «خواست و برنامه دولت» می‌دانند.

احمد امینی کارشناس بازار ارز و سرمایه در پیوند با همین موضوع  به روزنامه شرق گفته که افزایش قیمت ارز یکی از سیاست‌های دولت برای جلوگیری از خروج سرمایه و کاهش ذخیره ارزی است.

امینی گفته است: دولت «قصد دارد با افزایش قیمت ارز و سکه، هرگونه مصارف ارزی را به‌جز مصارف ضروری که با نرخ دولتی و ثانویه انجام می‌شود، به یک کالای لوکس تبدیل کند تا از خروج سرمایه جلوگیری کرده و به این پشتوانه ذخایر ارزی خود را حفظ کند».

براساس گزارش منابع دولتی از نیمه دوم سال گذشته، خروج سرمایه از ایران رشد چشمگیری داشته است. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی خروج سرمایه ارزی طی دو سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ را حدود ۵۹ میلیارد دلار برآورد کرده است. این رقم برای سال گذشته ۳۹,۲ میلیارد دلار گزارش شده که معادل ۸۳ درصد درآمد ایران از صادرات غیرنفتی است.

خروج سرمایه ارزی از ایران با افزایش سرمایه‌گذاری ایرانیان در دیگر کشورها، به ویژه ترکیه و گرجستان همزمان بوده است. براساس اعلام منابع دولتی ترکیه، ایرانیان بیش از یک‌هزار واحد ملکی در این کشور خریداری کرده‌اند. سهم سرمایه‌گذاری ایرانیان در گرجستان نیز طی یک دوره دو ساله نزدیک به شش برابر رشد داشته است.

عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی که پس از بحران ارزی مرداد امسال جایگزین ولی‌الله سیف شد، یکشنبه ۱۱ شهریور «حفظ ذخایر ارزی» را اولویت اصلی این بانک و اقتصاد ایران اعلام کرد.

او اما «رشد وحشتناک نقدینگی» و «ناترازی صورت‌ مالی بانک‌ها» را دلیل بحران ارزی دانست و گفت «اقتصاد ایران باید جسارت یک جراحی بزرگ را داشته باشد».

سقوط ریال، کاهش سطح عمومی دستمزدها

دولت جمهوری اسلامی ایران طی ماه‌های آینده شرایط دشوارتری را تجربه خواهد کرد: بازگشت تحریم‌ها، کاهش مشتریان نفتی و به تبع آن درآمدهای ارزی و محدودیت انتقال بانکی، منابع ارزی دولت را کاهش خواهد داد. مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی این وضعیت را «جنگ اقتصادی» نامیده و با محدود کردن تخصیص ارز به دنبال حفظ منابع ارزی هستند.

این سیاست اما به سقوط ارزش ریال در برابر ارزهای خارجی، رشد دوباره نرخ تورم و آزاد شدن آنچه که «فنر تورمی» نامیده می‌شود و کاهش سطح عمومی دستمزدها و قدرت خرید خانوارها شده است.

سقوط ریال طی ماه‌های گذشته میانگین درآمد در ایران را از حدود ۴۰۰ دلار به حدود ۱۰۰ دلار کاهش داده است. همزمان با این وضعیت نرخ تورم واقعی نیز  به نزدیکی حداقل ۲۰ درصد رسیده که دو برابر نرخ تورم رسمی اعلام شده توسط بانک مرکزی و مرکز آمار است.

دولت اعلام کرده برای جبران کاهش سطح درآمد خانوارها، توزیع «بسته‌ معیشتی» و «کارت کالا» را اجرایی خواهد کرد. مجلس شورای اسلامی دولت ۱۱ شهریور فوریت توزیع کوپن‌ الکترونیکی برای دریافت کالا را تصویب کرد.

علاوه بر این سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم گفته است پنج دهک درآمدی نخست «بسته معیشت» دریافت خواهند کرد. هنوز ارزش ریالی این بسته‌ها اعلام نشده است.


در همین زمینه:

سکه رکورد شکنی کرد، دلار بازهم از مرز ۱۲ هزار تومان عبور کرد

Share