Share

پس از یادداشت بدون نام مقام بلندپایه آمریکا در نیویورک تایمز و انتشار بخش‌هایی از کتاب تازه باب وودوارد در واشنگتن پست، هرج و مرج در کاخ سفید و ناکارآمدی دولت ترامپ مهمترین موضوع بحث این روزهای آمریکاست. اکنون برخی مخالفان ترامپ، از جمله الیزابت وارن، سناتور دموکرات، از توسل به متمم بیست و پنجم قانون اساسی آمریکا حرف می‌زنند. متمم بیست و پنجم راهی است برای برکناری ترامپ قبل از به پایان رسیدن دوره‌اش.

وضعیت از جهانی برای رئیس ‌جمهور کنونی آمریکا ر شبیه تابستان ۱۹۹۰ است، زمانی که او پس از از دست دادن کازینوهایش در آتلانتیک سیتی، در آستانه ورشکستگی بود

«من بخشی از نیروی مقاومت در درون دولت ترامپ هستم.» این جملات آغازین مطلبی است که نیویورک تایمز ۶ سپتامبر منتشر کرده است؛ مطلبی نوشته‌ یکی از مقامات بلندپایه آمریکا، با نام محفوظ که البته خود را عضو حزب محافظه‌کار آمریکا معرفی کرده است.

این مقام بلندپایه از مبارزه علیه «بدترین گرایش‌ها»‌ی رئیس ‌جمهور درون کاخ سفید حرف زده، از علاقه او به «دیکتاتورها» گفته و ترامپ را «دمدمی مزاج» و «فاقد اصول اخلاقی» دانسته است.

این مقام ارشد کیست؟ ترامپ جواب داده، شخصیت «خیالی ساخته نیویورک تایمز» و «بزدلی که اگر واقعاً وجود خارجی داشته باشد، نیویورک تایمز باید او را تحویل نهادهای دولتی بدهد.» ترامپ در عین حال به دنبال هویت این مقام برجسته‌ است و خواستار مداخله وزارت دادگستری نیز شده است.

گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد که او مایکل ریچارد پنس، معاون رئیس جمهور آمریکاست، هرچند خود او این ادعا را رد کرده است.

سارا سندرز، سخنگوی کاخ سفید با محکوم کردن این یادداشت گفته آن ۶۲ میلیون نفر در انتخابات به دونالد ترامپ رأی داده‌اند و نه به این فرد «نامعلوم».

کرانتن سلین، استاد تاریخ به روزنامه فرانسوی لیبراسیون می‌گوید که این یادداشت آدم را یاد اواخر دوران نیکسون می‌اندازد، در آن دوران نیز برخی وزرا مثل کیسینجر از دستورات رئیس‌ جمهور سرپیچی می‌کردند.

وضعیت برای رئیس ‌جمهور کنونی آمریکا اما بیشتر شبیه تابستان ۱۹۹۰ است، زمانی که او پس از از دست دادن کازینوهایش در آتلانتیک سیتی، در شُرف جدایی از همسرش ایوانا و از آن مهم‌تر در آستانه ورشکستگی بود؛ در آن زمان او دومین کتاب پرفروشش یعنی «دوام آوردن در اوج» را نوشت. عنوان آن کتاب می‌تواند تیتر خوبی برای وضعیت این روزهای رئیس ‌جمهور آمریکا باشد.

پرده‌برداری افشاگر رسوایی واترگیت از «دیوانه‌خانه» کاخ سفید

انتشار مطلب این مقام بلندپایه یک روز پس از آن صورت گرفت که واشنگتن پست بخش‌هایی از کتاب جدید باب وودوارد را درباره کاخ سفید منتشر کرد: کتاب «ترس: ترامپ در کاخ سفید»، کتابی که در آن ترامپ «احمق»، دولت او «بحران‌زده» و کاخ سفید «دیوانه‌خانه» وصف شده است.

پس از کتاب «آتش و خشم» نوشته مایکل وول که در ماه ژانویه منتشر شد، این دومین کتاب افشاگرانه درباره کاخ سفید ترامپ است، این بار با قلم نویسنده‌ای که شهرتش در به لرزه درآوردن کاخ سفید است.

باب وودوارد به همراه کارل برنستین، دو خبرنگار واشنگتن‌ پست بودند که رسوایی واترگیت ریچارد نیکسون، رئیس ‌جمهور آمریکا را برملا ساختند و زمینه‌ساز استعفای نیکسون شدند.

کتاب وودوارد روز تاریخی ۱۱ سپتامبر وارد بازار خواهد شد، در آستانه انتخابات نوامبر؛ باب وودوارد تصویری تکان‌دهنده از اوضاع کاخ سفید ترسیم می‌کند و شواهدی می‌آورد که مهر تأیید بر ادعاهای مقام بلندپایه ناشناس می‌زند.

کتاب «ترس: ترامپ در کاخ سفید» نوشته باب وودوارد

در کتاب آمده که گری کوهن، مشاور اقتصادی سابق ترامپ روزی سندی مهم –درخواست خروج از پیمان تجارت آزاد آمریکای شمالی— را از دفتر رئیس‌ جمهور برداشته تا مانع امضای آن شود و جلوی یک اقدام خطرناک را بگیرد. یادداشت مقام بلندپایه ناشناش نشان می‌دهد چنین کارهایی نظام‌مند و سازمان‌یافته بوده است، اقداماتی که وودوارد آنها را «کودتای اداری» می‌نامد.

کتاب پر از اظهارنظرهای جنجالی و توهین‌آمیز مشاوران و مقامات ارشد دولت ترامپ علیه اوست، و البته اظهارات جنجالی تحقیرآمیز ترامپ نسبت به همکارانش.

جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، فهم و درک ترامپ را در حد یک کودک کلاس پنجم و ششم دانسته است. جان کلی، رئیس دفتر کاخ سفید، کاخ سفید را به «دیوانه‌خانه» تشبیه کرده، و ترامپ، رینس پریبوس، رئیس دفتر سابق خود را به یک موش تشبیه کرده است و الی آخر.

در کتاب همچنین آمده که دونالد ترامپ، در مکالمه‌ای تلفنی با جیمز متیس خواستار ترور بشار اسد شده است.
ترامپ کتاب را فاقد اعتبار و وودوارد را «مأمور دموکرات‌ها» خوانده است. کلی و متیس هم ادعاهای کتاب را رد کرده و آنها را «داستان‌سرایی» دانسته‌اند.

آیا این بحران قانون اساسی است؟

پس از اعترافات مایکل کوهن وکیل سابق ترامپ، و حواشی پس از مرگ مک‌کین، با انتشار یادداشت مقام بلندپایه و کتاب باب وودوارد، روزهای سخت ترامپ به اوج خود رسیده است. حالا اوباما نیز پس از سکوتی طولانی‌مدت در مورد مسائل سیاسی روز وارد صحنه شده است.

رئیس‎ جمهور سابق آمریکا هفتم سپتامبر در ایالت ایلینوی خواستار بازگشت «صداقت، نجابت و قانون‌مندی» به حکومت شد و گفت: «این وضعیت نرمال نیست».

نظر به آشفتگی‌های برملاشده کاخ سفید حالا بسیاری از جمله الیزابت وارن، سناتور دموکرات، از متمم بیست و پنجم قانون اساسی آمریکا حرف می‌زنند. متمم بیست و پنجم به طور کلی به مسائلی همچون ناکارآمدی و جایگزینی رئیس جمهور می‌پردازد. ماده ۴ این متمم، که تا به حال به کار بسته نشده، مربوط است به امکان برکناری رئیس جمهوری پیش از پایان دوره‌اش.

از مدت‌ها قبل برخی از دموکرات‌های برجسته مجلس نمایندگان آمریکا به دنبال استفاده ازاین متمم برای کنار زدن زودهنگام ترامپ بوده‌اند و بسیاری از رسانه‌ها و مطبوعات لیبرال جریان اصلی روی چنین امکانی مانور داده‌اند. پس از انتشار یادداشت مقام بلندپایه ناشناس و بخش‌هایی از کتاب باب وودوارد، یک بار دیگر بازار ارجاع به این متمم داغ شده است.

جان کری، وزیر امور خارجه سابق آمریکا مشخصاً گفته که «ما با رئیس‌ جمهوری روبرو هستیم که آشکارا قادر نیست کارش را انجام دهد.» و نتیجه گرفته که «این مسأله حقیقتاً بحران قانون اساسی است».

برای نتیجه‌گیری اما نباید عجله کرد. لری ساباتو تحلیل‌گر سیاسی می‌گوید: «در این مرحله همه چیز سیاسی است و بحران به سطح قانون اساسی نرسیده، ما حتی نمی‌دانیم که نویسنده یادداشت نیویورک تایمز کیست».

وانگهی، استفاده از متمم ۲۵ قانون اساسی، تنها با پشتیبانی مشترک هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه ممکن است، و این در حالی است که فعلاً خبری از جمهوری‌خواهان نیست.

هنوز حتی مشخص نیست این موج بی‌اعتباری کاخ سفید بتواند بر نتیجه انتخابات نوامبر تأثیر بگذارد. نظرسنجی‌های پایان ماه اوت نشان داد که جنجال‌های سیاسی تأثیر چندانی بر روی هواداران ترامپ نمی‌گذارد؛ از اعتبار دولت ترامپ و از اعتماد به آن روز به روز کاسته می‌شود، بله اما نه برای آنهایی که به او رأی دادند.


بیشتر بخوانید:

انتخابات میاندوره‌ای ۲۰۱۸ آمریکا – همه آنچه لازم است درباره رخداد نوامبر بدانید

Share