Share

دونا استریکلند، بنده جایزه نویل فیزیک ۲۰۱۸

وقتی آکادمی علوم نوبل نام برندگان نوبل فیزیک را این هفته اعلام کرد، هرکس که می‌خواست اطلاعات بیشتری درباره یکی از این سه برنده جایزه نوبل فیزیک به دست بیاورد، چیزی درباره تنها زن این گروه در ویکی پدیا پیدا نمی‌کرد.

تا یک ساعت و نیم پس از اعلام نام برندگان جایزه نوبل فیزیک، دونا استریکلند، فیزیکدان کانادایی به نظر ویکی‌پدیا آنقدر مهم و شناخته شده نبود تا مدخلی را به او اختصاص دهد.

این موضوع یک بار دیگر حاشیه‌انگاری زنان حوزه علم را در ویکی پدیا آشکار کرد. استریکلند استاد فیزیک و نجوم دانشگاه واترلو و رییس سابق اوپتیکال سوسایتی است، اما وقتی یکی از کاربران ویکی‌پدیا در ماه مارس گذشته تلاش کرد صفحه‌ای به نام او در ویکی پدیا ایجاد کند، ویراستار سایت آن صفحه را تایید نکرد.

آن ویراستار گفته بود که منابع ثبت شده نشان نمی‌دهند که این فرد شایستگی داشتن صفحه‌ای در ویکی‌پدیا را داشته باشد.

به دنبال اعلام برندگان نوبل فیزیک امسال، گردانندگان ویکی‌پدیا کوشیدند صفحه‌ای به نام او ایجاد کنند و زندگی‌نامه، تحقیقات و از همه مهم‌تر جوایز او را مطرح کنند.

نکته عجیب این است که همکار استریکلند، جرارد مورو وکه جایزه نوبل فیزیک مشترکا به او و دو فیزیکدان دیگر داده شده، از سال ۲۰۰۵ صفحه ویکی‌پدیا دارد.

استریکلند، مورو و آرتور آشکین نویل فیزیک را به خاطر تخقیقات خود در حوزه فیزیک لیزری گرفتند.

استریکلند نخستین زنی است که پس از ماریا جئوپرت میر، در سال ۱۹۶۳، جایزه نویل فیزیک را گرفته است. ماری کوی نخستین زن دریافت‌کنننده جایزه نویل فیزیک بود که در سال ۱۹۰۳ این جایزه را دریافت کرد.

با این حال استریکلند معتقد است که یا وجود این تبعیض‌ها، جامعه بشری روبه‌ پیشرفت است.

گوران هنسون، از اعضای کینه بنیاد نوبل می‌گوید: «کمیته نوبل به ضعف خود در دنبال کردن کارهای دانشمندان زن آگاه است، سال گذشته تمام برندگان جایزه نوبل مرد بودند. ما می‌دانیم زنان زیادی شایسته دریافت نوبل بوده‌اند و آن را نگرفته‌اند. زنان زیادی هم هستند که شایسته‌اند نامزد دریافت این جایزه شوند.»

در ۱۱۷ سال گذشته، ۵۰ زن جایزه نویل دریافت کرده‌اند حال آنکه تعداد کل جایزه‌ها ۹۲۳ جایزه بوده است. استریکلند ابراز امیدواری کرده که برنده شدن او عامل تشویق زنان جوان دانشمند به انجام پروژه‌های علمی باشد.

او خطاب به زن جوان دانشمندی در کنفرانس مطبوعاتی پس از دریافت جایزه گفت:‌ «اگر کسی طوری فکر می‌کند که تو به آن اعتقادی نداری، فقط به این فکر کن که او اشتباه می‌کند و تو درست فکر می‌کنی و به راه خودت ادامه بده. راهش این است.»

این ماجرا شاید برای فضای متعصبانه و تبعیض آمیز حاکم بر ویکی‌پدیا هم درس عبرتی باشد. در حال حاضر، تنها ۱۶ درصد ویرایشگران این سایت زن هستند و تنها ۱۷ درصد مدخل‌های مربوط به افراد برحسته آن به زنان اختصاص دارد.

Share