Share

کردهای سوریه که ۱۰ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند فراموش‌شدگان جنبش یک ساله اخیر علیه حکومت بشار اسد هستند.

رویترز در گزارشی خبری که روز گذشته منتشر نمود به وضعیت کردها در جنبش کنونی سوریه پرداخت.

بنا به این گزارش، امید کردها در نشست اخیر شورای ملی سوریه که در استانبول برگزار شد با برتری اسلام‌گرایان در این نشست، کم‌رنگ شد.

نیروهای اسلام‌گرا درخواست به‌رسمیت شناختن این اقلیت مهم و حق خودمختاری آن‌ها را رد کردند.
ردیف مصطفی، یکی از فعالان عرصه حقوق کردها می‌گوید: "مسأله کرد همچون بمبی است که انفجار آن به تأخیر افتاده است. نمی‌توان برای حل آن منتظر سرنگونی بشار اسد شد."

بیشتر کردها که سال‌های طولانی از مخالفان حزب حاکم بعث بودند، در اعتراضات اخیر با دقت خود را دور نگه داشتند.

اختلافات عمیق داخلی و بی‌اعتمادی کردها نسبت به شورای ملی سوریه و دیگر جنبش‌های مخالف عربی منجر به آن شده‌ است که جامعه کردها تاکنون در جنبش مسلحانه به‌شکل واقعی شرکت نداشته باشند.

کردها در نشست اخیر شورای ملی سوریه در استانبول گفت‌وگو را ترک کردند و بیانیه پایانی که تمامی حقوق آن‌ها را نادیده گرفته بود را امضا نکردند

نشست استانبول برپایه توافقی مبنی بر گسترش شورای ملی سوریه و با نوید آشتی ملی و تشکیل دولتی دمکراتیک پس از سرنگونی بشار اسد، به پایان رسید اما کردها گفت‌وگو را ترک کردند و بیانیه پایانی که تمامی حقوق آن‌ها را نادیده گرفته بود را امضا نکردند.

بیانیه پایانی نشست استانبول تنها حقوق فردی تمامی شهروندان سوری را به‌رسمیت شناخت.

وسوسه تجزیه‌طلبی؟

بر خلاف عراق که در آن کردها توانستند حق ایجاد حکومت نیمه‌مستقل خود را در شمال این کشور به‌دست آورند؛ رهبران کرد سوریه اعلام کرده‌اند تنها خواهان حکومتی فدرال هستند که حق شهروندی آنان را تضمین کند و حق مالکیت، نظام آموزشی به‌زبان کردی و توزیع عادلانه درآمد ملی را تأمین نماید.

کردهای سوریه در مناطق شرقی این کشور که به‌لحاظ منابع نفتی غنی است و همچنین در مناطق شمال شرقی هم‌مرز با ترکیه که بیشتر روستایی است، زندگی می‌کنند.

بیشتر ساکنان محله‌های مهمی در دمشق و حلب، مرکز اقتصادی سوریه که در ۵۰ کیلومتری مرز ترکیه قرار دارد نیز کرد هستند.

برخی از شخصیت‌های نیروهای اپوزیسیون هراس خود را از وسوسه تجزیه‌طلبی کردها پنهان نمی‌کنند.

افزون بر آن، این گروه از شخصیت‌های اپوزیسیون از این بیم دارند که دستیابی کردهای سوریه به حقوق بیشتر موجب رنجاندن دولت ترکیه شود که هم از مخالفان حکومت اسد پشتیبانی می‌کند و هم با کردهای کشور خود مشکل دارد.

نجاتی طیره، یکی از شخصیت‌های سنی‌مذهب اپوزیسیون سوریه که به کردها نیز احترام می‌گذارد، می‌گوید: "اولویت، سرنگونی بشار اسد است."

جنبش کردهای سوریه با احزاب کرد منطقه که توسط گروه‌های دیگر نیز حمایت می‌شوند تمایزهای چشمگیری دارد.

بسیاری از احزاب کرد امسال تحت نام کنگره ملی کرد (CNK) گرد هم آمدند تا از قیام سوریه پشتیبانی و خواست‌های کردها را مطرح سازند.

"خط قرمز" آنکارا

کنگره ملی کرد از حمایت دولت کردستان عراق برخوردار است و نیروی اصلی کردها در نشست استانبول بود.

اما نیروی قوی دیگر در میان کردهای سوریه، حزب اتحاد دمکراتیک (PUD) است که از سوی حزب کارگران کردستان (PKK) در ترکیه پشتیبانی می‌شود.

حزب اتحاد دمکراتیک خود را از تمامی فعالیت‌های نیروهای اپوزیسیون سوریه کنار نگه داشته است.

حافظ اسد، پدر بشار اسد که در سال ۲۰۰۰ میلادی درگذشت، سال‌ها به عبدالله اوجالان، رهبر حزب کارگران کردستان، پناهندگی داد و بعد او را به خارج از سوریه پس فرستاد.

اوجالان توسط نیروهای امنیتی ترکیه در روز ۲۶ اسفندماه ۱۳۷۷ دستگیر شد و هم‌اکنون در زندانی در جزیره امرالی ترکیه زندانی است.

بشار اسد به‌نوبه خود برای آب کردن یخ روابط با ترکیه به همکاری با آنکارا در سرکوب چریک‌های حزب کارگران کردستان پرداخت.

همکاری دوباره دمشق با حزب کارگران کردستان که با دولت ترکیه مبارزه مسلحانه می‌کند، "خط قرمز" تازه‌ای برای آنکارا است که تاکنون علیه سرکوب‌های حکومت بشار اسد موضع‌گیری کرده است.

در آغاز شورش‌ها در سوریه، بشار اسد وعده اعطای حق شهروندی به کردها را داد که از سال ۱۹۶۰ به این سو از آن محروم شده‌اند.

اما به گفته فعالان کرد تنها شش هزار نفر از کردها ملیت سوری دریافت کرده‌اند در حالی که قوانین تبعیض‌آمیز از جمله آموزش به‌زبان کردی همچنان باقی است.

 

Share