Share

شهر غزنین نه همانست که من دیدم پار

چه فتاده‌ست که امسال دگرگون شده کار

فرخی سیستانی

مقامات دولت افغانستان قصد دارند برای حفاظت از بناهای باستانی در شهر غزنی، دیواری به طول شش کیلومتر اطراف این بناها احداث کنند.

به گفته وحیدالله کلیمزی، والی غزنی در مراسم افتتاح این پروژه، هدف از احداث دیوار پیرامون بناهای تاریخی غزنی جلوگیری از غصب زمین‌ها در حریم بناهای تاریخی است. منارهای بهرام شاه و سلطان مسعود غرنی در این طرح قرار دارند.

یکی از مناره‌های غزنی: نماد این شهر تاریخی

تابستان سال جاری طالبان به غزنی حمله‌ای سنگین کردند و این شهر تاریخی را به مدت یک هفته در تصرف خود درآوردند. مردم غزنی که محاصره شده بودند، برای مدتی از آب و غذای کافی محروم ماندند.

آثار تاریخی ولایت غزنی که در سال ۲۰۱۳ با کمک مالی برخی از کشورهای خارجی مرمت شده بود، اکنون بار دیگر در معرض خطر قرار گرفته و احتمال تخریب آنان وجود دارد. در آن سال وزیران فرهنگ کشورهای اسلامی غزنی را «پایتخت فرهنگی جهان اسلام» نامگذاری کردند.

اداره اطلاعات و فرهنگ افغانستان اعلام کرده که ۲۵ اثر تاریخی در این منطقه را در دست مرمت دارد. قصر امان‌الله در ولسوالی مقر با قدمت ۱۰۰ سال و گنبد بیگم در ولسوالی جغتو با قدامت ۹۰۰ سال در سال جاری به طور اساسی ترمیم می‌شوند. پیش از این بشیر محمدی رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت غزنی از دولت افغانستان خواسته بود برای حفاظت از این آثار تلاش بیشتری به کار ببندد. احداث دیوار پیرامون بناهای تاریخی گام نخست در این جهت است. چندی پیش در ساحه خاک غریبان قاچاقچیان چند قلم اثر تاریخی به ارزش ۶ میلیون دلار را به غارت بردند. این امر به انتقادهایی از اداره اطلاعات و فرهنگ افغانستان انجامید. اداره اطلاعات و فرهنگ اما وزارت داخله را مسئول می‌داند.

علاوه بر مناره‌های غزنی که از معروف‌ترین بناهای ساخته شده در دوره غزنویان به شمار می‌آیند، آرامگاه سلطان محمود غزنوی، آرامگاه فرخی سیستانی آرامگاه سنایی، باغ فیروزی از بنا‌های دوره سلطان محمود، آرامگاه منسوب به ابوریحان بیرونی، آرامگاه سلطان عبدالرزاق،آرامگاه سبکتگین بنیانگذار سلسله سلطنتی غزنویان و آرامگاه سلطان ابراهیم غزنوی از بناهای تاریخی غزنی است که بخشی از تاریخ ایران را هم یادآوری می‌کند.

در اوایل دوره غزنوی، گذشته از غزنی چهار مرکز علمی و ادبی دیگر هم در فلات ایران قرار داشت: وزیر بویهیان صاحب اسمعیل بن عباد در اصفهان، دربار سامانی در بخارا، دربار شمس‌المعالی قابوس وشمگیر در طبرستان و سرانجام دربار خوارزمشاهیان در خیوه. درباره محمود غزنوی در قلب کوهستان افغانستان در غزنی اما شکوه دیگری داشت.

فردوسی که در طوس به دنیا آمده بود در سال ۹۹۸ میلادی (۳۸۸ قمری) که مصادف بود با نخستین سال جلوس محمود بر تخت سلطنت به غزنه رسید و شش سال (۱۰۰۴ میلادی) در این شهر به سر برد. او شاهنامه را در غزنی به پایان رساند.

در همین زمینه:

شعر پارسی بر مرمر غزنین

Share