Share

رهبر مخالفان ونزوئلا در برابر جمعیت عظیمی از معترضان ضد دولتی سخنرانی کرد و خود را رئیس‌جمهوری موقت ونزوئلا نامید. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده و تعداد دیگری از دولت‌های غربی و آمریکای لاتین خوان گوایدو را به عنوان رئیس‌جمهوری موقت به رسمیت شناخته‌اند. نیکلاس مادورو،‌ رئیس‌جمهوری ونزوئلا این حرکت را «کودتای آمریکایی» خوانده و رابطه با واشنگتن را قطع کرده است.

صحنه‌ای از تظاهرات در کاراکاس،‌ چهارشنبه ۲۳ ژانویه ــ منبع: AFP

خوان گوایدو رهبر اپوزیسیون ونزوئلا چهارشنبه ۲۳ ژانویه با پشتیبانی هزاران معترض و حمایت ایالات متحده خود را رئیس‌جمهور موقت خواند. او که به گزارش خبرگزاری «آسوشیتدپرس» در برابر صدها هزار معترض سخنرانی می‌کرد خواهان برگزاری انتخابات آزاد و برکناری نیکولاس مادورو رئیس‌جمهوری فعلی شد.

ایالات متحده و شمار دیگری از دولت‌های غربی ریاست‌جمهوری موقت گوایدو را به رسمیت شناختند. سرنوشت او پس از سخنرانی کوبنده‌اش در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

ترامپ از مادورو خواست که استعفا بدهد و گفت که ایالات متحده «همه وزنِ» قدرت دیپلماتیک و اقتصادی خود را برای بازگشت دموکراسی به ونزوئلا به کار خواهد بست. کانادا و برزیل، کلمبیا و شمار دیگری از دولت‌های آمریکای لاتین حرکت ایالات متحده را تکرار و از گوایدو حمایت کردند.

ترامپ در بیانیه‌ای گفت: «مردم ونزوئلا با شهامت علیه مادورو و رژیم او ایستادند و خواستار آزادی و حکومت قانون شدند.»

پاسخ مادورو قطع سریع روابط دیپلماتیک با ایالات متحده بود. ایالات متحده که بزرگترین خریدار نفت ونزوئلا است ۷۲ ساعت فرصت دارد تا همه دیپلمات‌های خود را از این کشور خارج کند.

مادورو رو به جمعیت سرخ‌پوشی که بیرون از کاخ او تجمع کرده بودند گفت: «در برابر مردم و ملل جهان، به عنوان رئیس‌جمهوری قانونی تصمیم گرفته ام که همه روابط دیپلماتیک و سیاسی با دولت امپریالیست ایالات متحده را قطع کنم.»

او همچنین گفته «به یانکی‌ها اعتماد نکنید. آنها نه دوست دارند و نه وفا. آنها فقط منافع، و دل و جرات دارند تا به نفت و گاز و طلای ونزوئلا دست‌اندازی کنند.»

بهرام قاسمی،‌ سخنگوی وزارت خارجه ایران ۲۹ دی در بیانیه‌ای اعلام کرده بود که «جمهوری اسلامی ایران از دولت قانونی و ملت ونزوئلا در برابر مداخلات غیرقانونی واشنگتن حمایت می‌کند.»

سوگند در میان معترضان

حرکت گوایدو علیه مادورو، دو هفته بعد از بی‌توجهی مادورو به مخالفت‌های بین‌المللی و سوگند او برای یک دوره شش ساله دیگر ریاست‌جمهوری رخ داد. ریاست‌جمهوری او به خاطر ممنوعیت رقبا و مخالفانش برای شرکت در این انتخابات نامشروع قلمداد می‌شود.

گوایدو در حضور صدها هزار تن از حامیانش دست راستش را بالا برد و به شکلی نمادین سوگند ریاست‌جمهوری خواند. او گفت که ریاست‌جمهوری حق او است و حالا مقام ریاست‌جمهوری موقت را تا زمان برگزاری انتخابات جدید بر عهده می‌گیرد.

گوایدوی ۳۵ ساله گفت که این قدم پرخطر سیاسی را دو هفته بعد از سوگند مادورو برمی‌دارد زیرا این تنها راه برای نجات ونزوئلا از دیکتاتوری و بازگشت به نظم قانون اساسی است.

او دقایقی قبل از خروجش از سکو فریاد زد: «می‌دانیم که عواقبی وجود خواهد داشت.» بعد از آن در نقطه‌ای نامعلوم ناپدید شده و حدس و گمان‌ها درباره احتمال دستگیری او آغاز شد.

بیانیه گوایدو در میان صدها هزار معترضی صادر شد که روز چهارشنبه علیه سیاست‌های دولت مادورو به خیابان‌ها آمدند و خواستار برکناری‌اش شدند. ونزوئلا مدتی است از بحران اقتصادی رنج می‌برد. میلیون‌ها نفر ناچارند بین فرار و گرسنگی یکی را انتخاب کنند.

جمعیت زیادی در کاراکاس پرچم‌های ونزوئلا را تاب می‌دادند و فریاد می‌زدند «مادورو بیرون!». از موج اعتراضات ۲۰۱۷ که بیش از ۱۲۰ کشته به جای گذاشت، این بزرگترین تجمع اعتراضی ونزوئلا بوده است. معترضان رو به افسران کلاه‌ به سر و سپر به دست فریاد می‌زدند: «به ما بپیوند!»

تظاهرات امروز با یک روز تاریخی ونزوئلا همزمان شده است: سالگرد کودتای ۱۹۵۸ که دیکتاتور نظامی مارکوس پرز خیمنز را از کار برکنار کرد.

مایک پنس معاون رئیس‌جمهوری ایالات متحده، و مایک پومپئو وزیر امور خارجه این کشور، هر دو بیانیه‌هایی در حمایت و به رسمیت شناختن گوایدو صادر کردند و گفتند که ایالات متحده از هر اقدام دیپلماتیک و اقتصادی ضروری برای حمایت از دولت جدید ونزوئلا بهره خواهد برد.

حوادث روز چهارشنبه در پی یک هفته طوفانی رخ داد که در طی آن، نیروهای امنیتی شورشِ یک یگان کوچک ارتش را سرکوب کردند، محله‌های فقیرنشین در اعتراض به وضع اقتصادی آتش برپا کردند، و گوایدو از سوی نیروهای امنیتی برای مدت کوتاهی بازداشت بود. گوایدو حدود یک هفته پیش بازداشت شد، اما با فشارها و اعتراضات بین‌المللی خیلی سریع آزاد شد.

سیاستمداران آمریکا در هفته‌های اخیر به پیگیری سیاست «رژیم چِینج» در ونزوئلا متهم شده بودند. در سپتامبر گذشته روزنامه‌ «نیویورک‌تایمز» گزارشی درباره مذاکرات در ۲۰۱۷ جهت انجام کودتا در ونزوئلا منتشر کرد. به گزارش نیویورک‌تایمز، مقام‌های آمریکایی با افسران ناراضی ارتش ونزوئلا دیدارهایی مخفیانه برای بحث درباره یک کودتای احتمالی ترتیب داده بودند.


در همین زمینه:

سازمان ملل: تعداد پناهجویان و مهاجران ونزوئلایی به ۳ میلیون نفر رسیده است

Share