Share

جلسات توجیهی جداگانه درباره «تهدید ایران» در مجلس نمایندگان و سنای کنگره آمریکا با حضور وزیر خارجه، سرپرست وزارت دفاع و ریاست ستاد مشترک ارتش پشت درهای بسته برگزار شد. هرچند نمایندگان جمهوری‌خواه به طور کلی از اظهارات مایک پومپئو و پاتریک شاناهان و جوزف دانفورد دفاع کردند، نمایندگان دموکرات نسبت به جنگ‌طلبی دولت هشدار دادند. به گفته یک نماینده جمهوری‌خواه، مقام‌های دولت ایالات متحده تمام حوادث رخ‌داده در هفته اخیر، از جمله خرابکاری علیه نفت‌کش‌ها در نزدیکی امارات متحده، حمله پهپادی در عربستان و اصابت خمپاره به نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد را اقدامات ایران معرفی کرده‌اند.

پاتریک شاناهان، سرپرست وزارت دفاع آمریکا در حال ورود به جلسه توجیهی پشت درهای بسته در سنا، سه‌شنبه ٢١ مه ــ عکس: AFP

پومپئو و شاناهان و دانفورد سه‌شنبه ٢١ مه / ٣١ اردیبهشت در دو جلسه پشت درهای بسته برای تمام اعضای مجلس نمایندگان و سنا، مدارکی برای اثبات این موضوع ارائه دادند که ایران شاید به خدمه نظامی و دیپلماتیک ایالات متحده در خاورمیانه حمله کند.

جان بولتون، مشاور عالی امنیت ملی و سرسخت‌ترین مدافع سیاست زور علیه ایران در این جلسات حضور نداشت. در روزهای گذشته حتی شایعاتی از اختلاف بین او و دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا منتشر شد. ترامپ پنج‌شنبه گذشته در یک گفت‌و‌گو با «فاکس‌نیوز» که دوشنبه ٢٠ مه / ٣٠ اردیبهشت پخش شد، درباره تنش‌ها با تهران گفته بود: «هیچ‌کس جنگ نمی‌خواهد. جنگ به اقتصاد ضربه می‌زند و جان آدم‌های بسیاری را می‌گیرد».

روزنامه‌های آمریکایی «واشنگتن‌پست» و «نیویورک‌تایمز» کنگره آمریکا را «کنگره‌ای دو پاره» توصیف می‌کنند که اختلاف در قبال پذیرش آنچه دولت «تهدید ایران» می‌خواند، آن را به دو قطب متضاد بر اساس خطوط حزبی بدل کرده است.

برخی دموکرات‌ها گفته‌اند که هیچ یک از مدارک ارائه‌شده نشان نمی‌دهد ایران اکنون بیش از گذشته یک «تهدید» محسوب می‌شود. به گزارش واشنگتن‌پست، آنها دولت دونالد ترامپ را متهم می‌کنند که برای حمله در صورت جزئی‌ترین تحریک از سوی ایران آماده شده‌اند.

به گزارش نیویورک‌تایمز، دموکرات‌ها در جلسات برگزارشده سوال‌های سختی از مقام‌های ارشد دولت ترامپ پرسیدند که نکته تمام آنها یافتن پاسخ به پرسش روبرو بود: آیا اقدامات تهران به افزایش تنش‌ها انجامیده است یا اقدامات دولت ترامپ؟

روایت دولت از “تهدید ایران”

رئیس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده سه‌شنبه در کنگره به نمایندگان گفت که از طریق یک میانجی، برای قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس پیام فرستاده و گفته است که او را مسئول هر گونه حمله‌ای به ایالات متحده خواهند دانست.

هفته گذشته مقام‌های دولت ترامپ اعلام کردند که تصاویری از انتقال موشک به برخی قایق‌های کوچک ایران (معروف به جهاز یا داو) «در آب‌های سرزمینی خودش» در دست دارند. آنها در پاسخ ناوگروه رزمی و بمب‌افکن‌ و سپر دفاع ضدموشکی به منطقه فرستادند.

تهران ادعای واشنگتن را تکذیب کرد. بعدتر مشخص شد که اسرائیل هفته‌های گذشته اطلاعات در مورد تهدید ایران را در اختیار آمریکا قرار داده است.

همزمان برخی رسانه‌ها از جمله روزنامه بریتانیایی «گاردین» از پیام قاسم سلیمانی برای آماده‌باش نیروهای حشدالشعبی در عراق خبر دادند. این گزارش‌ها تأیید نشده اند.

جمعه ١٧ مه / ٢٧ اردیبهشت مقام‌های ناشناس دولت به نیویورک‌تایمز گفتند که جمهوری اسلامی موشک‌های نصب‌شده را از برخی قایق‌ها برداشته است. به گفته این مقام‌ها، تهران برای کاهش از تنش‌ها دست به این کار زده بود.

سه‌شنبه مقام‌های آمریکایی ناشناس به این روزنامه گفته‌اند که تهران تهدید کرده بود این موشک‌ها را به سمت زیرساخت‌های نفتی عربستان شلیک کند تا قیمت نفت را بالا ببرد و تجارت بین‌المللی را تهدید کند.

به گفته آنها، اطلاعات به‌دست‌آمده از سوی سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا نشان می‌داد که جمهوری اسلامی در پاسخ به تحریم‌های آمریکا علیه صنعت نفت و قراردادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست تروریستی چنین تصمیمی گرفته بودند.

حمایت جمهوری‌خواهان از اقدامات دولت

به گزارش شبکه خبری «الجزیره»، نمایندگان جمهوری‌خواه پس از خروج از جلسات توجیهی از اقدامات دولت ترامپ حمایت کردند.

مارکو روبیو (راست) و لیندزی گراهام، دو سناتور جنگ‌طلب جمهوری‌خواه ــ‌ عکس: آرشیو

آنها گفته‌اند که اعزام نیروهای اضافی به خاورمیانه قدمی ضروری در راستای رفع تهدید ایران بود، هرچند همگی احتمال درگیری نظامی یا جنگ با ایران را کم ارزیابی کرده‌اند.

سرپرست وزارت دفاع سه‌شنبه به خبرنگاران گفته بود که با وجود باقی‌ماندن «تهدید ایران»، جلوی خطر بالقوه حمله به آمریکایی‌ها گرفته شده است.

مایکل مک‌کاول، عضو ارشد جمهوری‌خواه در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان پس از جلسات توجیهی به خبرنگاران توضیح داد که مقام‌های دولت ترامپ پشت درهای بسته گفتند: «[جمهوری اسلامی] حملات متعددی از طریق گروه‌های نیابتی انجام داده، از جمله حمله راکتی نزدیک سفارت‌مان در بغداد، [حمله به] کشتی‌ها در خلیج فارس و حملات پهپادی در عربستان سعودی».

هرچند وزیر خارجه آمریکا در یک مصاحبه رادیویی همان سه‌شنبه گفته بود که ایالات متحده هنوز عامل حمله به نفت‌کش‌ها در بندر فجیره امارات متحده عربی را تعیین نکرده اما «ظاهراً خیلی ممکن است ایران پشت آنها باشد».

به گفته مایکل مک‌کاون، واکنش کاخ سفید با هدف «تنش‌زدایی و فراهم‌کردن استراتژی بازدارنده» صورت گرفته است تا «ایران رفتار تهاجمی به خود نگیرد»:‌ «خیلی صریح گفته شد که … هیچ قصدی برای ورود به جنگ در منطقه وجود ندارد.»

به گزارش نیویورک‌تایمز، لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه نیز پس از جلسات سه‌شنبه از دولت دفاع کرده است:

«قانع شدم که جریان تهدیدهایی که شنود کرده اند، واقعی است و اقدامات ایرانی‌ها به سطح جدیدی وارد شده. این لحظه‌ تعیین‌کننده‌ای برای دولت ترامپ است. دولت ترامپ باید به آنها [جمهوری اسلامی] بفهماند که کارزار فشار حداکثری ادامه خواهد یافت.»

استیو چابوت، یک نماینده جمهوری‌خواه دیگر نیز به الجزیره گفته است:

«حرف‌زدن یک چیز است و انتقال‌دادن نیروها یک چیز دیگر. اما اقدام واقعی نظامی به کل چیز دیگری است. تا کنون،‌ ایالات متحده اقدام نظامی قابل توجهی انجام نداده. ایران باید از این نقطه به بعد برای دست‌زدن به هر اقدامی به خوبی و به سختی فکر کند.»

اما پاسخ مارکو روبیو، سناتور جمهوری‌خواه فلوریدا از همه نگران‌کننده‌تر بود. او با اشاره ضمنی به حمله ملکه اژدهاسوار «بازی تاج و تخت» و سوزاندن یک شهر در این سریال گفت: «یک معادله خیلی ساده است. اگر ایران حمله نکند، مسأله‌ای نخواهد بود. اگر ایران حمله کند، رئیس‌جمهوری با آنها “دراکاریس” برخورد خواهد کرد.» “دراکاریس” فرمان شخصیت سریال به اژدها برای فروریختن آتش بر سر آدم‌ها است.

نمایندگان دموکرات چه می‌گویند؟

نمایندگان دموکرات اما پس از خروج از جلسات توجیهی، عموماً دولت را به ارائه معوج شواهد به‌دست‌آمده از سوی سرویس‌های اطلاعاتی برای توجیه روایت مقابله‌جویانه با تهران متهم کرده‌اند.

چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا و از معدود مخالفان دموکرات برجام در دوران اوباما در حال ترک جلسه توجیهی پشت درهای بسته در سنا، سه‌شنبه ٢١ مه ــ عکس: AFP

آنگوس کینگ،‌ سناتور مستقل مین که به دموکرات‌ها نزدیک است، پس از جلسات به نیویورک‌تایمز گفت: «آیا آنها [جمهوری اسلامی] دارد به ما واکنش نشان می‌دهد، یا ما داریم این اقدامات را در واکنش به آنها نشان می‌دهیم؟ این سوال عمده من است و هنوز هم پاسخ آن را نگرفته‌ام. بزرگترین نگرانی خطر اشتباه محاسباتی است. آنچه ما دفاعی می‌بینیم، آنها تحریک‌آمیز می‌فهمند. یا برعکس!»

یوآخین کاسترو، نماینده دموکرات تگزاس نظری مشابه به واشنگتن‌پست ابراز کرد: «با موردی مثل این مواجهیم که یک‌نفر صورتش را به‌شکل آزاردهنده‌ای بیش از حد نزدیک دیگری بکند و امیدوار و منتظر باشد که دیگری مشتی حواله کند تا خودش مشت بزند.»

روبن گالگو، نماینده دموکرات نیز به واشنگتن‌پست گفت: «واقعاً معقتدم که پومپئو، بولتون و دیگرانی که می‌خواهند با ایران وارد جنگ شویم، اطلاعات را سوء تفسیر کرده‌اند و به شکل تحریف‌شده‌ای نمایش داده‌اند ــ تکرار [جنگ] عراق».

کریستوفر مورفی، سناتور دموکرات کنیتکت نیز به نیویورک‌تایمز گفت که «پس از این جلسه توجیهی برایم مشخص شد که رویکرد دولت نسبت به ایران کار نمی‌کند» و «ایران را از میز مذاکره دورتر کرده است».

وزیر خارجه آمریکا پس از این جلسه توجیهی در پاسخ به پرسشی درباره امکان مذاکره مستقیم با ایران چنین پاسخ داد: «راه‌های بسیاری برای برقراری کانال ارتباطی وجود دارد.»

تلاش برای پایان دادن به اختیارات رئیس‌جمهوری در آغاز حمله

به گزارش واشنگتن‌پست، کمیسیون تخصیص بودجه مجلس نمایندگان ایالات متحده کمی قبل از آغاز جلسات توجیهی یک ماده به قانون تخصیص بودجه دفاعی افزودند که می‌تواند اختیارات داده‌شده به رئیس‌جمهوری در ٢٠٠١،‌ در آغاز «جنگ علیه ترور» را لغو کند.

آن زمان به رئیس‌جمهوری آمریکا اختیار حمله نظامی بدون مجوز کنگره علیه گروه «القاعده» و حامیانش در افغانستان داده شد.

نمایندگان دموکرات و معدودی از جمهوری‌خواهان نزدیک به «تی پارتی» همچون رند پاول از چندین هفته قبل نسبت به احتمال سوءاستفاده دونالد ترامپ از قانون «اجازه استفاده از نیروی نظامی علیه تروریست‌ها» (AUMF) و آغاز جنگ نظامی علیه ایران ابراز نگرانی کرده بودند؛ به‌ویژه پس از آنکه سپاه در فهرست تروریستی ایالات متحده قرار گرفت.

پس از ٢٠٠١، این قانون توجیه‌کننده حملات آمریکا در سوریه و عراق علیه «گروه اسلامی» (داعش) بود. قانونگذاران آمریکایی هرگز نتوانسته‌اند با کنار گذاشتن اختلاف حزبی، جایگزینی برای آن بیابند.

باربارا لی، نماینده دموکرات کالیفرنیا که ماده جدید را نوشته است، آن را «به طور قطع» بخشی از استراتژی مجلس نمایندگان تحت کنترل دموکرات‌ها برای محدودکردن گزینه‌های ترامپ در قبال ایران معرفی کرد.

اکثریت جمهوری‌خواهان اما، به نوشته واشنگتن‌پست، نسبت به درخواست مجوز ترامپ از کنگره پیش از اقدام نظامی اصراری ندارند. لیندسی گراهام، سناتور ارشد جمهوری‌خواه حتی گفته است که هر اقدام نظامی بالقوه‌ای ذیل «حق ذاتی برای دفاع از خود» قرار می‌گیرد.


در همین زمینه:

حال و هوای کنگره آمریکا قبل از برگزاری جلسه توجیهی درباره «تهدید ایران»

طبل‌های تهدید: پومپئو حالا از «ماهیت رژیم» می‌گوید

Share