Share

حکومت جمهوری اسلامی و نهادهای قضایی و امنیتی‌­اش از همان اولین روزهای انقلاب رویکردی خشن، سرکوب‌­گر و اغلب توأم با قهر نسبت به مخالفان و منتقدان سیاسی داشتند و این روند تاکنون با شدت هرچه تمام­‌تر ادامه پیدا کرده است.

کارتون از: پریسا اکبرزاده

در هفته­‌ها و ماه‌­های گذشته، با افزایش شمار دستگیری فعالان سیاسی، کارگری و کشنگران مدنی در سراسر ایران و صدور احکامی با اشد مجازات برای آنان، روند سرکوب و خفه کردن صدای مخالفان سیاسی موج تازه­‌ای از هراس­‌افکنی و ایجاد فضای امنیتی توسط حاکمیت در جامعه را به دنبال داشته است و از این ‌­رو تعداد زندانیان سیا­سی-­عقیدتی و صدور احکام سنگین برای آنان در ما‌ه‌­های گذشته افزایش چشم‌­گیری پیدا کرده است.

در ایران زندانیان سیاسی-عقیدتی، طیف­‌های مختلفی را شامل می‌­شوند و گاهی یک فرد به دلیل یک اظهار نظر شخصی در صفحات مجازی، به عنوان یک مخالف سیاسی و ضدنظام تلقی شده و به حبس و مجازات سنگین محکوم می‌­شود.

زندانیان سیاسی-عقیدتی اغلب متحمل احکام سنگین و زندان طولانی مدت همراه با شکنجه و اعترافات اجباری می­‌شوند، اما اجحاف و بی­‌عدالتی در حق زندانیان سیاسی­-عقیدتی و شرایطی که بر آنها تحمیل می‌­شود، به همین خلاصه نمی‌­شود. یکی از مهم­‌ترین جنبه­‌های زندگی زندانیان سیاسی در طی دورانی که حبس خود را سپری می­‌کنند، وضعیت معیشتی آنها و خانواده­‌هایشان است که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است.

از آنجا که هیچ ساز و کار حمایتی‌­ای برای رسیدگی به وضعیت معیشتی نامناسب زندانیان، از جمله زندانیان سیاسی-عقیدتی در ایران وجود ندارد، فعالان مدنی و سیاسی و خانواده دیگر زندانیان سیاسی، سعی می­‌کنند با دیدار و ملاقات­‌های پی­‌درپی با خانواده زندانیان سیاسی، ضمن حمایت‌‌های مادی و معنوی خود، تا حدودی این مشکل را برطرف کنند؛ گرچه وظیفه‌ای متوجه آنها نیست و کارشان تنها حمایتی از روی انسانیت است.

این حمایت­‌ها هر چند ممکن است در کوتاه مدت مفید واقع شوند، اما عملا ناکافی هستند و زندانیان سیاسی و خانواده­‌هایشان همچنان در وضعیتی اسفبار می‌مانند.

رسول بداقی

برای بررسی این وضعیت، زمانه پرسش‌هایی را با برخی زندانیان سیاسی سابق در میان گذاشته و از آنها خواسته است تجربیات خود را در دوران زندان و مشکلات اقتصادی و معیشتی­‌ای که متوجه آنها و خانواده­ایشان بوده، بیان کنند.

رسول بداقی، فعال صنفی معلمان و فعال حقوق بشر که خود سابقه ۷ سال زندان بدون ملاقات و ۷ ماه سلول انفرادی را دارد، در گفت‌وگو با زمانه از تجربیاتش درباره مشکلات معیشتی در زندان‌های ایران می‌گوید. آقای بداقی هنگامی که در زندان دوران حبس خود را سپری می­‌کرد، از کار به عنوان معلم در آموزش و پرورش اخراج شد.

▪️ آیا شما در مدتی که در زندان بودید، تجربه مواجهه با مشکلات معیشتی داشتید؟

رسول بداقی: من در دوران بازداشت هیچ مشکل مالی‌ای نداشتم. تا دو ماه پس از بازداشت آموزش و پرورش حقوق مرا پرداخت می­‌کرد اما پس از دو ماه حقوق ما قطع شد. بعد بسیاری از معلمان ایران در چهارچوب کانون‌­های صنفی ماهانه به اندازه حقوق یک معلم به علاوه ۲۰ درصد، به خانواده ما کمک می‌­کردند.

▪️ شما سرپرست خانواده بودید، این معضل چه تأثیری روی شما و خانواده شما داشت؟

– بله من سرپرست خانواده بودم. وقتی پدر به تنهایی نان‌‌آور خانواده باشد، نیاز خانواده به پدر دو‌گانه خواهد بود: یکی نیاز اقتصادی و دیگری نیاز عاطفی. هنگامی که من زندان بودم، نیاز اقتصادی ما به کمک همکاران برطرف می­‌شد، اما نیاز عاطفی هرگز …!

نیاز عاطفی قطعا به وسیله خانواده من سرکوب شده و به ضمیر ناخودآگاه سپرده شده اما قطعا در آینده اثر منفی خودش را نشان خواهد داد.

▪️ آ یا راه­کاری برای مقابله با این معضل سراغ دارید؟

– هنوز نتوانسته­‌ام راه­کاری پیدا کنم. از کار اخراج شده­‌ام، سراغ هر کاری می­‌روم یا سوء پیشنه را بهانه می‌­کنند یا نداشتن تجربه، یا به سن بالای ۵۰ سال اجازه کار نمی‌­دهند. من هم سرمایه‌­ای ندارم که تجارت کنم و کاسبی راه بیاندازم.

▪️ بعد از آزادی از زندان وضعیت شما به چه صورت بود؟ با چه مشکلاتی روبه‌­رو بودید برای امرار معاش؟

– پس از آزادی، همکاران تاکنون ماهانه مبلغی را برای خرج خانواده پرداخت کرده‌اند، اما بار سنگین کار نکردن و مزاحمت برای دیگران روی روان من تاثیر منفی دارد و دچار سرخوردگی شده­‌ام.

▪️ در زندان آیا به زندانیان سیاسی مقرری پرداخت می­‌شود برای خرید ماهانه؟ یا اجازه کار در زندان به آنها مانند سایر زندانیان داده می‌شود؟

– در زندان نه تنها به زندانیان کمکی نمی‌­شود، بلکه هفته­‌ای ۵ هزار تومان برای پول خدماتی مانند نظافت راهرو، حمام، دست‌­شویی و هواخوری از هر زندانی دریافت می‌­کنند.

کار کردن در زندان هست، کار خیاطی، آهنگری و … اما استثمار کارگر است. ماهانه ۶۰ هزار تومان بیشتر به کارگری که از بامداد تا شامگاه کار می­‌کند پرداخت نمی­‌شود. زندانیانی که در زندان کار می­‌کنند فقط به خاطر گذر زمان و رها شدن از شر شلوغی بند، به کارگاه می‌­روند.

▪️ آیا مشکلات اقتصادی بدون حضور سرپرست خانواده یکی از ابزارهای فشار بر زندانی است؟

– بله، دقیقا این‌­ها می­‌خواهند زندانی سیاسی و خانواده‌­اش به هر شکل ممکن از دور اعتراض و روشنگری و مبارزه خارج شوند. ‌حتی با متلاشی شدن کانون خانواده یا مرگ‌ سرپرست خانواده و شخص معترض.

▪️ آیا تاکنون به قطع کردن حقوق تهدید شده­‌اید و این تهدید یکی از ابزارهای فشار بر زندانی است؟

– تهدید؟ من از سال ۱۳۹۰ از کار اخراج و تمام حقوق، بازنشستگی و بیمه من قطع شده است. بیمه عمر، درمان، بازنشستگی و همه حقوق شخصی و اجتماعی مرا قطع کرده‌­اند.

آنچه مسلم است، شرایط زندانیان سیاسی-عقیدتی در ایران بسیار پیچیده، دشوار و دارای زوایای پنهان است. به همین جهت آگاهی و اطلاع‌رسانی در مورد وضعیت آنها امری ضروری است.


در همین زمینه:

وضعیت معیشتی زندانیان سیاسی-عقیدتی: از رنجی که می‌برند

Share