Share

دو مقام امنیتی عراقی به رویترز گفته‌اند که شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در جریان مرگبارترین اعتراضات ضددولتی عراق در سال‌های اخیر، تک‌تیراندازها را در پشت بام‌های بغداد مستقر کرده بودند. یک دیپلمات هم از مشاوره فرماندهان سپاه پاسداران و مقامات دولت عراق و شبه‌نظامیان برای سرکوب اعتراضات خبر داد.

اعتراضات اخیر در بغداد و چندین شهر عراق در میان خشم عمومی علیه بیکاری، قطع برق و کمبود آب آغاز شد.

اعتراضات اخیر در بغداد و چندین شهر عراق در میان خشم عمومی علیه بیکاری، قطع برق و کمبود آب آغاز شد.

به‌گزارش رویترز، استفاده از جنگجویان شبه‌نظامی بر ماهیت هرج و مرج سیاست عراق در جریان اعتراضات گسترده آغاز ماه اکتبر جاری تأکید می‌کند که منجر به کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر و زخمی شدن ۶ هزار نفر شد. این شبه‌نظامیان با نفوذ فزاینده ایران در عراق پایگاه ثابتی یافته‌اند. آن‌ها گاهی با نیروهای امنیتی عراق همکاری می‌کنند اما ساختار فرماندهی خود را حفظ کرده‌اند.

منابع امنیتی عراق به رویترز گفته‌اند که رهبران شبه‌نظامیانِ هم‌سو با ایران به تنهایی تصمیم گرفتند تا در اعتراضات گسترده علیه دولت عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق کمک کنند. دولت عراق مورد حمایت قدرتمند گروه‌های مسلح دولتی و جناح‌های سیاسی است.

یکی از منابع امنیتی عراق می‌گوید: «ما شواهدی را تأیید کرده‌ایم که نشان می‌دهند تک‌تیراندازها عناصر شبه‌نظامیان بودند که به جای فرمانده اصلی نیروهای مسلح مستقیماً به فرمانده خود گزارش می‌دادند. آن‌ها متعلق به گروهی هستند که به ایرانی‌ها بسیار نزدیک‌اند.»

یک منبع امنیتی دیگر عراقی که در جلسات امنیتی روزانه دولت حضور داشته، گفته است که مردان شبه‌نظامی در جامه‌هایی به رنگ سیاه در روز سوم ناآرامی‌ها که شمار کشته‌شدگان به بیش از ۵۰ نفر رسید به روی معترضان شلیک می‌کردند. منبع دوم افزود این جنگجویان متعلق به گروه حشد الشعبی، شبه‌نظامیان مسلمان شیعه هستند که از سوی ایران پشتیبانی می‌شوند و ابو زینب اللامی، مسئول حفاظت اطلاعات این گروه آن‌ها را هدایت می‌کرد. این منبع گفت که رهبر حشد الشعبی وظیفه داشت اعتراضات را توسط گروهی دیگر از فرماندهان ارشد شبه‌نظامیان خاموش کند. این منابع اعلام نکردند که چند تک‌تیرانداز توسط گروه‌های شبه‌نظامی مورد استفاده قرار گرفتند.

احمد الاسدی، یکی از سخنگویان حشد الشعبی در توضیحی که برای رویترز فرستاده شرکت این گروه در سرکوب اعتراضات عراق را تکذیب کرده و نوشته است: «هیچ یک از اعضای ما در مناطقی که تظاهرات رخ داد حضور نداشتند. هیچ یک از عناصر حشد الشعبی در رویارویی با معترضان شرکت نکردند.»

سعد معن الموسوی، سخنگوی وزارت کشور عراق می‌گوید نیروهای امنیتی دولتی به‌شکل مستقیم به روی معترضان آتش نگشوده‌اند و تیراندازهای ناشناسِ «شرور» عامل کشته و زخمی شدن افراد هستند. سعد معن الموسوی ۱۴ مهر / ۶ اکتبر در یک نشست خبری اعلام کرد که پرونده‌ای برای تعیین این‌که چه کسی به سوی معترضان شلیک کرده و چه کسی دستور داده است، گشوده شده است.

ادعای عدم حضور نیروهای امنیتی در خشونت‌ها با اظهارات دولت عراق در ۲۲ مهر / ۱۴ اکتبر مغایر بود که اعتراف کرد نیروهای امنیتی دولتی از زور بیش از حد استفاده کرده‌اند و قول داد که عاملان خشونت علیه غیرنظامیان شناسایی شوند.

یکی از مسئولان دفتر نخست‌وزیری عراق روز چهارشنبه ۲۴ مهر / ۱۶ اکتبر در توضیحی که به رویترز فرستاد اعلام کرد که قبل از پایان تحقیقات، «مقصر دانستن هر طرف، چه حشد الشعبی و چه نیروهای امنیتی زودرس خواهد بود. بیایید صبر کنیم و ببینیم چه کسی دستور داده شلیک کنید و بکشید.»

نقش ایران در اعتراضات عراق نشان‌دهنده حضور جمهوری اسلامی در عراق است، کشوری که در آن شمار قابل توجهی از فرماندهان سابق شبه‌نظامیان اکنون عضو پارلمان هستند و از دستور کار ایران حمایت می‌کنند. ثبات دولت عراق به سود ایران است. ایران از سال ۲۰۰۳ زمانی که حمله آمریکا منجر به سقوط حکومت صدام حسین شد، تأثیر مداوم در عراق داشته و اکنون بزرگترین شریک تجاری عراق است.

نمایندگان ایران در سازمان ملل بعد از ظهر روز گذشته (چهارشنبه) به سؤالات رویترز در مورد حمایت از شبه‌نظامیان و دخالت آن‌ها در خشونت علیه معترضان پاسخ ندادند. رهبران شبه‌نظامیان عراق آموزش و دریافت سلاح از ایران را منکر شده‌اند.

زمانی که اعتراضات وارد روز سوم شد تک‌تیراندازها در پشت بام‌های بغداد ظاهر شدند. یک فیلمبردار رویترز که ناآرامی‌های نزدیکِ میدان تحریر بغداد را پوشش می‌داد، گفت در پشت بام یک ساختمان در حال ساخت‌و‌ساز که مشرف به تظاهرات بود، یک تک‌تیرانداز را دیده که لباس سیاه پوشیده بود و صورت خود را پوشانده و تنها چشمانش بیرون بود.

به‌گزارش این خبرنگار، با گشودن آتش از سوی تک‌تیرانداز معترضان گریختند. یکی از معترضان که گلوله به سرش اصابت کرده بود در میان جمعیت زیادی منتقل شد. یک نفر دیگر نیز که سرش هدف گلوله قرار گرفته بود به‌نظر می‌رسید که جان باخته است و به سرعت به سوی یک کامیون کشیده شد. وقتی تلفن او زنگ زد یکی از دوستانش تشخیص داد که برادر قربانی در حال تماس است و گفت: «به او نگویید که کشته شده.»

اعتراضات اخیر در بغداد و چندین شهر عراق، ۹ مهر / یکم اکتبر در میان خشم عمومی علیه بیکاری، قطع برق و کمبود آب آغاز شد. معترضان، سیاستمداران و مقامات حکومتی را عامل فساد ساختاری در کشور، و فساد حاکم را مانع بهبود شرایط عراق پس از سال‌ها خشونت فرقه‌ای و جنگ ویرانگر می‌دانند.

بغداد هم متحد آمریکا و هم ایران است و در بن‌بست سیاسی خود محصور شده است. همچنین هزاران سرباز آمریکایی در پایگاه‌هایی نه چندان دور از شبه‌نظامیانِ شیعه‌ی تحت حمایت ایران در عراق مستقر هستند. از این رو هر خلاء قدرت در عراق می‌تواند برای منطقه چالش‌برانگیز باشد.

منبع امنیتی دوم به رویترز گفت که تک‌تیراندازها از تجهیزات ارتباطات رادیویی استفاده می‌کردند که توسط ایران تهیه شده بود. این تجهیزات یک شبکه ویژه خصوصی را تحت پوشش قرار می‌دهند و رهگیری آن‌ها دشوار است.

به‌گفته یک دیپلمات منطقه که با روند تصمیم‌گیری‌های ایران آشناست، گروهی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در روز دوم اعتراضات به عراق سفر کرده و با مقامات اطلاعاتی و امنیتی عراق دیدار کردند. این دیپلمات گفت، پس از این جلسه، افسران ارشد سپاه پاسداران با تجربه در مهار ناآرامی‌های داخلی، به دادن مشاوره به دولت عراق ادامه دادند اگرچه هیچ سرباز ایرانی در عراق مستقر نشد.

یک فرمانده بلندپایه یکی از گروه‌های شبه‌نظامیِ مورد حمایت ایران که گفته بود گروه او در پایان دادن به اعتراضات یا اعمال خشونت دخالتی نداشته، اعلام کرد که تهران به نیروهایی که سعی در خنثی کردن تظاهرات داشتند، از نزدیک مشاوره داده است.

این فرمانده به رویترز گفت: «پس از دو روز آن‌ها وارد عمل شدند و اطلاعاتی در اختیار دولت و شبه‌نظامیان قرار دادند. مشاوران ایرانی اصرار داشتند که نقش داشته باشند و به ما هشدار دادند که اگر اعتراضات جاری سرکوب نشود دولت عبدالمهدی تضعیف خواهد شد.»

بیشتر بخوانید:

بغداد: یگان‌های ویژه ناجا در خاک عراق حضور ندارند

Share