Share

حسن روحانی می‌گوید تمام راهکارهای آمریکا در برجام شکست خورده است. رئیس جمهوری اسلامی ادامه تحریم تسلیحاتی ایران را نقض قطعنامه سازمان ملل خواند و تهدید کرد که اگر چنین شود ایران پاسخ خواهد داد و آمریکا «شکست تاریخی» خواهد خورد.

حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی در هیأت دولت

در پی تلاش آمریکا برای ادامه تحریم تسلیحاتی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت در نشست هیئت دولت چنین اقدامی را برخلاف قطعنامه شورای امنیت دانست و گفت:

«ما در توافق برجام دو مقطع داریم. یکی مقطع ۵ ساله است که تحریم تسلیحاتی برداشته می‌شود و یک مقطع ۸ ساله و ۱۰ ساله است که کل محدودیت‌ها برداشته می‌شود. ما الان به مقطع اول که باید تحریم تسلیحاتی برداشته شود.»

روحانی با بیان این‌که «آمریکا در مدت این دو سال در هیچ راهی موفق نبود»، افزود:

«ذهن آن‌ها این بود که وقتی آن‌ها خارج شدند بلافاصله ما هم خارج می‌شویم و وقتی ما خارج شدیم پرونده به شورای امنیت می‌رود و وقتی هم به شورای امنیت رفت تمام آن‌چه به‌دست آوردیم از دست می‌رود. این خواب آشفته ترامپ با تدبیر نظام تعبیر نشد.»

براساس قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل، تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران پنج سال پس از «روز اجرای توافق» (۱۸ اکتبر ۲۰۱۵) برداشته خواهد شد. این قطعنامه تأمین، فروش و انتقال سامانه‌های موشکی، خودروهای زرهی، توپخانه سنگین، بالگردهای تهاجمی، هواپیماهای جنگنده‌، و ناو به ایران را ممنوع کرده است. همچنین بر اساس این قطعنامه ارائه آموزش‌های فنی یا تأمین قطعات یدکی یاد شده نیز منع شده است. لغو این محدودیت‌ها بخشی از برجام نبود، اما امتیازی بود که مذاکره‌کنندگان هسته‌ای ایران به‌دست آوردند. چین و روسیه اعلام کرده‌اند که قصد دارند از اکتبر / آبان سال جاری به بعد با برداشته شدن این قطعنامه با ایران معاملات تسلیحاتی انجام دهند. حسن روحانی در ادامه سخنانش در جلسه هیأت دولت گفت:

«اکنون آن‌ها (آمریکایی‌ها) نه راه پیش دارند و نه راه پس. اگر همین گونه ادامه بدهند تحریم تسلیحاتی برداشته می‌شود (…) اگر هم بخواهند کار دیگری انجام دهند و مثلا تصمیم بگیرند که به برجام برگردند و از اسنپ بک [مکانیسم ماشه] استفاده کنند که دیگر برای آن‌ها برجامی وجود ندارد و برای آن‌ها تمام شده است؛ مگر این‌که آن‌ها دوباره بیایند درخواست بدهند و دوباره همه اعضا بپذیرند و تمام خطاها را جبران کنند و تمام تحریم‌ها را کنار بگذارد که آن هم شرایط خاصی دارد.»

روزنامه نیویورک تایمز به‌تازگی فاش ساخت که مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به‌دنبال طرحی است که بر مبنای آن کشورش در توافق هسته‌ای با ایران می‌ماند. اگر شورای امنیت سازمان ملل، تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران را تمدید نکند، آمریکا از طریق اجرای «مکانیسم ماشه» در برجام برای باز‌گرداندن تمام تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران تلاش خواهد کرد.

در پی گزارش نیویورک تایمز، خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز گزارش داد که آمریکا پیش‌نویس قطعنامه تحریم تسلیحاتی مادام‌العمر ایران را در اختیار برخی از اعضای دست‌چین شده شورای امنیت سازمان ملل، از جمله بریتانیا، آلمان و فرانسه قرار داده است. این در حالی است که ایالات متحده تقریباً مطمئن است که چین و روسیه با تحریم تسلیحاتی نامحدود ایران مخالفت می‌کنند. روحانی آمریکا را تهدید کرد و گفت:

«آنچه که امروز آمریکایی‌ها درباره تحریم تسلیحاتی بحث می‌کنند باید بدانند که جزو لاینفک برجام است و اگر تحریم تسلیحاتی بخواهد تحت هرعنوان با هر بیان و مکانیسمی باز گردد، پاسخ ما همان است که در نامه به سران در پارگراف آخر نوشته‌ام و آن‌ها می‌دانند پاسخ ما چه خواهد بود. در نامه‌ای که به ۱+۴ نوشتم در پاراگراف نهایی گفتم اگر چنین شود چنان می‌کنیم آنان می‌دانند اگر خطایی کنند چه شکست تاریخی برای آنان خواهد بود.»

رئیس جمهوری اسلامی به هشدار ایران نسبت به خروج از پیمان منع گسترش جنگ‌افزارهای هسته‌ای، «ان پی تی» اشاره می کند که به معنای مرگ قطعی برجام است. روحانی ایران را «در وسط میدان جنگ با یک دشمن خطرناک» توصیف کرد و گفت در چنین شرایطی «سلاح و تجهیزات به دنیا صادر می‌کنیم و این به معنای توانمندی ملت ماست». رئیس جمهوری تأکید کرد:

«آمریکا و کشورهای دیگر بدانند ایران به هیچ عنوان تخطی از قطعنامه ۲۲۳۱ را نخواهد پذیرفت.»

برایان هوک، مسئول امور ایران در وزارت خارجه آمریکا  پنج‌شنبه ۱۱ اردیبهشت / ۳۰ آوریل در مصاحبه با رویترز اعلام کرد آمریکا بسیار خوش‌بین است که شورای امنیت به‌رغم مخالفت روسیه و چین با تمدید تحریم تسلیحاتی ایران موافقت کند:

«تمرکز ما روی دیپلماسی اندیشمندانه و سنجیده با همه طرف‌های مربوط است تا بتوانیم مذاکرات موفقی برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل داشته باشیم.»

دوشنبه ۱۵ اردیبهشت / ۴ مه، ۳۸۷ نماینده کنگره آمریکا در نامه‌ای به مایک پمپئو، از او خواستند که با دیپلماسی قدرتمند از لغو تحریم تسلیحاتی ایران جلوگیری کند. سید عباس موسوی، سخنگوی وزرت خارجه ایران در همان روز درباره تلاش آمریکا برای تمدید تحریم‌ تسلیحاتی و ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت گفت:

«امیدواریم کار به آن‌جاها نکشد و احساس می‌کنیم نکشد ولی اگر به فرض محال رخ دهد پاسخ ایران به این اقدام و حرکت مقتضی و قاطع خواهد بود.»

بلومبرگ سه‌شنبه ۵ مه/۱۶ اردیبهشت با تکیه بر اسناد مرتبط با گزارش «اجرای ضمانت‌ها»ی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سال ۲۰۱۹، اعلام کرد بازرسان آژانس در سال گذشته تا یک‌دهم برابر بازدیدهای خود را نسبت به سال ۲۰۱۸ افزایش دادند و رکود بازدید از تاسیسات هسته‌ای ایران را شکستند.

بیشتر بخوانید:

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در بازدید از تاسیسات هسته‌ای ایران رکورد زد

Share