Share

نعیمه دوستدار – در حالی که همچنان تلاش‌های فعالان زنان برای اعلام مخالفت و اعتراض نسبت به لایحه محدودکننده زنان در خروج از کشور ادامه دارد، نمایندگان زن مجلس هم به صف معترضان پیوسته‌اند.

 

در کنار اخبار مربوط به گذرنامه زنان و اجازه خروج آنها، این هفته هم موضوعات مربوط به زنان در میان اخبار مهم دیده می‌شد. از تلاش برای محدود کردن مکالمات تلفنی تصویری به بهانه‌ای چون رعایت حریم محرم و نامحرم گرفته تا وعده‌های تبلیغاتی پیش از موعد برای جذب آرای زنان در انتخابات ریاست جمهوری پیش رو.

 

گفت‌وگوی لیدا حسینی‌نژاد و نعیمه دوستدار را در این زمینه بشنوید:

 

تلفن همراه و مسئله محرم و نامحرم

 

در ادامه تلاش برای ایجاد محدودیت برای زنان و نفوذ به حریم خصوصی افراد، به نظر می‌رسد به مرور مرزهای این نفوذ تنگ‌تر می‌شود و اکنون حتی به روابط و مسائل خصوصی‌تر افراد هم کشیده شده است.

 

هفته گذشته خبری منتشر شد درباره اینکه برخی از نمایندگان مجلس ایران در مورد مکالمات تصویری یکی از شرکت‌های تلفن همراه در این کشور ابراز نگرانی کرده‌اند. حجت‌الاسلام علی طاهری، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس ایران، به خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفته است: "با توجه به این‌که سیم‌کارت رایتل علاوه بر صوت، تصویر را هم منتقل می‌کند این موضوع در اعضای کمیسیون و در بخش‌های مذهبی و متدین جامعه ایجاد نگرانی کرده که آیا در انتقال این تصاویر رعایت محرم و نامحرم و حریم خصوصی افراد می‌شود یا نه."

 

رایتل یکی از شرکت‌های تلفن همراه در ایران است که روی سیم‌کارت‌های آن برای نخستین بار در این کشور مکالمات تصویری نیز فعال شده است. طاهری گفته است: "پیش از این ما می‌خواستیم مسئولان وزارت ارتباطات در این‌باره به کمیسیون توضیح بدهند که با توجه به جابه‌جایی وزیر، این بحث همچنان باقی ماند و در جلسه روز گذشته مجددا مطرح شد. لذا از مسئولان مربوطه می‌خواهیم برای رفع این نگرانی اقدام کنند."

 

هنوز شرکت رایتل و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره سخنان این نماینده مجلس واکنشی نشان نداده‌اند، اما به نظر می‌رسد در این محدودیت جدید نیز زنان بیش از پیش تحت فشار حکومت قرار بگیرند.

 

مخالفت فراکسیون زنان با لایحه گذرنامه

 

با گذشت بیش از یک هفته از انتشار اخباری درباره لایحه جدید گذرنامه در ایران که بر اساس آن، دختران مجرد برای خروج از کشور باید از ولی خود اجازه بگیرند، نماینده مردم تهران و سخنگوی فراکسیون زنان و خانواده مجلس از تشکیل جلسه فراکسیون زنان و خانواده برای بررسی تبصره خروج دختران از کشور خبر داده است. نمایندگان زن مجلس دوم کارنامه درخشانی در دفاع از حقوق زنان نداشته‌اند و حتی درمواردی در تصویب قوانین تبعیض‌آمیز اثر داشته‌اند.

 

سعید مدنی: «اگر بخواهیم به عنوان مجرم به این افراد، یعنی روسپیان نگاه کنیم باید گفت که مجرم اصلی مشتریان آنها هستند. آمار نشان می‌دهد بیشتر مردان در رده سنی ۳۰ تا ۵۰ سال مشتری زنان کارگر جنسی هستند و بعد جوانان قرار دارند. با گذشت زمان هر روز دامنه تغییر در میان مشتریان بیشتر می‌شود که حل این مسئله را پیچیده‌تر و مداخله را سخت‌تر می‌کند.»

با این حالی یکی از این نمایندگان، لاله افتخاری، در گفت‌وگو با خبرنگار سایت مهرخانه، گفته است:«در جلسه فراکسیون زنان و خانواده تمام اعضا مخالفت خود را با تبصره خروج دختران در لایحه گذرنامه اعلام کردند و این موضوع را تبعیضی ناروا بر علیه زنان دانستند.»

 

او اعلام کرده است: «ما پس از بررسی این لایحه در صحن پیشنهادات خود را اعلام خواهیم کرد و از حقوق زنان دفاع می‌کنیم و قبلا هم اعلام کرده‌ایم که فراکسیون زنان و خانواده با اعمال این محدودیت مخالف است.»

همچنین شهلا میرگلوبیات، نایب رئیس این فراکسیون هم از شروع رایزنی‌ها با ریاست مجلس ایران درباره این لایحه خبر داده است.

 

تغییر الگوی سنی و فرهنگی روسپیگری در ایران

 

جدیدترین آمار و مطالعات درباره زنان روسپی نشان می‌دهد اکنون دخترانی با سن کمتر و تحصیلات بالاتر وارد بازار کارگری جنسی می‌شوند که دیگر مهاجر نیستند.

 

آنها اغلب نیازهای اساسی و اولیه زندگی‌شان را با شغل اول تامین می‌کنند و کارگری جنسی را به عنوان شغل دوم برای از بین بردن نابرابری‌های اجتماعی خود با دیگر دختران هم سن و سالشان انتخاب می‌کنند. سعید مدنی، تحلیلگر مسائل اجتماعی در اولین کنگره روانپزشکان ایران با اعلام اینکه بر اساس تغییر شاخص‌های مشکلات اجتماعی امروز شاهد کاهش میانگین و دامنه سنی زنان کارگر جنسی هستیم، گفته است: «در سال۴۷ میانگین سن زنان کارگر جنسی ۳۰ سال و دوره تغییر از ۱۹ سال تا ۱۹ سال گزارش می‌شد، اما در سال‌های اخیر میانگین ورود زنان به بازار کارگری جنسی به‌شدت کاهش پیدا کرده و به کمتر از ۱۵ و ۱۴ سال رسیده است. این آماری است که بر اساس گزارش مقایسه وضعیت کودکان و بزرگسالان روسپی در مجله اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی در دانشگاه تهران به دست آمده است.

 

بر اساس این گزارش،نسبت زنان کارگر جنسی مهاجر کم شده و ما دیگر با افسانه‌ای به نام زن غریبه‌ای که به شهر می‌آمد و کارگری جنسی می‌کرد مواجه نیستیم. اگر در سال ۴۷، ۵/۹ درصد زنان کارگر جنسی تهران تهرانی بودند، امروز مطالعات اخیر نشان می‌دهد نزدیک به ۵۰درصد این زنان در تهران هستند و سهم بیشتر متعلق به استان تهران است و این موضوع نشانگر این است که با پدیده‌ای مواجه‌ایم که دیگر از طریق مهاجرت توسعه نمی‌یابد.»

 

به گفته او وضعیت تحصیلات در این قشر به طور کلی دگرگون شده است و ادعای زن بی‌سوادی که در گذشته دست به این کار می‌زد منتفی است: «نسبت زن کارگر جنسی بی‌سواد امروز خیلی ناچیز است و در مقابل سطح تحصیلات بالا رفته است. امروز کارگری جنسی با وجود اینکه یکی از راه‌های کسب درآمد است، اما یک راه اساسی برای کاهش نابرابری‌های اجتماعی هم محسوب می‌شود. این مسئله در جمعیت تحت تکفل افرادی که کم جمعیت‌تر هستند یعنی بین دو یا سه نفر هستند افزایش یافته و در مقابل زنانی که با جمعیت بیشتری زندگی می‌کنند و دارای خانواده هستند کاهش یافته که البته این یک تغییر مثبتی تلقی می‌شود.»

 

اگر در گذشته زنانی که وارد بازار کارگری جنسی می‌شدند برای تامین حداقل نیازهای زندگی خود دست به این کار می‌زدند، اما امروزه بخش قابل توجه‌ای از دخترانی که وارد این بازار می‌شوند برای کاهش نابرابری‌های اجتماعی است؛ یعنی تامین حداقل نیازهای اساسی و اولیه. آنها با انتخاب شغل دوم به عنوان کارگری جنسی سعی می‌کنند نابرابری‌های اجتماعی میان خود و دیگر دختران از طبقه‌های دیگر را مرتفع کنند.

به عقیده مدنی، دخترانی که وارد بازار کارگری جنسی می‌شوند به این آگاهی رسیده‌اند که باید اقدامات پیشگیری انجام دهند تا دچار گرفتاری تشکیل خانواده نشوند. همچنین در آمار اخیر سهم ورود دختران مجرد و ازدواج نکرده بیشتر شده است. این تحلیلگر مسائل زنان، در سخنرانی‌اش با اشاره به نگاه مجرم‌مابانه به این افراد از سوی مسئولان تاکید کرده است: «اگر بخواهیم به عنوان مجرم به این افراد، یعنی روسپیان نگاه کنیم باید گفت که مجرم اصلی مشتریان آنها هستند. آمار نشان می‌دهد بیشتر مردان در رده سنی ۳۰ تا ۵۰ سال مشتری زنان کارگر جنسی هستند و بعد جوانان قرار دارند. با گذشت زمان هر روز دامنه تغییر در میان مشتریان بیشتر می‌شود که حل این مسئله را پیچیده‌تر و مداخله را سخت‌تر می‌کند. البته بخشی از این تغییرات محصول تغییرات اجتماعی است و تا حدی اجتناب‌ناپذیرند چرا که در هر صورت این مشکلات رخ می‌دهند و مهم این است چطور باید برای آن برنامه‌ریزی کرد تا در مسیر درست هدایت شوند. در چندسال اخیر مداخلات یا مسکوت مانده یا به صورت غلطی پیگیری شده است.»

 

علاوه بر این، نقش عوامل کلان نیز امروزه به شدت بیشتر احساس می‌شود و فقر و نابرابری‌های اجتماعی عامل تشدید‌کننده این اوضاع است. اگر در گذشته زنانی که وارد بازار کارگری جنسی می‌شدند برای تامین حداقل نیازهای زندگی خود دست به این کار می‌زدند، اما امروزه بخش قابل توجه‌ای از دخترانی که وارد این بازار می‌شوند برای کاهش نابرابری‌های اجتماعی است؛ یعنی تامین حداقل نیازهای اساسی و اولیه. آنها با انتخاب شغل دوم به عنوان کارگری جنسی سعی می‌کنند نابرابری‌های اجتماعی میان خود و دیگر دختران از طبقه‌های دیگر را مرتفع کنند.

 

وعده ۱۱۰ هزارتومانی محسن رضایی به زنان ایرانی

 

هفته گذشته، محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در مراسمی که شبیه برنامه‌های تبلیغاتی برای انتخابات ریاست‌جمهوری بود و زنانی از چندین استان کشور و همچنین نقاط گوناگون تهران در آن حضور داشتند، به زنان خانه‌دار وعده داد که دولت بر اسای طرحی جدید باید ۱۱۰ هزار تومان به زنان آنها بپردازد.

 

این فعال سیاسی با تأکید بر این ‌که نقش اقتصادی، اجتماعی و تربیتی زنان باید تعریف شود، طرحی را معرفی کرده به نام کوثر که چند محور دارد. او در تشریح این محورها گفت: «آموزش و یادگیری، توجه به بیمه بانوان، در نظر گرفتن حق شأن بانوان از جمله این محورهاست.»

 

رضایی اعلام کرد: «ما معتقدیم بانوانی که در خانه مشغول به کار هستند، باید حق مستمری برای خانه‌داری بگیرند، از طرف دیگر حقوقی نیز باید از همسر داشته باشند.»

 

دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام با تشریح برخی از محورهای دهگانه طرح کوثر گفت: «در مورد حق شأن زنان و میزان آن که در این طرح آمده از من پرسش‌هایی می‌پرسند و باید بگویم که میزان آن بالای ۱۱۰ هزار تومان خواهد بود و این باید ماهانه از سوی دولت به زنان خانه‌دار پرداخت شود.»

Share