Share

کاخ سفید آمریکا در واکنش به پیروزی حسن روحانی بر پنج نامزد دیگر ریاست جمهوری، با صدور بیانیه‌ای ضمن تبریک به مردم ایران برای مشارکت در روند انتخابات و اعلام آمادگی برای گفت‌وگوی مستقیم برای یافتن «راه حلی دیپلماتیک» در مسئله هسته‌ای، ابراز امیدواری کرد که حکومت جمهوری اسلامی برای آینده‌ بهتر شهروندان فعالیت کند.

روحانی

بریتانیا از دولت جدید ایران خواسته تا در مورد نگرانی‌های جامعه‌ بین‌المللی در قبال مسئله‌ هسته‌ای اقدام کند. خبرگزاری فرانسه به نقل از لوران فابیوس، وزیر امور خارجه‌ آن کشور نوشت: «انتظارات جامعه‌ بین المللی از ایران مشخص هستند، مخصوصاً در مورد برنامه هسته‌ای و دخالت آن کشور در سوریه.»

روزنامه‌ «واشینگتن پست» در گزارشی در روز شنبه ۲۵ خرداد (۱۵ ژوئن) دید مسئولان دولت آمریکا را نسبت به مواضع سیاسی روحانی طی رقابت‌های انتخاباتی، مثبت ارزیابی کرد. اما به نوشته‌ این روزنامه، مقام‌های آمریکایی کنونی و سابق با احتیاط با تأثیر انتخابات جدید در سیاست‌های هسته‌ای ایران برخورد می‌کنند که مسیر آن را آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران مشخص می‌کنند.

بسیج ناراضیان و توقع محدود از دولت جدید

خبرگزاری «رویترز» در گزارشی از امید ناچیز جامعه‌ بین‌المللی به توان تغییر مناسبات سیاسی ایران با غرب نوشت. این خبرگزاری همچنین به نقل از مخالفان مسلح حکومت سوریه نوشت که آن‌ها امید کمی به تغییر در دوران ریاست جمهوری جدیدی در مورد سیاست حمایت ایران از دولت بشار اسد دارند.

روزنامه زود دویچه سایتونگ، انتخابات را آزاد و واقعی ندانسته، اما آن را فرصتی برای ایرانیان دانسته که شهروندان از آن برای رساندن پیام نارضایتی‌شان به حکومت استفاده می‌کنند.

هفته‌نامه‌ آلمانی «اشپیگل» روز شنبه در گزارشی تحلیلی به قلم رانیه زالوئوم از برتری حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری نوشت و آن را نشانه‌ای مثبت برای نیروهای خواهان اصلاح در ایران ارزیابی کرد. این گزارش همچنین به توافق اصلاح‌طلبان داخلی بر سر نامزدی مشترک و چندگانگی محافظه‌کاران، با حضور ۵ نامزد اشاره کرد و آن را عاملی برای موفقیت حسن روحانی دانست.

در مطلب اشپیگل به رضایت رهبر جمهوری اسلامی، از پیروزی حسن روحانی نیز اشاره شده، پیروزی‌ای که از دید نویسنده‌ نشریه با «بسیج کردن شهروندان ناراضی» از دولت گذشته به دست آمد.

مجازاتی برای حاکمیت

«زوددویچه تسایتونگ»، روزنامه‌ آلمانی نیز در تحلیلی مشارکت ایرانیان در انتخابات را نشانه‌ای از دلزدگی آن‌ها از بدتر شدن وضعیت زندگی‌شان و تلاش برای پایان دادن به آن ارزیابی کرده است. این روزنامه انتخابات را آزاد و واقعی ندانسته، اما آن را فرصتی برای ایرانیان دانسته که شهروندان از آن برای رساندن پیام نارضایتی‌شان به حکومت استفاده می‌کنند.

این مطلب انتخاب سیاستمداری میانه‌رو مانند روحانی را نه تصمیمی در راستای مخالفت با دخالت ایران در جنگ داخلی سوریه یا برنامه‌ اتمی جمهوری اسلامی، بلکه نوعی مجازات برای «سیاست خارجی خشن» حکومت ارزیابی نیز می‌کند.

روزنامه‌ آمریکایی «نیویورک تایمز» روز شنبه در تحلیلی به قلم‌ تامس اردبرینک، خواست‌های شهروندان ایرانی را در انتخابات «رفع مشکلات اقتصادی، رعایت حقوق فردی و عادی‌سازی مناسبات سیاسی با سایر کشورهای جهان» دانست.

روحانی

در پایان این مطلب ضمن بیان موضع‌گیری رهبری جمهوری اسلامی علیه انتقاد مقامی آمریکایی از روند انتخابات ایران به وجود تردید در باره‌ی میزان تغییر سیاسی در ایران حتی با وجود رئیس جمهوری میانه‌رو اشاره کرد. این روزنامه همچنین اشاره کرده که در نهایت رهبر جمهوری اسلامی در سیاست خارجی و برنامه‌ هسته‌ای ایران قدرت را در دست دارد.

روزنامه آمریکایی ” یواس تودی”، حسن روحانی را فاقد قدرت لازم برای تغییر اساسی در معضل برنامه‌ی هسته‌ای ایران می‌داند، هر چند که آغاز کار او امیدی برای قشرهای آزادی‌خواه باشد.

رئیس جمهوری، «مهره رهبر»

روزنامه‌ انگلیسی‌زبان اسرائیلی «جروزالم پست» پیش از برگزاری انتخابات در تحلیلی، به قلم آریل بن سلومون، ‌از قول رونن آ. کوهن، کارشناس مسائل ایران در «مرکز پژوهش‌های خاور میانه» در دانشگاه «آریل» در کرانه‌ باختری، نوشت: «انتخابات ایران عملاً بی‌معناست و رسانه‌های غربی بیش از حد به آن توجه نشان می‌دهند.

این روزنامه در ادامه نوشته است، رئیس جمهوری بعدی، سیاست‌های مشابه دوره‌های قبل را ادامه می‌دهد و این رهبر ایران است که قدرت واقعی را در اختیار دارد. غرب از نامزدهای انتخاباتی میانه‌رو و اصلاح‌طلب سخن گفته و در درک واقعیت خاورمیانه ناکام مانده، چرا که سران سیاسی ایران بخش و جزئی از حکومت جمهوری اسلامی بوده‌اند. رئیس جمهوری در ایران کارگزار رهبر است.» این تحلیل همچنین انتخاب حسن روحانی را به عنوان رئیس جمهوری حائز اهمیت حیاتی در سیاست هسته‌ای جمهوری اسلامی نمی‌داند.

تکلیف دولت آینده و اختیارات فراوان رهبر

روزنامه‌ «ایندیپندنت» روز پنج‌شنبه ۲۳ خرداد (۱۳ ژوئن)، پیش از مشخص شدن نتایج انتخابات در گزارشی به قلم آلیستر داوبر، آغاز سیاست‌های متفاوت در دوره‌ی جدید ریاست جمهوری ایران را نامعلوم دانست.

ایندیپندنت روز شنبه مطلب دیگری منتشر کرد که در آن حتی پیروزی حسن روحانی نیز موفقیتی محدود ارزیابی شده و از دید نویسنده قدرت در مسائل کلانی مانند سیاست هسته‌ای و گفت‌وگو بر سر آن با قدرت‌های غربی در عرصه‌ی اختیار رهبری و سپاه پاسداران است.

روزنامه‌ «تلگراف» نیز در  گزارشی به ویژگی تمایل حسن روحانی به گفت‌وگو با غرب، مناسبات قدرت در جمهوری اسلامی، اختلاف محمود احمدی‌نژاد با رهبر جمهوری اسلامی و نقش تعیین‌کننده آیت‌الله خامنه‌ای در سیاست‌های کلان داخلی و خارجی اشاره کرده است.

روزنامه اسرائیلی “جروزالم پست”، انتخاب حسن روحانی را به عنوان رئیس جمهوری حائز اهمیت حیاتی در سیاست هسته‌ای جمهوری اسلامی نمی‌داند.

در عین حال «فرانکفورتر آلگماینه تسایتونگ»، روزنامه‌ آلمانی پس از اعلام پیروزی حسن روحانی به خبری در این مورد بسنده و به مشارکت گسترده‌ی شهروندان در انتخابات اشاره کرد.

بیم و امیدها و انتظار تغییر از دولت

«نویه‌تسورشر تسایتونگ»، روزنامه‌ سوئیسی، روز جمعه در تحلیلی نوشته‌ یورگ بیشوف به این موضوع اشاره کرده که ایران نظام سیاسی خود را الگویی برای جهان اسلام می‌داند، اما سیاست تنش ‌ایدئولوژیک با غرب، دشمنان زیادی برایش پدید آورده که انتخاب رئیس جمهوری جدید می‌تواند چرخشی عمل‌گرایانه در روند آن به وجود بیاورد.

نویسنده به این موضوع پرداخته که سیاست رئیس جمهوری آینده‌، شکل‌دهنده‌ رابطه‌ ایران با جهان عرب و کشورهای مسلمان نیز هست. در این مطلب همچنین آمده که تعبیر «بیداری اسلامی» در کشورهای مسلمان که رهبر جمهوری اسلامی آن را در موقعیت‌های گوناگون در باره‌ی ناآرامی‌های جهان عرب به کار برده، نه تنها تصویر ایران را در دنیای اسلام بهبود نبخشیده، بلکه به آن آسیب هم رسانده است.

همین روزنامه در گزارش دیگری در روز شنبه به تمایل رئیس جمهوری جدید ایران به «آشتی با غرب» اشاره کرد. در این مطلب از جمله آمده که حسن روحانی از علمکرد دولت قبلی به شدت انتقاد کرده و در دوران فعالیت او به عنوان مذاکره‌ کننده‌ هسته‌ای دولت محمد خاتمی، بحران‌های امروز جمهوری اسلامی وجود نداشتند.

روزنامه‌ «ایندیپندنت»، پیش از مشخص شدن نتایج انتخابات،آغاز سیاست‌های متفاوت در دوره‌ی جدید ریاست جمهوری ایران را نامعلوم دانست.

در عین حال بلاگ نشریه‌ آمریکایی «فارین پالیسی» در تحلیلی زیر عنوان «نگاه رئیس جمهوری بعدی ایران به برنامه‌ی هسته‌ای» پیروزی نامزدی میانه‌رو را در برابر سعید جلیلی، نامزد مطلوب رهبر جمهوری اسلامی، پیام صریح نارضایتی مردم از حاکمیت و یادآور حس اصلاح‌طلبانه‌ای دانسته که هزاران نفر را پس از انتخابات جنجال‌برانگیز ۱۳۸۸ به خیابان‌ها آورد.

این مطلب ضمن اشاره به سخنرانی‌ای از حسن روحانی در میانه‌ سال ۱۳۸۳ در باره‌ برنامه‌ی اتمی، دو جنبه‌ی مثبت و منفی برای کسانی در آن می‌یابد که در پی راه حلی دیپلماتیک در این موضوع هستند: به نوشته‌ این نشریه، روحانی از یک سو معتقد است که ایران باید مستقیماً با غرب از راه‌های دیپلماتیک وارد گفت‌وگو شود و از سوی دیگر باور دارد که استراتژی ایران در تعامل آرام با غرب بر سر برنامه‌ی هسته‌ای و پیشبرد آن در پوشش این سیاست تا حد زیادی به نفع آن کشور است.

روزنامه‌ آمریکایی «یو اس ای تودی» در گزارشی در روز شنبه به نقل از ناظران سیاسی، پیروزی روحانی در انتخابات را بردی برای شهروندان خواهان اصلاح ارزیابی کرد. این روزنامه نیز حسن روحانی را فاقد قدرت لازم برای تغییر اساسی در معضل برنامه‌ی هسته‌ای ایران می‌داند، هر چند که آغاز کار او امیدی برای قشرهای آزادی‌خواه باشد.

جمعبندی

بسیاری از نشریه‌های بین‌المللی فعالیت رئیس جمهوری جدید را موفقیتی برای قشرهای اصلاح‌طلب و میانه‌روهای عرصه‌ سیاسی ارزیابی کرده‌اند. اما از دید گروهی از آن‌ها، با توجه به اختیارات رهبری جمهوری اسلامی، رئیس جمهوری آزادی عمل لازم را برای تغییرات بنیادین در سیاست‌های کلان داخلی و خارجی برای نمونه در قبال برنامه‌ی هسته‌ای، مناسبات با آمریکا و در مورد سایر دشواری‌های اقتصادی و سیاسی ندارد.

Share