زاهدان هم به اعتراضات مردمی پیوست

بر اساس گزارش‌ «کمپین فعالین بلوچ»، از شامگاه پنج‌شنبه ۱۱ دی‌ماه  نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در کلانتری ۱۶ زاهدان در حالت آماده‌باش کامل مستقر شدند. به‌گفته منابع این کمپین، هدف از این استقرار، کنترل احتمالی تجمعات اعتراضی پس از نماز جمعه و در پی انتشار فراخوان‌هایی در همبستگی با اعتراضات سراسری نسبت به گرانی و تورم بوده است.

گزارش‌ها همچنین از افزایش محسوس حضور نیروهای امنیتی و تشدید فضای امنیتی در اطراف عیدگاه اهل‌ سنت زاهدان حکایت داشت.

کلانتری ۱۶ زاهدان در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ نقش محوری داشته و با رویدادهایی پیوند خورده است که طی آن تیراندازی به سوی نمازگزاران به کشته و زخمی‌شدن شمار زیادی از شهروندان انجامید؛ وقایعی که در حافظه عمومی به «جمعه خونین زاهدان» شناخته می‌شود.

فعالان حقوق بشر با ابراز نگرانی از تکرار برخوردهای خشونت‌آمیز، هشدار دادند که حضور گسترده نیروهای امنیتی در اطراف اماکن مذهبی و در آستانه تجمعات احتمالی، می‌تواند خطر نقض حقوق شهروندان، از جمله حق تجمع مسالمت‌آمیز و آزادی مذهبی، را افزایش دهد.

صبح روز جمعه ۱۲ دی‌ماه، هم‌زمان با شکل‌گیری تجمعات اعتراضی در زاهدان، گزارش‌ها و ویدئوهای منتشرشده نشان می‌دادند که نیروهای امنیتی در مدرسه جابربن‌حیان این شهر، واقع در محدوده‌ای نزدیک به مسجد مکی، مستقر شده‌اند. این استقرار که در ساعات ابتدایی روز و هم‌زمان با آغاز اعتراضات انجام شد، موجب نگرانی برخی خانواده‌ها و ساکنان اطراف این مرکز آموزشی شد و حساسیت شهروندان را نسبت به حضور نیروهای امنیتی در فضای آموزشی، به‌ویژه در زمان فعالیت روزانه مدارس، برانگیخت.

اما در ادامه و پس از پایان نماز جمعه شهروندان بلوچ زاهدان با حضور در خیابان‌ها به اعتراضات سراسری پیوستند. آن‌ها پس از خروج از مصلی زاهدان شعارهایی همچون «آزادی، آزادی»، «قسم به خون یاران ایستاده‌ایم تا پایان»، «مرگ بر دیکتاتور» و «خامنه‌ای حیا کن، مملکت رو رها کن» سر دادند. این تجمع در فضایی اعتراضی و با مشارکت قابل‌توجه شهروندان برگزار شد.

شبکه تلگرامی «رسانک» که خبرهای مربوط به بلوچ‌ها را پوشش می‌دهد نیز گزارش داد که روز جمعه ۱۲ دی‌ماه، هم‌زمان با تداوم اعتراضات مردمی در شهر زاهدان، اعتصاب کسبه و مغازه‌داران نیز در خیابان کوثر زاهدان آغاز شد و شمار زیادی از واحدهای صنفی در نقاط مختلف شهر تعطیل شدند.

هم‌زمان، گزارش‌ها حاکی از آن است که اعتراضات تنها به زاهدان محدود نبوده و در شهرستان سراوان نیز شماری از کودکان و نوجوانان بلوچ با حضور در فضای عمومی و سر دادن شعارهای اعتراضی، نارضایتی خود را نسبت به وضعیت حاکم ابراز کرده‌اند.

این تحولات بخشی از موج گسترده اعتراضات شش روز اخیر در مناطق مختلف کشور است که اقشار گوناگون جامعه را دربر گرفته و در واکنش به شرایط اقتصادی، فشارهای معیشتی و مجموعه‌ای از مطالبات اجتماعی و سیاسی شکل گرفته است. این اعتراضات به سرعت به تظاهرات ضدحکومتی تبدیل شد.