اعتراضات سراسری ایران در روز سیزدهم: تشدید بحران، قطع کامل اینترنت و واکنشهای بینالمللی
با وجود قطع کامل اینترنت و سرکوب شدید، تجمعات ادامه دارد؛ شمار کشتهشدگان به دستکم ۶۲ نفر رسیده، بیش از ۴۰۰ مجروح چشمی تنها در یک بیمارستان تهران گزارش شده. واکنشهای بینالمللی فزاینده، از محکومیت شدید اتحادیه اروپا و هلند تا هشدار عفو بینالملل و بازنگری ارزیابی آمریکا از جدیت بحران، بر شدت و حساسیت وضعیت افزوده است.
بخش خبر
نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در اعتراضات مردمی ۱۴۰۴ ـ عکس از فیلمهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی
در سیزدهمین روز از موج جدید اعتراضات سراسری در ایران، جنبش اعتراضی که عمدتاً ریشه در بحران اقتصادی عمیق، تورم شدید، سقوط ارزش ریال، تحریمها و تبعات جنگ ۱۲ روزه در تابستان گذشته دارد، به اوج خود رسیده است. شامگاه گذشته شاهد بزرگترین تجمعات تاکنون بودیم و در برخی شهرها شعارهای صریح سرنگونی رژیم شنیده میشد. جمهوری اسلامی ایران در دومین سخنرانی خود از آغاز اعتراضات، پیام اصلی و تغییر راهبردی «نظام» را به وضوح اعلام میکند: دوره تمایزگذاری بین معترض و اغتشاشگر به پایان رسیده و نظام در برابر آنچه «تخریبگر» خوانده ـ و آشکارا به تعبیر رهبر جمهوری اسلامی به اقدامات ترامپ و اسرائیل مرتبط میشود، کوتاه نخواهد آمد. همزمان اینترنت در سراسر ایران قطع شده است.
قطعی گسترده و اختلالات اینترنتی
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران (IFJ) با انتشار بیانیهای، قطعی گسترده و اختلالات اینترنتی در ایران را به عنوان «حملهای عمدی به آزادی مطبوعات» به شدت محکوم کرد.
آنتونی بلانگر، دبیرکل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، تأکید کرد که این اقدامات روزنامهنگاران را از انجام وظیفه بازمیدارد، منابع خبری را ساکت میکند و حق مردم برای دسترسی آزاد به اطلاعات را نقض میکند. فدراسیون از مقامات ایران خواست فوراً دسترسی کامل به اینترنت را برقرار کنند تا خبرنگاران بتوانند بدون تهدید و سانسور گزارش دهند.
این بیانیه همچنین یادآور میکند که چنین محدودیتهایی الگویی تکراری در اعتراضات سالهای ۲۰۱۹، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ بوده و بخشی از تلاش سیستماتیک برای سرکوب رسانههای مستقل در دورههای بحران سیاسی است.
در همان حال خبرگزاری آسوشیتدپرس روز جمعه گزارش داد که شمار کشتهشدگان در جریان اعتراضها در ایران به «دستکم ۶۲ نفر» رسیده است. به نظر میرسد که این تعداد شامل شمار کشتهشدگان ناآرامیهای شامگاه پنجشنبه در سراسر کشور هم باشد. تعداد کشتهشدگان اعتراضها در ایران تا ۴۸ ساعت پیش و بر اساس آمار رسمی حدود ۳۰ نفر بود.
شهرام کردستی، پزشک ایرانی در شبکه ایکس از شمار بالای مجروحان چشمی در بیمارستانهای کشور خبر داد:
خبرهایی که از ایران میرسد بسیار نگران کننده است. همکاری که باسختی فراوان در تماس بود میگفت در یکی از بیمارستانهای چشمپزشکی تهران، بیش از چهارصد مجروح چشمی پذیرش شدهاند و برای خارج کردن مجروحان در داخل بیمارستان گاز اشکآور زدهاند. وحشتناک است….
سازمان عفو بینالملل اعلام کرد قطع سراسری اینترنت و ارتباطات مخابراتی توسط مقامهای ایرانی، همزمان با تشدید اعتراضات سراسری، تلاشی عامدانه برای پنهانسازی نقضهای گسترده و فاحش حقوق بشر در ایران است.
ربکا وایت، پژوهشگر آزمایشگاه امنیت سازمان عفو بینالملل، هشدار داد که این اقدام با هدف سرکوب و پنهانکردن ابعاد واقعی خشونت دولتی صورت گرفته است:
قطع اینترنت بهطور عامدانه مانع ثبت و مستندسازی نقضهای حقوق بشر، از جمله کشتارهای غیرقانونی توسط نیروهای امنیتی، میشود و به تداوم مصونیت از مجازات برای این جنایتهای دولتی دامن میزند.
عفو بینالملل با اشاره به گزارشها درباره افزایش شمار کشتهشدگان، از جامعه جهانی خواست فوراً دست به اقدام دیپلماتیک بزند و هشدار داد که تداوم قطع اینترنت، زمینهساز خونریزی بیشتر و پوششی برای ادامه خشونت نیروهای امنیتی خواهد بود.
اکسیوس (Axios) ۹ ژانویه/ ۱۹دی ۲۰۲۶ مینویسد مقامات جمهوری اسلامی پس از اعتراضات گسترده در شامگاه پنجشنبه سعی کردند با قطع دسترسی به اینترنت نظم را بازگردانند، اما تاکنون موفق نشدهاند. در ادامه این گزارش آمده است که در ابتدا، ارزیابی اطلاعاتی ایالات متحده این بود که اعتراضات انرژی کافی برای تهدید ثبات رژیم ندارند، اما با توجه به رویدادهای اخیر، این دیدگاه در حال بازنگری است. یک مقام ارشد آمریکایی گفت: «اعتراضات جدی هستند و ما به نظارت بر آنها ادامه خواهیم داد.»
پیامکهای وزارت اطلاعات
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران در روزهای اخیر پیامکی گسترده به شهروندان ایرانی ارسال کرده و از آنها خواسته است هرگونه «موارد مشکوک»، «تردد مشکوک»، «تخریب» یا «آتش زدن اموال عمومی و معابر» را گزارش دهند. در این پیامک رسمی آمده است که افراد میتوانند تصاویر، فیلم و آدرس دقیق را از طریق کانال رسمی ستاد خبری وزارت اطلاعات در پیامرسانهای ایتا، بله و روبیکا یا شماره تلفن ۱۱۳ ارسال کنند.
وزارت اطلاعات در پیامک دومی نوشته است: با توجه به حضور «گروهکهای تروریستی» و افراد مسلح در برخی تجمعات دیشب و طراحی آنها برای کشتهسازی و تصمیم قاطع مبنی بر عدم مماشات، و برخورد قاطع با اغتشاشگران به خانوادهها اکیداً توصیه میشود که از جوانان و نوجوانان خود مراقبت کنند.»
این پیامک که امروز به طور وسیع برای مشترکان تلفن همراه ارسال شده، بخشی از تلاش مقامات امنیتی برای توجیه تشدید سرکوب اعتراضات سراسری است. مقامات با برچسبزنی به معترضان به عنوان «گروهکهای تروریستی» و «اغتشاشگران مسلح»، زمینه را برای «برخورد قاطع» بدون مماشات فراهم میکنند و همزمان خانوادهها را مسئول حفاظت از فرزندان خود در برابر پیوستن به تجمعات میدانند.
اعتراضات ادامه دارد
با اینحال و به رغم سرکوبهای شدید اعتراضات همچنان در شامگاه جمعه 19 دی بیوقفه ادامه دارد. از ویثدیوهای جسته و گریختهای که با وجود قطعی اینترنت در شبکهها منتشر میشود چنین برمیآید که مردم تهران در پردیس و در ولنجک شعار مرگ بر دیکتاتور سر میدهند. از اعتراضات قم و شیراز نیز ویدیوهایی منتشر شده مه رادیو زمانه فقط موفق شده اعتراضات قم را راستیآزمایی کند:
ماهیت واقعی حکومت
در همان حال دیلان یشیلگوز زگریوس (Dilan Yesilgöz-Zegerius)، وزیر دادگستری هلند و رهبر حزب VVD، در شبکه ایکس نوشت:
شجاعانه است که مردم ایران روز به روز در برابر رژیمی که آنها را سرکوب میکند، به پا میخیزند. خشونت وحشیانه نباید بدون مجازات بماند. مردم ایران شایسته حمایت جامعه بینالمللی هستند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی باید هرچه سریعتر در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا قرار گیرد.
درخواست برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا بارها از سوی سیاستمداران هلندی، آلمانی و دیگر کشورها مطرح شده، اما هنوز به نتیجه نهایی نرسیده است. این موضع دیلان یشیلگوز بخشی از حمایت فزاینده اروپاییها از مردم ایران در برابر رژیم است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در واکنش به اعتراضات سراسری در ایران به تهران هشدار داد که با نادیده گرفتن مطالبات مردم واقعیت خود را آشکار میکند:
مردم ایران برای آینده خود مبارزه میکنند. با نادیده گرفتن مطالبات مشروعشان، رژیم واقعیت خود را آشکار میکند. تصاویر منتشرشده از تهران نشاندهنده پاسخ نامتناسب و سنگیندست نیروهای امنیتی است. هرگونه خشونت علیه تظاهرکنندگان مسالمتآمیز غیرقابل قبول است. قطع اینترنت در حالی که اعتراضات با خشونت سرکوب میشود، نشان میدهد رژیمی که از مردم خودش هراس دارد.
به گزارش خبرگزاری رویترز یک منبع دیپلماتیک فرانسوی روز جمعه اعلام کرد که مقامهای ایران باید در برخورد با معترضان «حداکثر خویشتنداری» را نشان دهند و شهروندان ایران «حق مشروع» برای برگزاری تجمع و اعتراض دارند.
این منبع همچنین با اشاره به گزارشهای مربوط به کشته شدن چندین تن از معترضان، ابراز تأسف کرد و از مقامهای ایرانی خواست تمامی شرایط و ابعاد این مرگها را بهطور کامل بررسی کنند. او تأکید کرد:
ما بار دیگر بر تعهد خود به آزادی بیان و آزادی تجمع تأکید میکنیم و از ایران میخواهیم به همه تعهدات خود در چارچوب تعهدات بینالمللی پایبند بماند.
نظرها
نظری وجود ندارد.