افزایش ثروت میلیاردرهای جهان، خطری برای دموکراسی؛ هشدار آکسفام و کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری

گزارش جدید سازمان توسعه‌ای آکسفام نشان می‌دهد که نابرابری اقتصادی در جهان به سطحی بی‌سابقه رسیده است.

بر اساس این گزارش، شمار میلیاردرها در سطح جهان به حدود سه هزار نفر افزایش یافته و مجموع ثروت آن‌ها به ۱۸٫۳ تریلیون دلار رسیده است؛ رقمی که یک رکورد تاریخی محسوب می‌شود. تنها در یک سال گذشته، ثروت میلیاردرها ۱۶ درصد رشد کرده و از سال ۲۰۲۰ تاکنون، با احتساب تورم، بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته است.

در مقابل این تمرکز شدید ثروت، آکسفام تأکید می‌کند که نزدیک به نیمی از جمعیت جهان همچنان در فقر زندگی می‌کنند.

طبق این گزارش، ۱۲ تن از ثروتمندترین افراد جهان اکنون ثروتی بیش از فقیرترین ۵۰ درصد جمعیت کره زمین، یعنی بیش از چهار میلیارد انسان، در اختیار دارند. آکسفام همچنین هشدار می‌دهد که شکاف فزاینده میان فقیر و غنی نه‌تنها پیامدهای اجتماعی، بلکه آثار سیاسی عمیقی دارد و به تضعیف دموکراسی می‌انجامد.

این سازمان با اشاره به نمونه‌هایی چون ایلان ماسک، ثروتمندترین فرد جهان، نشان می‌دهد که ابعاد نابرابری تا چه اندازه گسترده شده است؛ به‌گونه‌ای که بنا بر گزارش، درآمد او در چهار ثانیه معادل درآمد سالانه یک فرد با متوسط درآمد است.

 آکسفام خواستار افزایش مالیات بر ابرثروتمندان، از جمله مالیات بر ثروت و ارث، در سطح ملی و جهانی شده است.

در واکنش به این گزارش، کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری (ITUC) از هشدارهای آکسفام استقبال کرده و آن را نشانه‌ای از «بحران دموکراتیک جهانی» دانسته است. کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری در بیانیه‌ای اعلام کرد که تمرکز افراطی ثروت در دستان گروه کوچکی از میلیاردرها به‌طور فزاینده‌ای به قدرت سیاسی تبدیل می‌شود و نهادهای دموکراتیک، حقوق کارگران و سازوکارهای نظارتی را تضعیف می‌کند.

لوک تریانگل، دبیرکل کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری، با اشاره به داده‌های این گزارش تأکید کرده است که ثروت میلیاردرها با سرعتی حدود سه برابر رشد اقتصاد جهانی افزایش می‌یابد، در حالی که میلیون‌ها نفر با فقر و ناامنی غذایی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

به‌گفته او، میلیاردرها دیگر صرفاً بر سیاست‌ها تأثیر نمی‌گذارند، بلکه در پی اعمال حکمرانی مستقیم از طریق کنترل رسانه‌ها، پلتفرم‌های دیجیتال، فن‌آوری‌های نوین و حتی فرآیندهای انتخاباتی هستند.

بر اساس داده‌های مطرح‌شده از سوی کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری، در سال ۲۰۲۲ حدود ۳٫۸۳ میلیارد نفر، معادل ۴۸ درصد جمعیت جهان، در فقر زندگی می‌کردند و از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ شمار افرادی که با ناامنی غذایی مواجه‌اند، بیش از ۴۲ درصد افزایش یافته و به ۶۸۳ میلیون نفر رسیده است.

این کنفدراسیون هشدار می‌دهد که کشورهای با نابرابری بیشتر، تا هفت برابر بیش از سایر کشورها در معرض فرسایش دموکراتیک قرار دارند.

کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری در پایان، همسو با پیشنهادهای آکسفام، بر ضرورت اجرای سیاست‌های مالیاتی عادلانه، از جمله مالیات بر ثروت، ارث و شرکت‌های بزرگ، و همچنین تقویت اتحادیه‌های کارگری تأکید کرده و این اقدامات را نه‌تنها ابزارهای اقتصادی، بلکه پیش‌شرط‌های اساسی برای حفاظت از دموکراسی دانسته است.