واکنشهای حکومتی به هشدارهای ترامپ؛ از «جنگ روانی» تا «انگشت بر ماشه»
در پی اظهارات دونالد ترامپ درباره اعزام ناوگان آمریکا به منطقه، مقامهای جمهوری اسلامی با ادبیاتی آشنا از آمادگی نظامی، توطئه خارجی و شرطگذاری برای مذاکره سخن میگویند؛ مواضعی که بیش از کاستن از تنش، بر طبل تقابل میکوبد.
بخش خبر
در میدان فلسطین تهران شعارهای ضداسرائیلی و ضدآمریکایی بر روی دیوارها به نمایش گذاشته شدهاند ـ عکس از خبرگزاری آناتولی که در اختیار خبرگزاری فرانسه قرار داده است.
بهدنبال اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، درباره اعزام ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و یک ناوگان بزرگ دریایی به منطقه و هشدار او به ایران برای پذیرش توافق هستهای، موجی از واکنشهای هماهنگ و عمدتاً تهدیدآمیز از سوی نهادهای نظامی، دیپلماتیک و سیاسی جمهوری اسلامی منتشر شد؛ واکنشهایی که در عین ادعای دفاع و صلحطلبی، با ادبیاتی پرتنش و نظامی همراه است.
علیمحمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، در موضعگیری خود بر روایت رسمی «جنگ روانی دشمن» تکیه داشت. نائینی اعلام کرد آمریکا پس از «شکست» در آنچه «فتنه مسلحانه و جنگ ۱۲ روزه» خواند، بهدنبال «التهابآفرینی و تزریق ترس کاذب» در جامعه ایران است. او اعزام ناو هواپیمابر را «حربه قدیمی» توصیف کرد و مدعی شد سپاه بر «میدان» مسلط است و برای «همه سناریوها» برنامه دارد؛ ادعاهایی که در سالهای گذشته بارها تکرار شده است.
دونالد ترامپ در پیامی که روز چهارشنبه ۸ بهمن / ۲۸ ژانویه در شبکه «تروث سوشال» منتشر کرد، به جمهوری اسلامی هشدار داد:
زمان در حال از دست رفتن است، واقعاً زمان عنصر تعیینکننده است! همانطور که یکبار پیشتر به ایران گفتم، توافق کنید! آنها این کار را نکردند و «عملیات چکش نیمهشب» رخ داد؛ تخریبی بزرگ علیه ایران. حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود! نگذارید دوباره این اتفاق بیفتد.
ترامپ روز سهشنبه ۷ بهمن / ۲۷ ژانویه نیز در سخنرانی خود در ایالت آیووا با اشاره به افزایش تنشها با جمهوری اسلامی اعلام کرد که «یک ناوگان بزرگ» در حال حرکت به سوی ایران است و ابراز امیدواری کرد که تهران اینبار به توافق تن دهد. او گفت ایران باید از ابتدا وارد توافق میشد.
در همین چارچوب، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در واکنش به تهدیدهای ترامپ، از آمادگی نیروهای مسلح با «انگشت بر ماشه» سخن گفت و مدعی شد تجربههای اخیر توان واکنش ایران را افزایش داده است. او در عین حال بار دیگر تأکید کرد که تهران از توافق هستهای «منصفانه و عادلانه» استقبال میکند. عراقچی همچنین تکرار کرد که ایران بهدنبال سلاح هستهای نیست؛ گزارهای که مقامهای جمهوری اسلامی سالهاست آن را مطرح میکنند، اما همزمان حاضر به شفافسازی کامل و رفع نگرانیهای بینالمللی نشدهاند.
امیر سعید ایروانی، نماینده ایران در سازمان ملل نیز با ارسال نامهای مفصل به شورای امنیت، اظهارات ترامپ را «جنگطلبانه» و ناقض منشور ملل متحد خواند و آمریکا را مسئول پیامدهای هرگونه درگیری احتمالی دانست. هرچند این نامه با ادبیات حقوقی تنظیم شده، اما در کنار تأکید بر «دفاع مشروع»، بار دیگر بر همان الگوی همیشگی تقابل و هشدار تکیه دارد؛ الگویی که تاکنون نتوانسته مانع تشدید بحران میان تهران و واشینگتن شود.
در داخل، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با شبکه سیانان اعلام کرد که تا «تضمین منافع اقتصادی» ایران، مذاکرهای در کار نخواهد بود و مذاکره در «سایه جنگ» را بیمعنا دانست. او با یادآوری تجربههای گذشته، آمریکا را به «تحمیل» متهم کرد و بار دیگر روایت رسمی حکومت از اعتراضات سراسری اخیر را به «توطئه خارجی» نسبت داد؛ روایتی که بدون پذیرش مسئولیت کشتار بیسابقه تاریخی، همه خشونتها و تلفات را به عوامل بیرونی نسبت میدهد.
در ادامه این مواضع، علی شمخانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی، پا را فراتر گذاشت و هشدار داد هر اقدام نظامی آمریکا «آغاز جنگ» تلقی میشود و پاسخ ایران «فوری، همهجانبه و بیسابقه» خواهد بود؛ پاسخی که بهگفته او حتی «قلب تلآویو» را هدف میگیرد.
واکنشهای مقامهای جمهوری اسلامی به اظهارات ترامپ، ترکیبی از انکار تأثیر تهدیدها و بزرگنمایی توان نظامی خود است؛ رویکردی که در عمل چشمانداز کاهش تنش و خروج از بنبست سیاسی و اقتصادی را تیرهتر میکند.
نظرها
نظری وجود ندارد.