جمهوری اسلامی از سنجش «جدیت» آمریکا در مذاکرات می‌گوید؛ پای ایران به پرونده بررسی تحریم‌ها کشیده شد

تحولات مرتبط با ایران در دو عرصه دیپلماسی هسته‌ای و پرونده‌های تحریمی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. از یک سو، مقام‌های جمهوری اسلامی از ارزیابی مثبت خود نسبت به گفت‌وگوهای غیرمستقیم با ایالات متحده آمریکا سخن می‌گویند و تأکید دارند که این مذاکرات امکان سنجش «جدیت» طرف آمریکایی را فراهم کرده است؛ از سوی دیگر، اعلام آغاز یک بررسی مدنی در آمریکا درباره معاملاتی که ممکن است به ایران مرتبط بوده باشد، بار دیگر موضوع تحریم‌ها و حساسیت‌های مالی پیرامون ایران را برجسته کرده است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز سه‌شنبه ۲۱ بهمن اعلام کرد که گفت‌وگوها با ایالات متحده، که از طریق میانجی‌گری عمان انجام می‌شود، فرصتی برای ارزیابی رویکرد واشنگتن فراهم کرده و نشان داده است که توافق لازم برای ادامه مسیر دیپلماتیک وجود دارد. به‌گفته او، این مذاکرات کوتاه بوده اما هدف اصلی آن سنجش میزان آمادگی و جدیت طرف مقابل برای حرکت رو به جلو در چارچوب دیپلماسی بوده است.

این گفت‌وگوها هفته گذشته در عمان و با حضور دیپلمات‌های ایرانی و آمریکایی از طریق واسطه‌های عمانی برگزار شد؛ مذاکراتی که در فضایی حساس و همزمان با تحرکات نظامی آمریکا در منطقه انجام گرفت و نگرانی‌هایی درباره احتمال تشدید تنش‌ها ایجاد کرده بود. با این حال، بقایی تأکید کرد که پس از این رایزنی‌ها، تهران به این جمع‌بندی رسیده است که «درک و تفاهمی» برای ادامه روند دیپلماتیک وجود دارد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران همچنین درباره سفر علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی ایران، به عمان توضیح داد که این سفر از پیش برنامه‌ریزی شده و در چارچوب پیگیری مشورت‌های منطقه‌ای صورت می‌گیرد. به‌گفته او، لاریجانی پس از عمان راهی قطر خواهد شد تا رایزنی‌ها درباره تحولات منطقه‌ای را ادامه دهد؛ رایزنی‌هایی که می‌تواند به‌طور غیرمستقیم بر فضای گفت‌وگوهای هسته‌ای نیز اثرگذار باشد.

علی لاریجانی صبح سه‌شنبه وارد مسقط شد. خبرگزاری عمان گزارش داد که در دیدار لاریجانی و سلطان عمان، آخرین تحولات مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

همچنین راه‌های دستیابی به یک توافق متوازن و عادلانه برای همه طرف‌ها بررسی شد و بر اهمیت حیاتی ازسرگیری گفت‌وگوها و بازگشت به میز مذاکره برای نزدیک‌کردن دیدگاه‌ها و حل اختلافات باقی‌مانده از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز تأکید شد.

پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا روز گذشته گفت:

هگست افزود ترجیح دیپلماتیک واشنگتن با آن‌چه او قابلیت‌های بی‌نظیر نظامی ایالات متحده آمریکا توصیف کرد، پشتیبانی می‌شود. او گفت:

سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در بخش دیگری از اظهارات خود به سفر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل به واشنگتن اشاره کرد که قرار است روز چهارشنبه انجام شود. او گفت ایالات متحده آمریکا باید «مستقل از فشارهای خارجی» عمل کند. او به‌ویژه فشارهای اسرائیل را مورد انتقاد قرار داد و تأکید کرد این فشارها نه‌تنها منافع منطقه، بلکه حتی منافع خود آمریکا را نیز نادیده می‌گیرد.

اسماعیل بقایی در این‌باره گفت:

این موضع‌گیری در ادامه هشدارهای مکرر تهران نسبت به نقش‌آفرینی اسرائیل در تلاش برای تأثیرگذاری بر سیاست‌های آمریکا در قبال ایران مطرح شده است.

همزمان با این تحولات دیپلماتیک، موضوع ایران در یک پرونده اقتصادی ـ حقوقی در آمریکا نیز مطرح شده است.

شرکت آدانی اینترپرایزز (Adani Enterprises Limited) که مالک آن گوتام آدانی، میلیاردر هندی است اعلام کرده که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) در حال انجام تحقیقی درباره برخی از تراکنش‌های این شرکت است؛ معاملاتی که ممکن است به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با ایران یا طرف‌های مشمول تحریم‌های آمریکا مرتبط بوده باشد.

بر اساس اعلام این شرکت، این بررسی در پی درخواست اطلاعات از سوی اوفک و پس از گفت‌وگوهای داوطلبانه درباره گزارش رسانه‌ای‌ای آغاز شده که مدعی واردات گاز مایع با منشأ ایرانی و استفاده از مسیرهای حمل‌ونقلی خاص برای دور زدن تحریم‌ها بوده است. این شرکت پیش‌تر هرگونه «مشارکت عمدی» در دور زدن تحریم‌ها یا تجارت محصولات با منشأ ایرانی را رد کرده بود.

در بیانیه جدید، این شرکت تأکید کرده که ارتباطات اوفک تاکنون شامل هیچ‌گونه نتیجه‌گیری درباره نقض قوانین یا عدم پایبندی به تحریم‌ها نبوده و انتظار نمی‌رود این موضوع اثر مالی قابل‌توجهی بر فعالیت‌های آن داشته باشد. همچنین اعلام شده است که واردات گاز مایع متوقف شده و سهم این محصول از درآمد شرکت ناچیز بوده است.

طرح نام ایران در چنین پرونده‌هایی بار دیگر نشان می‌دهد که حتی در شرایط تلاش برای احیای مسیر دیپلماسی، موضوع تحریم‌ها و حساسیت‌های مرتبط با تجارت انرژی و نقل‌وانتقال‌های مالی همچنان یکی از چالش‌های اصلی باقی مانده است. برای تهران، این همزمانی پیام روشنی دارد: پیشبرد گفت‌وگوهای سیاسی بدون در نظر گرفتن پیچیدگی‌های تحریمی و اقتصادی ممکن نیست.