گروسی: مواد هستهای ایران برای ساخت یک دوجین سلاح کافی است
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی از بلاتکلیفی درباره ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ایران و ممانعت از دسترسی بازرسان به سایتهای زیرزمینی سخن گفت. تهران میگوید آماده «هر نوع راستیآزمایی» است.
بخش خبر
رافائل ماریانو گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در نشست کمیته روابط خارجی پارلمان اروپا در بروکسل، بلژیک در ۲۴ ژانویه ۲۰۲۳ حضور دارد ـ منبع: shutterstock
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در گفتوگویی با « فایننشال تایمز» اعلام کرد بازرسان این نهاد ماههاست در انتظار دسترسی به سه سایت کلیدی غنیسازی ایران هستند که در ژوئن ۲۰۲۵ توسط اسرائیل و آمریکا بمباران شدند.
او گفت تغییر موضع ایران در میانه مذاکرات حساس میتواند نشان دهد که «ایران میخواهد شفافیت را در آغوش بگیرد، چیزی برای پنهان کردن ندارد، و بنابراین هرگونه توجیه برای حملات جدید، دستکم، قابل تردید خواهد بود».
گروسی افزود ایران مانع ورود بازرسان به این سایتهای زیرزمینی شده است؛ دو سایتی که با بزرگترین سلاحهای متعارف جهان هدف قرار گرفتند. بهگفته او، تهران این محدودیت را تا زمان اجرای «اقدامات یا پروتکلهای خاص» اعمال کرده است.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی تصریح کرد: «اینها دلایل و توجیهاتی برای چیزی است که اساساً یک موضع سیاسی است.»
گروسی همچنین گفت: «بهجز اقدامات منطقی حفاظت فیزیکی که ممکن است هنگام ورود به تونلی که بمباران یا هدف حمله قرار گرفته لازم باشد، چیز بیشتری نیاز نیست.»
او تأکید کرد: «این بخشی از گفتوگوی جاری و همچنین اختلافنظر ما با ایران است.»
بهگفته مدیرکل آژانس، با جلوگیری از دسترسی بازرسان، ایران توانسته ارزیابی کامل از خسارتهای واردشده در جریان جنگ ۱۲ روزه ژوئن گذشته (خرداد ـ تیر) به تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان را محدود کند.
تهران اعلام کرده ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با خلوص اندکی بیش از ۶۰ درصد ــ یک گام پایینتر از سطح ۹۰ درصد مورد نیاز برای سلاح هستهای ــ همچنان زیر آوار باقی مانده است؛ موضوعی که موجب نگرانی کشورهای غربی شده است.
گروسی گفت: «آژانس این برداشت قاطع را دارد که [اورانیوم] همچنان آنجاست.»
او افزود: «نمیتوانم صددرصد مطمئن باشم، اما تقریباً مطمئن هستیم و با تطبیق اطلاعات از منابع دیگر، این دیدگاه مورد توافق است و حتی ایرانیها هم با آن همنظرند، اما تأییدش نمیکنند.»
گروسی هشدار داد که تحلیل با بازرسی فیزیکی یکسان نیست و صرف وجود این ذخیره نیز ریسکهای خاص خود را دارد.
او گفت: «این ماده آنجاست و این ماده برای ساخت چند و شاید یک دوجین [سلاح هستهای] کافی است. این موضوعی است که بُعد اشاعهای دارد و غیرقابل انکار است ــ حتی اگر پنهان شده باشد یا زیر آوار پوشانده شده باشد.»
گروسی همچنین به سایت جدیدی در اصفهان اشاره کرد و گفت: «درست پیش از جنگ، ایران یک تأسیسات زیرزمینی جدید در اصفهان اعلام کرد و ما بلافاصله درخواست دسترسی دادیم. دسترسی داده شد و قرار بود ۱۳ ژوئن از آن بازدید کنیم.»
او ادامه داد: «آن مکان وجود دارد ــ اما ممکن است فقط یک سالن خالی باشد، یا ممکن است آمادهسازیهایی برای سانتریفیوژها انجام شده باشد. ما حتی نمیدانیم تجهیزاتی داخل آن هست یا نه ــ نباید گمانهزنی کنیم.»
گروسی در توضیح تعهدات ایران به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) گفت: «انطباق برای ما یعنی دادن دسترسی کامل برای بازرسی.»
او تصریح کرد: «ایران میتواند اورانیوم غنیسازی کند. توافق متقابل در چارچوب انپیتی این است که میتواند این کار را انجام دهد، اما شما به من دسترسی میدهید تا بتوانم تا آخرین گرم بررسی کنم که مهروموم شده و به جای دیگری منحرف نشده است.»
در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، اعلام کرده است که تهران آماده است برای اثبات عدم تمایل به ساخت سلاح هستهای، تأسیسات خود را برای «هر نوع راستیآزمایی» باز کند.
او روز چهارشنبه در مراسم چهلوهفتمین سالگرد انقلاب اسلامی گفت: «ما بارها اعلام کردهایم که بهدنبال سلاح هستهای نیستیم. (...) ما برای هر نوع راستیآزمایی آمادهایم.»
با این حال، مشخص نیست این اظهارات بهمعنای تغییر سیاست فعلی ایران مبنی بر پذیرش تنها بازرسیهای محدود باشد یا خیر.
این تحولات در حالی رخ میدهد که آمریکا به تقویت حضور دریایی خود در نزدیکی ایران ادامه میدهد و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا دیدار کرده و خواستار فشار بیشتر بر تهران برای توقف غنیسازی اورانیوم و همچنین کنار گذاشتن موشکهای بالستیک شده است.
ترامپ پس از این دیدار در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «دیدار بسیار خوبی بود.»
او افزود: «به نتیجه قطعی نرسیدیم، جز اینکه من اصرار کردم مذاکرات با ایران ادامه یابد تا ببینیم آیا میتوان به توافق رسید یا نه. اگر بشود، به نخستوزیر گفتم که این گزینه ترجیحی خواهد بود.»
ترامپ همچنین هشدار داد: «اگر توافقی حاصل نشود، باید ببینیم نتیجه چه خواهد شد.»
او اضافه کرد: «دفعه قبل ایران تصمیم گرفت که توافق نکند و با "چکش نیمهشب" هدف قرار گرفت — و این برایشان خوب پیش نرفت.»
گزارشها حاکی است انتقال ذخیره اورانیوم به کشور ثالث میتواند بخشی از توافق احتمالی برای جلوگیری از حمله نظامی باشد؛ در شرایطی که ترامپ با استقرار ناو هواپیمابر، جنگندهها و سامانههای پدافندی در منطقه هشدار داده زمان برای تهران «رو به پایان» است.
اسرائیل سال گذشته تنها ۴۸ ساعت پیش از برگزاری دور ششم مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن، حملات خود را آغاز کرد؛ حملاتی که بهگفته رافائل گروسی، بازرسی برنامهریزیشده از سایت جدید اصفهان را نیز متوقف کرد.
ایران از امضاکنندگان پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای است، اما اسرائیل چنین تعهدی ندارد و سیاست «ابهام راهبردی» درباره برنامه هستهای خود را دنبال میکند. برآورد فدراسیون دانشمندان آمریکایی نشان میدهد اسرائیل از دهه ۱۹۶۰ تاکنون نزدیک به ۱۰۰ سلاح هستهای تولید کرده و تأسیسات خود را برای بازرسی مستقل باز نکرده است.
نظرها
نظری وجود ندارد.