اکسیوس: تماس‌های محرمانه ترامپ با رهبران کُرد عراق

سه منبع آگاه به وب‌سایت اکسیوس گفته‌اند که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه ۱۰ اسفند / یکم مارس در تماس تلفنی با رهبران کُرد در عراق درباره جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و تحولات احتمالی پیش‌رو گفت‌وگو کرده است.

اهمیت این تماس‌ها از آن جهت است که نیروهای کُرد هزاران رزمنده در امتداد مرز ایران و عراق دارند و کنترل مناطق راهبردی‌ای را در دست گرفته‌اند که با گسترش جنگ می‌تواند نقشی تعیین‌کننده ایفا کند. افزون بر این، کُردهای عراق روابط نزدیکی با کُردها در ایران دارند.

به‌گفته دو منبع، ترامپ یک روز پس از آن‌که مجوز کارزار بمباران روز شنبه را صادر کرد، با دو رهبر اصلی جناح‌های عمده کرد در عراق، یعنی مسعود بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان عراق و بافل طالبانی، رهبر حزب اتحادیه میهنی کردستان عراق تماس گرفت. یکی از منابع که در جریان این تماس‌ها بوده، آن‌ها را «حساس» توصیف کرده و از ارائه جزئیات درباره محتوای گفت‌وگوها خودداری کرده است.

یک منبع دیگر گفته است که این تماس‌ها نتیجه ماه‌ها لابی‌گری پشت‌پرده از سوی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بوده است. اسرائیل طی دهه‌ها روابط امنیتی، نظامی و اطلاعاتی نزدیکی با کُردها در سوریه، عراق و ایران داشته است. یکی از مقام‌ها در این‌باره گفته است: «برداشت کلی، و قطعاً دیدگاه نتانیاهو، این است که کُردها از سایه بیرون خواهند آمد و قیام خواهند کرد.»

بر اساس اظهارات یک مقام دیگر، نتانیاهو که در ترغیب به حمله و تغییر رژیم در ایران «خستگی‌ناپذیر» بوده، نخستین بار در دیداری در کاخ سفید با ترامپ از نقش‌آفرینی کُردها دفاع کرده است. این مقام گفته است:

در پاسخ به پرسشی مشخص درباره تماس‌های ترامپ با رهبران کرد، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، از ارائه جزئیات خودداری کرد و به اکسیوس گفت:

در همین حال، روز یکشنبه «حزب آزادی کردستان» — یک گروه مخالف کُرد-ایرانی مستقر در اقلیم کردستان عراق — ایران را به اجرای حملات موشکی و پهپادی متهم کرد. شش روز پیش از آغاز جنگ نیز پنج گروه مخالف کُرد که در عراق پناه گرفته‌اند، از تشکیل «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» برای مقابله با ایران خبر دادند.

کُردها بزرگ‌ترین اقلیت قومی در عراق و یکی از بزرگ‌ترین اقلیت‌ها در ایران به‌شمار می‌روند و اغلب از آن‌ها به عنوان بزرگ‌ترین گروه قومی جهان بدون کشور مستقل یاد می‌شود. سرزمین‌های تاریخی کُردها بخش‌هایی از جنوب‌شرق ترکیه، شمال سوریه، شمال عراق و شمال‌غرب ایران را در بر می‌گیرد. پس از حمله آمریکا در سال ۲۰۰۳ که به سرنگونی حکومت صدام حسین، دیکتاتور عراق، انجامید، کُردها توانستند منطقه‌ای خودمختار در شمال عراق را اداره کنند.

نیروهای رزمی کُرد موسوم به «پیشمرگه» دهه‌ها تجربه نبرد در عراق و همچنین جنگ علیه گروه «دولت اسلامی» (داعش) در سوریه را دارند. حضور چنین نیروهای کارآزموده‌ای در میدان می‌تواند بُعد مهمی به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران که از روز شنبه آغاز شده، بیفزاید. در جنگ افغانستان در سال ۲۰۰۱ نیز آمریکا به‌طور مشابه از پشتیبانی هوایی سنگین برای پوشش مانور نیروهای اقلیت‌های قومی در زمین استفاده کرد تا به سرنگونی رژیم طالبان کمک کند.

با این حال، روابط خصمانه کُردها با ترکیه — که متحد آمریکا و عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است — می‌تواند به یک عامل پیچیده‌کننده بدل شود.

یکی از منابع گفته است:

اعلام تشکیل «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» در هفته گذشته همچنین به تنش با یک گروه در تبعید به رهبری رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران انجامیده است.

در همین حال، برخی سیاست‌گذاران آمریکایی معتقدند نتانیاهو ممکن است شمار کُردهایی را که آماده برداشتن سلاح علیه ایران هستند بیش از حد برآورد کرده باشد، هرچند به‌گفته یکی از مقام‌ها «این تعداد کم هم نیست». همان مقام افزوده است:

دونالد ترامپ روز گذشته، دوشنبه ۱۱ اسفند / ۲ مارس در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک پست احتمال اعزام نیروهای زمینی آمریکا به خاک ایران را رد نکرد و اعلام کرد گزینه اعزام نیرو به ایران همچنان روی میز است.

در پی انتشار گزارش اکسیوس، بامداد امروز سه‌شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴، حدود ساعت ۱۰ صبح به وقت محلی اقلیم کردستان، مقر حزب دمکرات کردستان ایران مورد حمله نظامی نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت.

گفته می‌شود که در جریان این عملیات، چهار فروند موشک به همراه یک پهپاد «کمپ آزادی» وابسته به حزب دمکرات کردستان ایران را هدف قرار داده‌اند و دست‌کم یک عضو این حزب زخمی شده است.