حمله نظامی به ایران «موجی از آواره‌گی» راه انداخته است

بالغ بر سه میلیون ایرانی آواره شده‌اند و نزدیک به ۹۰۰ هزار لبنانی مجبور به جابجایی. علاوه بر این پناهجویان و مهاجران افغانستانی و سوریه‌ای هم بار دیگر به بازگشت مجبور شدند.

مقام‌های دولتی در لبنان گفتند که ۸۲۲ هزار تن در پلتفرم آنلاین جابجایی ثبت‌نام کرده‌اند. احتمال می‌رود شمار این گروه از شهروندان طی روزهای آتی افزایش یابد، چرا که اسرائیل تهدید کرده است که حملات به جنوب لبنان را تشدید خواهد کرد. منابع اسرائیلی از آماده شدن ارتش این کشور برای حمله زمینی به جنوب لبنان خبر می‌دهند. مقام‌های نظامی اما این موضوع را تکذیب کرده‌اند اگرچه نمی‌توان تکذیب آنها را جدی گرفت. طی روزهای گذشته رسانه‌ها از هشدارهای ارتش اسرائیل به ساکنان جنوب لبنان خبر دادند که خواستار ترک منطقه از سوی آنها شده بود.

با آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا و ایران حزب الله لبنان نیز بار دیگر حملات خود به سرزمین‌های تحت کنترل اسرائیل را از سر گرفت. گفته می‌شود که اسرائیل قصد دارد بخشی از جنوب لبنان را اشغال کند اگرچه تحلیلگران اسرائیلی معتقدند که این هزینه بسیار زیاد به لحاظ مالی و نظامی برای اسرائیل خواهد داشت.

در ایران که زیر حملات هوایی آمریکا و اسرائیل قرار دارد منابع نهادهای بین‌المللی می‌گویند از ۲۸ فوریه یعنی آغاز حملات مشترک اسرائیل و آمریکا بالغ بر ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر مجبور به جابجایی شدند. بر اساس این گزارش بیشتر جابجایی‌ها در ایران داخلیست یعنی حرکت به سمت شهرها و یا حتی روستاهایی که حمله نظامی کمتری به آنها صورت می‌گیرد. با این حال هرانا ارگان مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران گزارش کرده است طی دو هفته نخست تمام استان‌های ایران حداقل یک حمله نظامی را تجربه کردند. در عین حال روستاهای ایران نیز از حمله نظامی در امان نماندند به طور نمونه در حمله به یک روستا در اطراف بوئین زهرای قزوین حداقل دو تن کشته و شش تن مجروح شدند.

تداوم جنگ و حملات اسرائیل و آمریکا که حالا شهرهای و مراکز صنعتی را نیز نشانه گرفته است می‌تواند شمار آوارگان جنگی در ایران را بیشتر کند آن هم در شرایطی که اتحادیه اروپا اصرار و بسته شدن مرزها دارد. گروهی از ایرانیان که تمکن مالی و یا امکان‌های دیگر آن را داشته‌اند طی دو هفته اخیر به ارمنستان و یا ترکیه رفتند.

جنگ اما قربانیان دیگری هم دارد مهاجران و پناهجویانی که از افغانستان و سوریه به ایران و لبنان رفته بودند. ایران پس از حمله اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴ موج گسترده‌ای از اخراج پناهجویان مهاجران افغانستانی و ایرانیان افغانستانی تبار به راه انداخت. در فاصله کوتاه بالغ بر ۲ میلیون افغانستانی از ایران اخراج شدند. حالا بر اساس گزارش نهادهای بین‌المللی از ۲۸ فوریه ۲۰۰۰ ۲۴۸ هزار مهاجر افغانستانی مجبور به ترک ایران شدند. دولت ایران در اقدامی کم سابقه این مرتبه اعلام کرده بود مهاجران افغانستانی برای تمدید کارت اقامت نیازی به مراجعه حضوری نخواهند داشت و کارت‌های اقامت آنها به مدت یک ماه به صورت خودکار تمدید می‌شود.

همچنین ۷۸ هزار سوریه‌ای که احتمالاً در زمان جنگ داخلی در سوریه به لبنان رفته بودند به این کشور بازگشتند آن هم در شرایطی که با قدرت گرفتن جولانی امکان افزایش درگیری‌های داخلی در سوریه وجود دارد. علاوه بر تمام این‌ها شدت گرفتن درگیری‌ها که دامنه آن به سایر کشورها نیز رسیده است احتمال افزایش جابجایی اجباری جمعیت در کشورهای منطقه را بیشتر می‌کند. کارگران عمدتاً مهاجر در کشورهای عربی منطقه خلیج فارس، به ویژه در امارات و قطر از دیگر گروه‌های جمعیتی در خطر هستند که حالا ممکن است به دلیل از دست دادن شغلشان مجبور به ترک جغرافیایی که در آن ساکن شده‌اند.

گزارش رسانه‌های منطقه بیانگر این است که کارگران پاکستانی در امارات متحده عربی به دلیل آنکه برخی از مشاغل و همچنین مراکز فروش تعطیل شده است بیکار و در آستان اخراج قرار دارند.

آتش و جنگ در منطقه موسوم به خاورمیانه از بیست و هشتم فوریه ۲۰۲۶ به دنبال حمله اسرائیل و ایالات متحده آمریکا به ایران برافروخته شد. ایران در پاسخ به این حملات، به آنچه که پایگاه‌ها یا منافع آمریکا و اسرائیل در کشورهای منطقه خواند حمله کرد. با گذشت دو هفته از آغاز این درگیری‌ها نشانه‌های روشنی مبنی بر پایان آن وجود ندارد. تحت تاثیر این جنگ قیمت نفت در بازارهای جهانی افزایش یافته است و حمل و نقل آن محدود و کند؛ اتفاقی که می‌تواند به تعطیلی صنایع و همچنین افزایش بیشتر نرخ بیکاری و به دنبال آن آوارگی و مهاجرت اجباری بینجامد.