محمدباقر ذوالقدر به دبیری شورای عالی امنیت ملی منصوب شد

به‌گزارش رسانه‌های حکومتی، در ادامه تغییرات در سطوح عالی امنیتی جمهوری اسلامی ایران، محمدباقر ذوالقدر سه‌شنبه ۴ فروردین با حکم مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور و با موافقت مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید جمهوری اسلامی به‌عنوان دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی منصوب شد؛ سمتی که پس از کشته شدن علی لاریجانی در حملات هوایی اخیر، خالی مانده بود.

پیش از این دو خبر متفاوت درباره جایگزینی علی لاریجانی منتشر شده بود. ابتدا گفته شد که حسین دهقان، وزیر دفاع پیشین دبیر شورای عالی امنیت ملی شده است و سپس بلافاصه این خبر تکذیب شد و رسانه‌ها اعلام کردند که سعید جلیلی، عضو شورای عالی امنیت ملی و عضو جبهه پایداری به این سمت منصوب شده است اما این خبر نیز تکذیب شد.

علی لاریجانی از چهره‌های مؤثر جمهوری اسلامی ایران بود که دبیرخانه شورای امنیت ملی در نخستین ساعات چهارشنبه ۲۷ اسفندماه گذشته، از کشته شدن او در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل خبر داد.

محمدباقر ذوالقدر پیش از این دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام بود و اکنون در شرایطی این مسئولیت حساس را بر عهده می‌گیرد که جمهوری اسلامی در جنگ با آمریکا و اسرائیل با تنش‌های امنیتی و نظامی قابل توجهی مواجه است.

دبیری شورای عالی امنیت ملی در حال حاضر یکی از مهم‌ترین مناصب در ساختار قدرت ایران محسوب می‌شود؛ نهادی که نقش کلیدی در تصمیم‌گیری‌های امنیتی، نظامی و راهبردی دارد. نحوه انتصاب دبیر این شورا—که مستلزم تأیید رهبر و حکم رئیس‌جمهور است—همچنان یکی از نشانه‌های تمرکز تصمیم‌گیری در سطوح محدود قدرت تلقی می‌شود.

ذوالقدر متولد ۱۳۳۳ در فساست و سابقه‌ای طولانی در نهادهای نظامی، امنیتی و قضائی دارد. او فعالیت خود را پس از انقلاب از کمیته‌های انقلاب آغاز کرد و سپس به سپاه پاسداران پیوست. در دوران جنگ ایران و عراق، مسئولیت‌هایی در حوزه آموزش و فرماندهی جنگ‌های نامنظم داشت؛ عرصه‌ای که بعدها به یکی از محورهای اصلی فعالیت نیروهای نظامی جمهوری اسلامی تبدیل شد.

پس از جنگ، ذوالقدر در سمت‌هایی مانند رئیس ستاد مشترک سپاه و جانشین فرمانده کل سپاه فعالیت کرد. او همچنین در دولت‌های مختلف در جایگاه‌هایی چون معاون امنیتی-انتظامی وزارت کشور و مسئولیت‌هایی در قوه قضائیه حضور داشت.

با وجود تأکید رسانه‌های رسمی بر «تجربه» و «سابقه طولانی» ذوالقدر، چنین انتصاب‌هایی بیش از آن‌که بر مبنای پاسخگویی یا شفافیت باشد، بر اساس وفاداری به ساختار قدرت صورت می‌گیرد. به‌ویژه در شرایط فعلی که کشور درگیر بحران‌های امنیتی و جنگی است.

هنوز مشخص نیست این تغییر چه پیامدهایی در عرصه عملی خواهد داشت و آیا به بازنگری در سیاست‌های امنیتی منجر می‌شود یا نه.

سه‌شنبه ۲۶ اسفند افزون بر علی لاریجانی، غلامرضا سلیمانی، رئیس سازمان بسیج سپاه پاسداران نیز در حمله شبانه اسرائیل هدف قرار گرفت و کشته شد.

یک روز بعد اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران در حمله‌ هوایی ارتش اسرائیل به تهران کشته شد.

پیش از این‌ها، در نخستین روز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در روز شنبه ۹ اسفند / ۲۸ فوریه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و گروهی از رهبران نظامی آن کشته شدند؛ از جمله علی شمخانی دبیر شورای عالی دفاع؛ محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران؛ عبدالرحیم موسوی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح؛ عزیز نصیرزاده وزیر دفاع؛ صالح اسدی رئیس اطلاعات قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا سپاه؛ حسین جبل عاملیان رئیس سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی (سپند)؛ محمد باصری از مقام‌های ارشد وزارت اطلاعات؛ حسنعلی تاجیک رئیس اداره لجستیک و پشتیبانی (آماد) ستاد کل نیروهای مسلح؛ محسن دره‌باغی معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح و اکبر ابراهیم زاده، جانشین رئیس دفتر فرمانده کل قوا.