جنگ ایران و خطاب ترامپ به متحدانش: «نفت خودتان را تأمین کنید»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، سه‌شنبه ۱۱ فروردین / ۳۱ مارساز متحدانی که تمایل چندانی برای حمایت بیشتر از تلاش‌های جنگی آمریکا نشان نداده‌اند، ابراز نارضایتی کرد و به آن‌ها گفت «بروند نفت خودشان را تأمین کنند». این در حالی است که در پی درگیری با ایران و بسته شدن تنگه هرمز، میانگین قیمت بنزین در آمریکا از هر گالن ۴ دلار فراتر رفته است.

به‌گزارش آسوشیتدپرس، این اظهارات در شبکه‌های اجتماعی پس از آن منتشر شد که حملات آمریکا اصفهان را هدف قرار داد که یکی از سایت‌های اصلی هسته‌ای ایران در آن قرار دارد و آتش‌سوزی عظیمی ایجاد شد. همزمان، تهران یک نفتکش کویتی حامل محموله کامل را در خلیج فارس هدف قرار داد.

این حملات نشان‌دهنده شدت جنگی است که بیش از یک ماه از آغاز آن توسط آمریکا و اسرائیل می‌گذرد. این درگیری تاکنون بیش از سه هزار کشته برجای گذاشته و اختلالات گسترده‌ای در عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی ایجاد کرده و بازارهای جهانی را متلاطم کرده است.

ترامپ که مواضعی متغیر میان تأکید بر پیشرفت مذاکرات دیپلماتیک با ایران و تهدید به گسترش جنگ داشته، پیش‌تر ویدئویی از حمله به اصفهان منتشر کرده بود. این شهر مرکزی محل یکی از سه سایت غنی‌سازی هسته‌ای است که در جنگ ۱۲ روزه قبلی در ماه ژوئن هدف حمله آمریکا قرار گرفت و تحلیلگران معتقدند بخش زیادی از اورانیوم غنی‌شده ایران احتمالاً در آن‌جا نگهداری می‌شود.

ویدئوی منتشرشده توسط ترامپ در شبکه‌های اجتماعی ظاهراً حمله‌ای بزرگ به اصفهان را نشان می‌دهد، اما ایران هنوز آن را تأیید نکرده است.

وال‌استریت ژورنال نوشت آمریکا با استفاده از بمب‌های سنگرشکن ۹۰۰ کیلوگرمی یک انبار بزرگ مهمات را در اصفهان هدف قرار داد.

احتمال نگهداری اورانیوم در اصفهان

تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که پیش از جنگ ژوئن، ایران محموله‌ای از اورانیوم با غنای بالا را به تأسیساتی در نزدیکی محل حملات منتقل کرده است.

تحلیلگران معتقدند این محموله — شامل ۱۸ کانتینر — احتمالاً بخش عمده ذخایر اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد را شامل می‌شود که فاصله کمی تا سطح تسلیحاتی دارد.

ترامپ هشدار داده اگر به‌زودی آتش‌بس برقرار نشود و تنگه هرمز بازگشایی نشود، آمریکا دامنه حملات خود را گسترش خواهد داد؛ از جمله با هدف قرار دادن پایانه صادرات نفت جزیره خارک و احتمالاً تأسیسات آب‌شیرین‌کن.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اعزام نیروهای زمینی گفت: «نمی‌خواهیم بیش از حد لازم وارد اقدام نظامی شویم، اما در عین حال با بمب مذاکره خواهیم کرد.»

حمله ایران به نفتکش نزدیک دبی

روز سه‌شنبه یک پهپاد ایرانی یک نفتکش کویتی را در نزدیکی دبی هدف قرار داد که باعث آتش‌سوزی شد، اما بعداً مهار شد و نشت نفتی رخ نداد.

چهار نفر نیز بر اثر سقوط بقایای یک پهپاد رهگیری‌شده در منطقه‌ای مسکونی زخمی شدند و انفجارهای دیگری نیز در دبی شنیده شد.

آژیر خطر در بحرین به صدا درآمد و عربستان سعودی اعلام کرد سه موشک بالستیک را که به سمت پایتخت شلیک شده بودند رهگیری کرده است. در اسرائیل نیز پس از هشدار حمله موشکی از سوی ایران، صدای انفجار شنیده شد.

آشفتگی در بازار نفت

کنترل ایران بر تنگه هرمز — مسیر آبی خروجی خلیج فارس که در زمان صلح یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند — موجب افزایش قیمت جهانی نفت شده است. همچنین حملات تهران به زیرساخت‌های انرژی منطقه این روند را تشدید کرده است. این وضعیت بازارهای سهام جهان را متزلزل و هزینه بسیاری از کالاهای اساسی را افزایش داده است.

قیمت لحظه‌ای نفت برنت، شاخص بین‌المللی، روز سه‌شنبه حدود ۱۰۷ دلار در هر بشکه بود که بیش از ۴۵ درصد نسبت به آغاز جنگ در ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴) افزایش نشان می‌دهد.

ترامپ، متحدان آمریکا مانند بریتانیا و فرانسه را مقصر دانست که از ورود به جنگی با پایان نامشخص — و بدون مشورت با آن‌ها — خودداری کرده‌اند. او نوشت:

او به‌طور خاص فرانسه را به‌دلیل ندادن اجازه عبور هواپیماهای حامل تجهیزات نظامی به اسرائیل از حریم هوایی‌اش مورد انتقاد قرار داد و گفت پاریس «بسیار غیرهمکار» بوده و «آمریکا این را به خاطر خواهد سپرد!»

امتناع متحدان از ورود به جنگ

فرانسه اجازه استفاده نیروی هوایی آمریکا از پایگاه ایستر در جنوب این کشور را داده، مشروط بر این‌که هواپیماها در حملات مشارکت نداشته باشند.

اسپانیا که به یکی از منتقدان اصلی جنگ در اروپا تبدیل شده، اعلام کرده حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای آمریکایی مرتبط با این درگیری بسته است.

ایتالیا نیز به‌تازگی اجازه استفاده از پایگاه هوایی سیگونلا در سیسیل برای عملیاتی مرتبط با این تهاجم را نداده است. به‌گفته یک مقام آگاه، این تصمیم شامل هواپیماهای آمریکایی، از جمله بمب‌افکن‌ها، بوده که قرار بود پیش از حرکت به سمت خاورمیانه در آن‌جا فرود بیایند.

با این حال، گویدو کروزتو، وزیر دفاع ایتالیا، اعلام کرد که کشورش همچنان اجازه استفاده از پایگاه‌ها را به آمریکا می‌دهد و روابط دو کشور تیره نشده است.

تأکید اروپا بر کاهش تنش و حفظ امنیت کشتیرانی

آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد که در گفت‌وگویی تلفنی با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، بر لزوم کاهش تنش‌ها، خویشتن‌داری طرف‌ها، حفاظت از غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی، و همچنین پایبندی کامل به حقوق بین‌الملل تأکید کرده است.

او افزود که از تهران خواسته است آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را تضمین کند و به آن‌چه «حملات غیرقابل قبول» ایران علیه کشورهای منطقه توصیف کرد، پایان دهد.

به‌گفته کوستا، در این تماس همچنین از پزشکیان خواسته شده که در مسیر دیپلماتیک وارد تعامل شود و زمینه تضمین امنیت عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز را فراهم کند.

آنتونیو کوستا در روزهای اخیر در گفت‌وگو با مقام‌های منطقه‌ای و اسرائیلی بر توقف حملات ایران و نیروهای هم‌پیمانش تأکید کرده است.

موج حملات به ایران و لبنان

اسرائیل و آمریکا موجی از حملات را علیه ایران آغاز کردند و بامداد سه‌شنبه تهران را هدف قرار دادند.

ارتش اسرائیل اعلام کرد زیرساخت‌های حزب‌الله در بیروت را هدف قرار داده است. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل گفت این کشور قصد دارد منطقه جنوب رود لیتانی، در حدود ۳۰ کیلومتری مرز، را تحت کنترل درآورد.

پس از آغاز جنگ ایران و حمله موشکی حزب‌الله به شمال اسرائیل، ارتش اسرائیل به جنوب لبنان حمله کرد. بسیاری از لبنانی‌ها از تکرار اشغال طولانی‌مدت نگران هستند.

از آغاز جنگ تاکنون در ایران بیش از ۱۹۰۰ نفر کشته شده‌اند و در اسرائیل نیز ۱۹ نفر جان باخته‌اند. در کشورهای خلیج فارس و کرانه باختری حدود ۲۴ نفر کشته شده‌اند. در لبنان بیش از ۱۲۰۰ نفر جان باخته و بیش از یک میلیون نفر آواره شده‌اند.

همچنین ۱۰ سرباز اسرائیلی در لبنان کشته شده‌اند، از جمله چهار نفر که روز سه‌شنبه اعلام شد، و ۱۳ نظامی آمریکایی نیز جان خود را از دست داده‌اند.