در دفاع از کنش مستقیم، چه فردی چه جمعی، از دیدگاه آنتی فاشیستی و ضدقدرت

از های‌مارکت شیکاگو تا تحصن و اعتصاب‌های کارگری، اشغال کارخانه‌ها، اشغال وال‌استریت و کنش‌های ضد جنگ علیه انتقال تجهیزات نظامی، همگی نمونه‌هایی از کنش مستقیم جمعی هستند.

کنش مستقیم، اعتصاب، تحصن، اشغال کارخانه در مبارزات کارگری است.

کنش مستقیم، اعتصاب غذای زندانی سیاسی عقیدتی، چه فردی و چه دسته‌جمعی.

کنش مستقیم، مقاومت و صف‌آرایی آنتی‌فاشیست‌ها در برابر تجمعات فاشیستی و بستن مسیر یک تجمع فاشیستی است.

کنش مستقیم، اشغال فضاهای عمومی، چون وال‌استریت است.

کنش مستقیم، مسدود کردن راه وسایل نقلیه‌ای است که تجهیزات نظامی برای جنگ‌ها منتقل می‌کنند.

کنش مستقیم، تحصن و زنجیرهٔ انسانی در برابر نیروی اجرایی است برای جلوگیری از اخراج یک خانواده از خانه، یا جلوگیری از بازداشت یا اخراج یک پناهجو در مقابله با اخراج پناهجویان.

کنش مستقیم، آزاد کردن حیواناتی استکه برای تجارت پوست کشته می‌شوند، به دست فعالان حقوق حیوانات.

کنش مستقیم، مقاومت زیست‌محیطی و تلاش برای جلوگیری از قطع درختان و نابودی جنگل‌هاست.

کنش مستقیم، اعتراض‌های نمادین، مانند پرتاب تخم‌مرغ یا گوجه‌فرنگی به سوی چهره‌های جنگ‌طلب، فاشیست، نژادپرست و اقتدارگراست.

کنش مستقیم یعنی دخالت عملی ما در برابر قدرت دولت، قدرت سرمایه، قدرت کارفرما، قدرت رسانه یا جریان‌های فاشیستی. کنش مستقیم یعنی بایکوت. کنش مستقیم یعنی دست به عمل زدن در جهت تغییر فضای حاکم و برهم‌زدن نظم موجود، به نفع محرومان و فرودستان. کنش مستقیم یعنی ایجاد شبکه‌های همیاری.

کنش مستقیم یعنی عمل‌گرایی سیاسی و برهم‌زدن معادلات قدرت؛ کنش مستقیم یعنی مقابله با قدرت‌هایی که می‌خواهند همه‌چیز و همه‌جا را تحت کنترل خود درآورند.

کنش مستقیم یعنی انسان‌ها به‌جای واگذاری سرنوشت خود یا هر موجود زنده‌ای به صاحبان قدرت، خودشان وارد عمل می‌شوند. کنش مستقیم یعنی مقاومت و مبارزه، از یک ثانیه تا هر زمان که ممکن باشد.

فلسفهٔ کنش مستقیم دقیقاً از همین‌جا شکل می‌گیرد: از جایی که انسان، خود در برابر قدرت وارد عمل می‌شود.

کنش مستقیم یک موضع‌گیری سیاسی است؛ موضعی که در جنبش‌های ضدقدرت، جنبش کارگری، جنبش آنتی‌فاشیستی، جنبش ضد جنگ، جنبش ضد نژادپرستی و جنبش‌های رهایی‌خواه جایگاه بسیار مهمی دارد.

برای مثال، یکی از عرصه‌های مهم مقابله با فاشیسم، کنش مستقیم است؛ یعنی حضور مستقیم ما مردم در خیابان با چنین شعاری:

هیچ فاشیستی در خیابان‌های ما جایی ندارد
Inga fascister på våra gator
No fascists on our streets

یعنی خیابان نباید به محل عادی‌سازی فاشیست‌ها، جنگ‌طلبان، نژادپرستان و اقتدارگرایان تبدیل شود.

چرا اصلاً کنش مستقیم صورت می‌گیرد؟

کنش مستقیم زمانی اجرا می‌شود که راه‌های رسمی اعتراض بسته‌اند یا دیگر پاسخ نمی‌دهند. دفاع از کنش مستقیم، دفاع از خشونت نیست؛ دفاع از حق مردم برای دخالت مستقیم در برابر خشونت قدرت است. دفاع از این حق است که مردم در برابر فاشیسم، جنگ‌طلبی، نژادپرستی، سرمایه، اقتدارگرایی و هر شکل از سلطه، منفعل نباشند و دست به کنش اعتراضی بزنند.

های‌مارکت شیکاگو؛ کنش مستقیم کارگری برای هشت ساعت کار

یکی از نمونه‌های مهم کنش مستقیم کارگری، مبارزهٔ کارگران شیکاگو در سال ۱۸۸۶ برای هشت ساعت کار روزانه بود. در ۴ مه همان سال، شیکاگو با حضور کارگران، سوسیالیست‌ها و آنارشیست‌ها به یکی از کانون‌های اصلی این جنبش تبدیل شد.

در پی واقعهٔ های‌مارکت، هشت آنارشیست محاکمه شدند و چهار نفر از آنان در سال ۱۸۸۷ اعدام شدند، یک نفر در زندان خودکشی کرد و جان باخت، و سه نفر دیگر حکم اعدامشان به چند سال زندان تغییر کرد.

پس از آن، واقعهٔ های‌مارکت به نماد جهانی مبارزهٔ کارگری و بخشی از حافظهٔ سیاسی اول ماه مه تبدیل شد.

اعتصاب، کنش مستقیم جمعی

نمونهٔ مهم آن اعتصاب نساجی لارنس در آمریکا در سال ۱۹۱۲ است که با نام «نان و گل‌های سرخ» شناخته می‌شود. کارگران با توقف کار دست به کنش مستقیم زدند.

اشغال کارخانه؛ کنش مستقیم جمعی

پس گرفتن محل کار از کارفرما، اشغال کارخانه، از شکل‌های رادیکال کنش مستقیم کارگری است. در این کنش، کارگران فقط دست از کار نمی‌کشند؛ بلکه محل کار را در اختیار می‌گیرند. نمونه‌های تاریخی اشغال کارخانه بسیارند: اعتصاب نشستهٔ فلینت در آمریکا، که کارگران جنرال موتورز با ماندن در کارخانه تولید را متوقف کردند؛ اشغال کارخانهٔ لیپ در فرانسه، که به تجربه‌ای مهم از خودگردانی کارگری تبدیل شد؛ و کارخانه‌های بازپس‌گرفته‌شدهٔ آرژانتین، مانند بروکمان و زانون، که کارگران آن‌ها محل کار را از کنترل کارفرما بیرون کشیدند و تولید را به دست خود ادامه دادند.

وال‌استریت، کنش مستقیم جمعی؛ اشغال فضاهای عمومی

یکی از معروف‌ترین نمونه‌های کنش مستقیم جمعی، جنبش اشغال وال‌استریت در سال ۲۰۱۱ علیه قدرت سرمایه بود. معترضان زاکوتی پارک در نیویورک را اشغال کردند و آن را به محل سازمان‌دهی، گفت‌وگو، مجمع عمومی، همیاری و مقاومت تبدیل کردند.

این جنبش علیه نابرابری اقتصادی، نفوذ شرکت‌ها بر سیاست و قدرت سرمایهٔ مالی شکل گرفت. با شعار «ما ۹۹ درصد هستیم»، مرز میان اکثریت مردم و اقلیت ثروتمند و قدرتمند را آشکار کرد. اشغال وال‌استریت در سال ۲۰۱۱، با اشغال زاکوتی پارک در نیویورک آغاز شد و حدود ۵۹ روز، از ۱۷ سپتامبر تا ۱۵ نوامبر، ادامه داشت؛ تا زمانی که پلیس نیویورک محل اشغال را به زور تخلیه کرد.

برهم‌زدن زنجیرهٔ جنگ؛ کنش مستقیم جمعی علیه صنایع نظامی

کنش مستقیم یعنی مختل کردن مسیر تولید، انتقال و پشتیبانی تجهیزات جنگی؛ مانند کنش‌های اعتراضی حامیان فلسطین علیه شرکت‌هایی چون Elbit Systems. فعالان ضدجنگ با بستن ورودی‌ها، اشغال فضاها و مختل کردن رفت‌وآمد، تلاش کرده‌اند زنجیرهٔ تولید و انتقال تجهیزات نظامی را متوقف یا مختل کنند.

نمونهٔ دیگر، کنش مستقیم فعالان حامی فلسطین در بندر تاکوما در آمریکا در نوامبر ۲۰۲۳ بود؛ جایی که آنان با تجمع در بندر و ورود با قایق به آب، تلاش کردند بارگیری یک کشتی حامل تجهیزات نظامی به مقصد اسرائیل را مختل کنند. همچنین در بندر بوتانی سیدنی، فعالان با حضور در ساحل و روی آب، علیه کشتی وابسته به شرکت ZIM دست به برهم‌زدن روند عادی آن زدند.

در های‌مارکت، کارگران خیابان را به میدان مبارزه برای هشت ساعت کار تبدیل کردند. در اشغال کارخانه، محل کار از کنترل کارفرما بیرون کشیده شد. در اشغال وال‌استریت، فضای عمومی در برابر قدرت سرمایهٔ مالی پس گرفته شد. در کنش‌های ضد جنگ، مسیر تولید، انتقال و پشتیبانی تجهیزات نظامی مختل شد. در اعتراض‌های نمادین، مانند پرتاب تخم‌مرغ یا گوجه‌فرنگی، قداست چهره‌های ظاهراً قدرتمند شکسته می‌شود.

در همهٔ این نمونه‌ها، چه در کنش‌های مستقیم فردی و چه در کنش‌های جمعی، اصل مشترک یکی است: مردم منتظر اجازهٔ قدرت نمی‌مانند. آنان خود وارد عمل می‌شوند، نظم موجود را مختل می‌کنند و نشان می‌دهند که اقتدارِ ساخته‌شدهٔ قدرت را می‌توان به چالش کشید، برهم زد و از جایگاه مقدس و دست‌نیافتنی پایین کشید؛ تا همین تجربه بتواند الگویی برای سازمان‌دهی گسترده‌تر علیه قدرت‌هایی شود که زندگی مردم، فرودستان و موجودات زنده را به میدان سلطه، جنگ، استثمار، سرکوب و اطاعت تبدیل کرده‌اند.

در یک کلام:

کنش مستقیم، صدای مردمی است که نمی‌خواهند در برابر قدرت، جنگ و فاشیسم خاموش بمانند.

اول ماه مه، روز جهانی کارگر، مبارک.