حمله موشکی ایران به کویت و بحرین؛ تهدید سپاه به بستن کامل تنگه هرمز

در تازه‌ترین مرحله از رویارویی نظامی میان ایران و ایالات متحده، سپاه پاسداران اعلام کرد که در پاسخ به حملات آمریکا به مواضعی در ایران، «پایگاه‌های دشمن» در منطقه را هدف قرار داده است. هم‌زمان، فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، گفت ایران هفت موشک بالستیک به سوی کویت و بحرین شلیک کرده که شش موشک رهگیری شده و یکی دیگر به هدف نرسیده است. این حمله چند ساعت پس از آن رخ داد که نیروهای آمریکایی، به گفته سنتکام، چهار پهپاد ایرانی را در مسیر تنگه هرمز سرنگون کردند و سپس سایت‌های راداری ایران در گوروک و جزیره قشم را هدف قرار دادند. ارتش آمریکا می‌گوید این حمله در واکنش به شلیک پهپادهای ایران به سوی تنگه هرمز رخ داده است.

بر پایه گزارش آسوشیتدپرس و رویترز، پس از این حملات، آژیر خطر در بحرین به صدا درآمد و مقام‌های کویتی نیز از مقابله پدافند هوایی با تهدیدهای موشکی و پهپادی خبر دادند. سپاه پاسداران گفته است هدف حملات، پایگاه هوایی علی‌السالم در کویت، محل استقرار نیروها و تجهیزات آمریکایی، و مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین بوده است. مقام‌های آمریکایی اما می‌گویند به نیروها و دارایی‌های این کشور آسیبی وارد نشده است. کویت نیز برای مدتی حریم هوایی خود را بست و چند پرواز را به فرودگاه‌های دیگر منتقل کرد، اما بعدتر اعلام شد که تردد هوایی از سر گرفته شده است.

پس از این تبادل آتش، سپاه پاسداران در بیانیه‌ای تهدید کرد که در صورت «تکرار شرارت‌های» آمریکا، واشنگتن مسئول پیامدهای «بسته‌شدن کامل تنگه هرمز برای خروج نفت و گاز» خواهد بود.

آتش‌بس شکننده و مسیر دشوار مذاکره

این رویارویی، آتش‌بس شکننده میان تهران و واشنگتن را بار دیگر در معرض فروپاشی قرار داده است. سه پرونده اصلی همچنان در مرکز بحران قرار دارند: امنیت تنگه هرمز، تحریم‌های نفتی و مالی، و آینده برنامه هسته‌ای ایران. رویترز گزارش داده است که ایران در چارچوب هر توافق احتمالی خواهان دسترسی به میلیاردها دلار درآمد نفتی، معافیت از تحریم‌های صادرات نفت، رفع محدودیت‌ها علیه بنادر خود و تضمین‌هایی درباره نقش تهران در تنگه هرمز است. آمریکا، در مقابل، بازگشایی کامل و بدون محدودیت تنگه هرمز و اعمال محدودیت‌های جدی‌تر بر برنامه هسته‌ای ایران را مطالبه می‌کند.

دونالد ترامپ هم‌زمان با این تشدید نظامی، از یک سو می‌گوید اوضاع «خوب پیش می‌رود» و از سوی دیگر لحن تهدیدآمیز خود را حفظ کرده است. او در گفت‌وگو با ان‌بی‌سی مدعی شد ایران هنوز حدود ۲۱ تا ۲۲ درصد از توان موشکی خود را در اختیار دارد؛ رقمی که به گفته او «خیلی زیاد است، اما دیگر مثل قبل نیست». ترامپ همچنین در پاسخ به این پرسش که چرا ایران، با وجود فشارهای شدید، هنوز توافق پیشنهادی واشنگتن را نپذیرفته، رهبران ایران را «قوی» و «مغرور» توصیف کرد، اما افزود که آن‌ها «چاره‌ای ندارند» و در نهایت ناگزیر خواهند شد کارهایی انجام دهند که پیش‌تر تصور نمی‌کردند.

در همین زمینه، گزارش تازه اکسیوس نشان می‌دهد که کاخ سفید برای مرحله احتمالی مذاکرات هسته‌ای، آماده‌سازی فنی را آغاز کرده است. به گزارش اکسیوس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ در پرونده ایران، روز پنجشنبه به آزمایشگاه ملی اوک‌ریج در تنسی رفتند و با گروهی از کارشناسان هسته‌ای درباره سناریوهای مذاکرات آینده رایزنی کردند. بر اساس این گزارش، واشنگتن می‌کوشد با تهران بر سر یک تفاهم‌نامه اولیه به توافق برسد؛ تفاهمی که هدف آن پایان دادن به جنگ، تمدید ۶۰ روزه آتش‌بس، بازگشایی تنگه هرمز، فراهم شدن امکان فروش نفت ایران و آغاز مذاکرات تفصیلی درباره ذخایر اورانیوم غنی‌شده و محدودیت‌های آتی غنی‌سازی است.

در کنار این مسیر، پاکستان نیز همچنان یکی از کانال‌های دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن باقی مانده است.هدو طرف در هفته‌های گذشته بخشی از پیام‌ها و پیشنهادهای خود را از مسیر اسلام‌آباد ردوبدل کرده‌اند. محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، در ماه مه به تهران رفت و با مقام‌های ایرانی دیدار کرد. هم‌زمان، دولت پاکستان کوشیده است مسیر ارتباطی میان دو طرف را باز نگه دارد. با این حال، تحلیلگران به الجزیره گفته‌اند که اگر میانجی‌گری‌های عمان یا قطر فعال‌تر شود، نقش پاکستان ممکن است از یک «کانال ضروری» به گزینه‌ای حاشیه‌ای‌تر تبدیل شود.

در جبهه لبنان نیز وضعیت همچنان شکننده است. با وجود چارچوب آتش‌بسی که با میانجی‌گری آمریکا میان اسرائیل و دولت لبنان مطرح شده، اسرائیل به حملات خود در جنوب لبنان ادامه داده و حزب‌الله نیز این چارچوب را رد کرده است؛ زیرا نه با مشارکت مستقیم حزب‌الله تنظیم شده و نه خروج کامل اسرائیل از جنوب لبنان را تضمین می‌کند. بنا به تازه‌ترین گزارش‌ها، در حمله اسرائیل به یک خودروی نظامی در مسیر خَردلی-نبطیه، چند نظامی لبنانی، از جمله یک افسر، کشته شدند.

در پس‌زمینه این بحران منطقه‌ای، غزه همچنان مرکز یک فاجعه انسانی گسترده است. بر اساس آمارهای منتشرشده، شمار کشته‌شدگان جنگ غزه دست‌کم ۷۰ هزار و ۳۷۳ نفر اعلام شده که بیش از ۲۰ هزار نفر از آن‌ها کودک بوده‌اند. شمار زخمی‌ها نیز از ۱۷۱ هزار نفر فراتر رفته است.