آغاز مذاکرات ایران و آمریکا؛ پزشکیان میگوید بندهای تفاهم با آمریکا عمدتاً به نفع ایران است
همزمان با آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس، مسعود پزشکیان گفت تهران در صورت لزوم بهصورت مکتوب اعلام خواهد کرد که قصد ساخت سلاح هستهای ندارد.
بخش خبر
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران ـ عکس از روزنامه «اعتماد»
همزمان با آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز یکشنبه ۳۱ خرداد در سخنانی در همایش سیاستهای پولی و بانکی از روند گفتوگوها دفاع کرد و گفت: «بندهای تفاهم میان ایران و آمریکا عمدتاً به نفع ملت ایران است.»
او با اشاره به برنامه هستهای ایران بهعنوان یکی از محورهای اصلی مذاکرات افزود: «آمریکا بهدنبال این است که ما بمب اتم نداشته باشیم. ما بارها اعلام کردهایم که قصد ساخت بمب اتم را نداریم.» پزشکیان تأکید کرد: «اگر لازم باشد که این موضوع بهصورت مکتوب نیز بیان شود، مینویسیم که قصد ساخت بمب اتم را نداریم.»
رئیسجمهور ایران همچنین گفت فضای مذاکرات نسبت به گذشته تغییر کرده و طرف آمریکایی پذیرفته است که نمیتواند حقوق ایران را نادیده بگیرد. بهگفته او، این مذاکرات میتواند زمینهساز گشایش اقتصادی، دسترسی به منابع مالی و باز شدن بازارها شود.
پزشکیان همچنین از آزاد شدن منابع مالی ایران در صورت پیشرفت مذاکرات خبر داد و گفت: «با آغاز روند گفتوگوها از امروز، ۶ میلیارد دلاری که در قطر داریم نیز آزاد و به کشورمان بازخواهد گشت.»
او در همین حال تأکید کرد که ایران از حق غنیسازی اورانیوم عقبنشینی نخواهد کرد و گفت این موضوع باید از سوی طرف مقابل نیز پذیرفته شود.
مذاکرات ایران و آمریکا بعد از ظهر یکشنبه ۳۱ خرداد / ۲۱ ژوئن در اقامتگاه بورگناشتوک سوئیس آغاز میشود. این مذاکرات با حضور هیئتهای بلندپایه دو کشور و میانجیهای بینالمللی برگزار میشود و هدف آن دستیابی به توافقی برای تثبیت آتشبس و پیشبرد مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران و سایر اختلافات میان تهران و واشنگتن عنوان شده است.
براساس گزارشها، هیئت آمریکایی به ریاست جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در ساعات اولیه بامداد وارد پایگاه هوایی اِمن در سوئیس شد و سپس از طریق جادهای کوهستانی و تحت تدابیر شدید امنیتی راهی محل مذاکرات شد. وزارت خارجه سوئیس نیز اعلام کرد گفتوگوها از صبح یکشنبه و با حضور میانجیها آغاز شده است.
ونس پیش از عزیمت به سوئیس به خبرنگاران گفت امیدوار است در دو موضوع اصلی، یعنی برنامه هستهای ایران و آتشبس لبنان، پیشرفت حاصل شود. او همچنین اعلام کرد که انتظار دارد مذاکرات چند روز ادامه پیدا کند.
در سوی دیگر، رسانههای ایرانی گزارش دادهاند که هیئت تهران شامل محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی؛ عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و شماری از مقامهای ارشد امنیتی، اقتصادی، بانک مرکزی و وزارت نفت است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نیز با اشاره به تجربههای گذشته، تأکید کرده است که تهران بر اجرای کامل تعهدات از سوی طرف مقابل اصرار خواهد داشت. او تأکید کرد که بند یک تفاهمنامه که به توقف حملات اسرائیل به لبنان مربوط است اجرا نشده واین موضوع، موضوع اصلی بحث در گفتوگوهای امروز است.
این مذاکرات در حالی آغاز شده که ایران و آمریکا پیشتر با یک آتشبس ۶۰ روزه موافقت کرده بودند. با این حال، تنشها بر سر تنگه هرمز و تحولات لبنان همچنان ادامه دارد. سپاه پاسداران روز شنبه در واکنش به حملات اسرائیل در لبنان اعلام کرد تنگه هرمز را بسته است، اما ارتش آمریکا اعلام کرد تردد کشتیهای تجاری در این مسیر همچنان ادامه دارد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که روز شنبه ۵۵ کشتی تجاری حامل بیش از ۱۷ میلیون بشکه نفت بدون مشکل از تنگه هرمز عبور کردهاند و نیروهای آمریکایی به تأمین امنیت این مسیر ادامه خواهند داد. این آبراهه پیش از آغاز درگیریهای اخیر، محل عبور حدود یکپنجم نفت جهان بود و هرگونه اختلال در آن میتواند پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی انرژی داشته باشد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز اعلام کرده است که در طول آتشبس یا پس از آن، هیچ هزینهای برای عبور از تنگه هرمز دریافت نخواهد شد، مگر آنکه مذاکرات صلح شکست بخورد. او همچنین در شبکههای اجتماعی به احتمال وضع عوارض از سوی آمریکا برای عبور از این مسیر در صورت ناکامی مذاکرات اشاره کرده است.
در همین حال، محمد مخبر، مشاور مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، آمریکا را به عمل نکردن به نخستین بند توافق ۱۴ مادهای دو کشور متهم کرده و گفته است که آتشبس باید «در همه جبههها» از جمله لبنان اجرا شود. بهگفته او، تا زمانی که توافقها در عمل اجرا نشوند، جریان انرژی در منطقه همچنان با اختلال روبهرو خواهد بود.
محسن پاکنژاد، وزیر نفت ایران، نیز گفته است که در صورت پایبندی طرفهای غربی به توافقهای حاصلشده، فرصتهای گستردهای برای سرمایهگذاری در بخش انرژی ایران فراهم خواهد شد.
در آستانه مذاکرات، درگیریها در لبنان نیز ادامه یافت. مقامهای لبنانی اعلام کردند حملات اسرائیل در روز شنبه، تنها چند ساعت پس از اجرایی شدن آتشبس، دستکم ۲۰ کشته برجای گذاشته است. اسرائیل اعلام کرده این حملات در پاسخ به اقدامات حزبالله انجام شده و در عین پایبندی به آتشبس، نیروهای خود را از مناطق تحت کنترل در جنوب لبنان خارج نخواهد کرد.
ارتش اسرائیل در بیانیهای تأکید کرده که به آتشبس متعهد است، اما در برابر هر تهدیدی اقدام خواهد کرد. شبکه ۱۲ اسرائیل نیز گزارش داده است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و یسرائیل کاتس، وزیر دفاع این کشور به ارتش دستور دادهاند آتشبس را رعایت کند، اما از مناطق اشغالشده عقبنشینی نکند.
همزمان، نتایج یک نظرسنجی دانشگاه عبری اسرائیل که در اختیار رویترز قرار گرفته، نشان میدهد حدود ۹۲ درصد از شهروندان اسرائیل معتقدند ایران بیش از اسرائیل از عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل سود برده است. همچنین نزدیک به ۹۰ درصد پاسخدهندگان گفتهاند اهداف اعلامشده جنگ محقق نشده و کمتر از ۳۰ درصد ادعاهای نتانیاهو درباره دستاوردهای جنگ را باور دارند.
بر اساس آمار وزارت بهداشت لبنان، حملات اسرائیل از دوم مارس تاکنون به کشته شدن بیش از چهار هزار نفر، از جمله زنان، کودکان و نیروهای امدادی، منجر شده است. در مقابل، مقامهای اسرائیلی میگویند دستکم ۳۲ نظامی و چهار غیرنظامی این کشور در درگیری با حزبالله کشته شدهاند.
مذاکرات سوئیس در شرایطی آغاز شده که دو طرف امیدوارند از طریق یک توافق موقت، زمینه را برای حل اختلافات گستردهتر فراهم کنند؛ اما اختلاف بر سر اجرای آتشبس در لبنان، امنیت تنگه هرمز و نحوه اجرای تعهدات متقابل همچنان از مهمترین چالشهای پیش روی گفتوگوها به شمار میرود.
نظرها
نظری وجود ندارد.