نخست‌وزیر بریتانیا استعفا کرد

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، پس از گذراندن یک آخر هفته سخت و پُرفشار، سرانجام در مقابل خانه شماره ۱۰ داونینگ استریت کناره‌گیری خود از رهبری حزب کارگر و نخست‌وزیری را اعلام کرد. او تأکید کرد که صبح امروز دوشنبه یکم تیر / ۲۲ ژوئن در گفت‌وگو با چارلز سوم، پادشاه بریتانیا او را از این تصمیم مطلع کرده است.

استارمر دو سال پیش، در پی پیروزی قاطع حزب کارگر در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۴ که به ۱۴ سال حاکمیت محافظه‌کاران پایان داد، سکان هدایت کشور را به دست گرفت. این وکیل سابق ۶۳ ساله با فهرستی طولانی از مشکلات ساختاری و کمترین منابع برای حل آن‌ها وارد قدرت شده بود.

او که در سال ۲۰۲۰ رهبری حزب متلاشی‌شده کارگر را پس از بدترین شکست انتخاباتی‌اش از سال ۱۹۳۵ پذیرفته بود، توانست با پاکسازی حزب از بحران‌های داخلی و بازسازی اعتماد عمومی در حوزه‌های اقتصادی و امنیت ملی، منتقدان را عقب براند. با این حال، دوران نخست‌وزیری او به‌سرعت تحت شعاع بحران‌های اقتصادی قرار گرفت و محبوبیتش به‌شدت سقوط کرد.

پشت صحنه این استعفا، تنش‌هایی در جریان بود. گزارش‌های دریافتی از گفت‌وگوهای روز جمعه میان استارمر و اعضای کابینه‌اش نشان می‌دهد که جو حاکم به‌شدت متشنج بوده است. استارمر تلاش می‌کرد وزیران را متقاعد کند که اندی برنهام، شهردار منچستر بزرگ، ابتدا باید توانایی خود را در انتخابات محلی ثابت کند.

اما این استدلال با پاسخ تند یکی از وزیران کابینه روبه‌رو شد که به او گفت: «تو خودت بار دوشی و بخت پیروزی ما را کم می‌کنی؛ دیگر هیچ‌کس در حزب از تو حمایت نمی‌کند.»

مقاومت استارمر در برابر استعفا دو دلیل عمده داشت؛ نخست، کینه دیرینه او نسبت به اندی برنهام. استارمر معتقد بود برنهام در تمام دوران رهبری او، همواره در ضعیف‌ترین لحظات به‌دنبال تضعیفش بوده است. این اختلافات ریشه در شکاف‌های ساختاری حزب کارگر نیز دارد؛ جایی که جناح تکنوکرات استارمر همواره از سوی جناح چپ سنتی و همچنین جناح متمایل به چپِ میانه به‌رهبری برنهام به چالش کشیده می‌شد.

دلیل دوم مقاومت استارمر، همسرش ویکتوریا بود که تا آخرین لحظه او را به ماندن و جنگیدن تشویق می‌کرد و به‌گفته نزدیکانش، بیشترین تأثیر را در به تأخیر انداختن این تصمیم داشت.

چرخش بزرگ در شطرنج قدرت زمانی رخ داد که اندی برنهام در یک انتخابات میان‌دوره‌ای کلیدی پیروز شد و مجدداً کرسی خود را در مجلس عوام به‌دست آورد؛ گامی قانونی که به او اجازه داد رسماً برای رهبری حزب و نخست‌وزیری خیز بردارد.

پیروزی برنهام زمانی ارزش مضاعف پیدا کرد که او توانست نامزد حزب راست‌گرای «اصلاح بریتانیا» به‌رهبری نایجل فاراژ را شکست دهد. این پیروزی، امیدی تازه در دل نمایندگان حزب کارگر تزریق کرد که برنهام با مهارت‌های ارتباطی بالا، می‌تواند برخلاف استارمرِ کم‌فروغ، موقعیت حزب را احیا کند. در پی این تحولات، ژاکی اسمیت، وزیر مهارت‌ها، تأیید کرد که نخست‌وزیر تحت فشارهای سنگینی بوده و در نهایت کناره‌گیری را پذیرفته است.

استارمر با پذیرش واقعیت اعلام کرد که با روی گشاده تصمیم نمایندگان حزب را می‌پذیرد، چرا که حزب دیگر او را بهترین گزینه برای هدایت در انتخابات بعدی نمی‌داند.

او جدول زمانی خروج خود را مشخص کرد و گفت فرایند انتخاب رهبر جدید از ۱۸ تیر / ۹ ژوئیه آغاز می‌شود.

اگر اندی برنهام بدون رقیب بماند، او تا اواسط ماه ژوئیه رسماً نخست‌وزیر بریتانیا خواهد شد. در صورت بروز رقابت، این فرایند تا پایان ماه اوت به سرانجام می‌رسد تا بریتانیا پیش از بازگشایی پارلمان در ماه سپتامبر، نخست‌وزیر جدید خود را بشناسد.

کی‌یر استارمر تا زمان انتقال قدرت در سمت خود باقی می‌ماند.