بازداشت دوباره فعالان محیط زیست؛ نشانهای آشکار از تشدید فشار امنیتی
بازداشت مجدد هومن جوکار، سپیده کاشانی و سیما کاشانی، سه فعال محیط زیست که پیشتر در پرونده موسوم به «جاسوسی» بازداشت شده بودند، در شرایطی که دو تن از آنها مبتلا به بیماریهای زمینگی هستند و پدر سپیده تازه از بیمارستان مرخص شده، نگرانیهای گستردهای درباره تشدید فشارهای امنیتی بر فعالان مدنی برانگیخته است. ارس امیری، فعال فرهنگی و همبند سابق سپیده کاشانی، در گفتوگو با زمانه ضمن بازداشت این فعالان را بیارتباط با فعالیتهای واقعی این افراد دانست و نسبت به وضعیت بحرانی سلامتی بازداشتشدگان و محدودیت دسترسی آنها به حقوق اولیه هشدار داد.
زمانه در گفتوگو با ارس امیری
نیروهای امنیتی هومن جوکار و سپیده کاشانی، زندانیهای محیط زیستی پیشین را مجدد بازداشت کردند.
حجت کرمانی، وکیل دادگستری، از بازداشت هومن جوکار، سپیده کاشانی و سیما کاشانی خبر داد. روز ۱۰ تیر ۱۴۰۵، مأموران امنیتی در ساعت چهار و نیم عصر با حضور در منزل پدری سپیده کاشانی، این زوج فعال محیط زیست را همراه با خواهر سپیده (سیما کاشانی) بازداشت و وسایل الکترونیکی آنها را ضبط کردند. تاکنون هیچ اطلاع رسمی از نهاد بازداشتکننده، محل نگهداری و اتهامات احتمالی این افراد منتشر نشده و هیچکدام از بازداشتشدگان پس از انتقال با خانواده تماس نگرفتهاند.
این بازداشت در حالی رخ داده که سپیده کاشانی با فشار خون بالا و سیما کاشانی با بیماری اماس دستوپنجه نرم میکنند و پدر سپیده کاشانی نیز همان روز از بخش مراقبتهای ویژه مرخص شده و نیازمند مراقبت است. سپیده قلیان در شبکه اجتماعی ایکس به وضعیت پزشکی آنها اشاره کرده است. حجت کرمانی نیز با اشاره به تعطیلات پیشرو و بسته بودن مراکز قضایی، از افزایش نگرانی خانوادهها سخن گفته است. این سه نفر پیشتر در بهمن ۱۳۹۶ همراه کاوس سیدامامی و دیگر فعالان محیط زیست توسط اطلاعات سپاه بازداشت شده بودند؛ پروندهای که با اتهام جاسوسی و فوت مشکوک سیدامامی در زندان اوین همراه بود. با خانم ارس امیری، فعال فرهنگی و و همبند سابق سپیده کاشانی گفتوگو کردهایم.
نگرانی از تشدید فشار بر فعالان محیط زیست
ارس امیری در آغاز گفتوگو با زمانه ضمن تشکر از توجه به موضوع، گفت که مانند بسیاری از افراد دیگر، از افزایش فشار بر فعالان مدنی و زندانیان سیاسی سابق آگاه است، اما تحلیل خاصی درباره دلیل بازداشت مجدد هومن جوکار، سپیده کاشانی و سیما کاشانی ندارد.
او افزود که این بازداشت بهویژه پس از مرخص شدن پدر سپیده از بیمارستان و با توجه به وضعیت بحرانی او بسیار شوکهکننده و غیرمنتظره بوده است. امیری با اشاره به دستگیری قبلی این فعالان که هیچ دلیل روشنی نداشت، تأکید کرد که این بار نیز با توجه به اینکه هومن و سپیده پس از آزادی فقط درگیر سختیهای روزمره زندگی بودهاند و حتی امکان فعالیت در حوزه تخصصی خود را نداشتهاند، دلیل منطقی برای این اقدام و بازداشت همزمان سیما کاشانی قابل درک نیست.
به گفته او، این اتفاق در فضای کلی امنیتی و افزایش فشار بر جامعه و خانوادههای دارای سابقه سیاسی کاملاً قابل لمس است و در اخبار اخیر نیز مشهود بوده است.
البته که بار اول دستگیری بچهها هم هیچ دلیلی نداشت و در نهایت کسی متوجه نشد که واقعاً چرا. خیلی وقتها هم همانطور که خیلی از ما تجربه کردیم یا شاهد بودیم، این کارها هیچ ارتباطی به فعالیتهای واقعی افراد ندارد. ولی این بار دیگر خیلی غیرمنتظره بود، با توجه به اینکه بچهها از وقتی آزاد شدند واقعاً فقط درگیر سختیهای زندگی بودند و به علاوه امکان کار از آنها گرفته شده و اجازه ورود به مناطق حفاظتشده را ندارند، حتی در حوزه خودشان هم درگیر کار نبودند. به همین دلیل من خیلی متوجه نمیشوم که چه دلیلی میتواند داشته باشد و چه دلیلی میتواند داشته باشد که سیما را همزمان بازداشت کنند.
نگرانیهای جدی از وضعیت سلامتی بازداشتشدگان
ارس امیری با اشاره به اینکه پدر سپیده کاشانی تازه از بیمارستان مرخص شده و به خانه بازگشته بود، گفت که بازداشت ناگهانی هومن جوکار، سپیده و سیما کاشانی درست در چنین شرایطی، نگرانیها را به شدت افزایش داده است. او افزود:
سیما و بیماری سیما، بیماری سپیده که هر دو به دارو احتیاج دارند، خیلی ضروریست. و با استرس هم در ارتباط است، آن هم جزو نگرانیهای ما هست. آقای حجت کرمانی، وکیل پرونده که در دوره دستگیری قبلی بچهها وکیلشان بودند و وکیل تمام زندانیان محیط زیست بودند، طبعاً برای دسترسی بچهها به درمان و همچنین آزاد شدنشان پیگیری میکند که اصلاً نهاد دستگیرکننده کی بوده، به چه دلیل دستگیر شدهاند و کجا هستند.
امیری ابراز امیدواری کرد که به زودی تماسی از بازداشتشدگان برقرار شود و تأکید کرد که متأسفانه دسترسی به حقوق اولیه زندانیان طی سالهای گذشته بسیار محدود بوده، هرچند پیگیریهای خانواده و وکلا همچنان تأثیرگذار است. او در پایان افزود:
شرایط سخت است و ناراحتی و نگرانی ما بیشتر شده، چون که یک زمان طولانی امکان دسترسی ممکن است وجود نداشته باشد و ما همچنان تماسی نداشتیم که خبری ازشان بشنویم.
همدلی عمومی با بیعدالتی وارد شده به فعالان محیط زیست
ارس امیری با تأکید بر اینکه به عنوان همبند سابق سپیده صحبت میکند و سابقه فعالیتش در حوزه فرهنگ و هنر بوده، گفت که نمیتواند از منظر فعال حقوق بشر سخن بگوید، بلکه توصیههایش بر پایه تجربه شخصی زندان و تجربیات جمعی زندانیان است.
او افزود که متأسفانه حقوق اولیه بازداشتشدگان طی سالهای گذشته اغلب اجرا نمیشود، اما پیگیری مستمر خانوادهها و وکلا همچنان تأثیرگذار است و همه ناگزیر احساس میکنند باید هر کاری که از دستشان برمیآید انجام دهند:
اینکه این فعالان سالها، شش سال از عمرشان را در زندان گذراندهاند، دو سال انفرادی بودن، شکنجهها و آزارهای زیادی را تجربه کردهاند به خاطر یک لجبازی که در واقع از طرف سپاه وجود داشت، در حالی که وزارت اطلاعات هم همان اول بارها اعلام کرده بود.
امیری در ادامه افزود:
با وجود این بیعدالتی که بخواهد همچنان آدمهایی که انقدر خدمت کردند، انقدر به محیط زیست مملکت کردند، انقدر با عشق به طبیعت و حیات وحش خدمت کردند و با وجود اینکه همچنان هزینه پرداخت کردهاند، حالا دوباره بخواهد فشاری به اینها بیاید. در حالی که بعد از اینکه آمدند بیرون، فقط باید با سختیهای اقتصادی و این عدم امکانی که در رشته خودت کار کنی، برای آن چیزی که دوست داری، برای آن چیزی که باور داری کار کنی، وقتی همچنان چیزی ازشان گرفته میشود، فکر میکنم بیعدالتی که وجود دارد در قلب خیلی از مردم ایران همدلی و احساس واقعاً عصبانی میکند آدم.
او در پایان گفت که این بیعدالتیها باعث ایجاد همدلی و عصبانیت در قلب بسیاری از مردم ایران شده است و علیرغم تجربیات تلخ اخیر، قدرت همدلی جامعه برای مقابله با چنین مواردی حفظ شده و امیدوار است به زودی خبرهای بهتری از وضعیت سلامتی و آزادی آنها شنیده شود.
*این مصاحبه را حسین نوشآذر به درخواست زمانه انجام داده و متن را نیز او نوشته است.
نظرها
نظری وجود ندارد.