پ‌ک‌ک خطاب به تهران؛ به جای اقدام نظامی مذاکره با کُردها را در پیش بگیرید

مراد کاریلان، از فرماندهان ارشد حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک)، در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی «سترک تی‌وی» (وابسته به این حزب) اعلام کرد: «اگر بخشی از نیروهای ایرانی رویکرد خود را تغییر داده و به مردم کُرد حمله کنند، این یک اشتباه بزرگ خواهد بود.» او همچنین اشاره کرد که «مردم کُرد در جنگ میان آمریکا و ایران که از اواخر فوریه آغاز شد، موضع جانبداری اتخاذ نکردند.»

کاریلان با ادای احترام به کشته‌شدگان درگیری‌های اخیر، درباره شعله‌ور شدن دوباره درگیری‌های حکومت ایران و کُردها افزود: «در شرایط کنونی، اگر جنگی میان کُردها و دولت ایران درگیرد، به سود هیچ‌کس نخواهد بود. نه جمهوری اسلامی ایران سودی از آن خواهد برد و نه مردم ما.»

هفته گذشته، «یگان‌های مدافع شرق کردستان» (یارک) که شاخه نظامی حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) به‌شمار می‌رود، گزارش داد که چهار تن از نیروهایش در جریان درگیری با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مناطق کُردنشین غرب ایران کشته شده‌اند. از سوی دیگر، اواخر روز چهارشنبه نیز شش تن از نیروهای پیشمرگه حزب دموکرات کردستان ایران (حدکا) در درگیری با نیروهای سپاه پاسداران در مناطق مرزی غرب ایران جان باختند.

در حالی که تمامی گروه‌های اپوزیسیون کُرد ایرانی در اردوگاه‌هایی در اقلیم کردستان مستقر هستند و دولت اقلیم فعالیت‌های آن‌ها را محدود کرده است، نیروهای پژاک در مناطق صعب‌العبور کوهستانی مرز ایران و عراق در استان سلیمانیه مستقر بوده و در تونل‌های عمیق کوهستانی فعالیت می‌کنند. این گروه همچنین واحدهایی در مناطق کُردنشین غرب ایران دارد که در غارها و مناطق مرتفع کوهستانی مستقر هستند.

کاریلان از تهران خواست تا به جای اقدام نظامی، مسیر مذاکره را پیش بگیرد. او با طرح این پرسش که «آیا ایران نمی‌تواند مسائل را از راه‌های سیاسی نیز حل کند؟» گفت: «باید راه‌ حل‌های سیاسی و شیوه‌های گفت‌وگو پیدا شوند. البته اگر آن‌ها حمله کنند، مردم ما در آن‌جا از خود دفاع خواهند کرد.»

اظهارات کاریلان در حالی مطرح می‌شود که تهران پس از جنبش زن، زندگی، آزادی که از کردستان ایران آغاز و به اعتراضات ضد حکومتی سراسری بدل شد، حملات خود را به گروه‌های اپوزیسیون کُرد ایرانی تشدید کرده است؛ احزابی که تهران آن‌ها را «تروریست» و تهدیدی وجودی برای امنیت خود می‌داند.

ایران گروه‌های کُرد مخالف را به دامن زدن به این اعتراضات متهم کرد؛ امری که منجر به امضای یک توافق‌نامه امنیتی میان تهران و بغداد در سال ۲۰۲۳ شد. این توافق‌نامه به خلع سلاح و جابه‌جایی احزاب کُرد ایرانی از مناطق مرزی به اردوگاه‌هایی در عمق خاک اقلیم کردستان انجامید.

با وجود این اقدامات، ایران همچنان به حملات فرامرزی خود ادامه داده و عملیات خود را پیشگیرانه و بازدارنده می‌خواند. این حملات در بحبوحه جنگ ایران و آمریکا و به‌دلیل نگرانی شدید تهران از احتمال آغاز شورش مسلحانه گروه‌های اپوزیسیون کُرد صورت گرفته است.

در جریان این مناقشه، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، جناح‌های کُرد را متهم کرد که تسلیحاتی را که ظاهراً برای معترضان ضد حکومتی ایران در نظر گرفته شده بود، نزد خود نگه داشته‌اند. چندین گروه کُرد ایرانی این ادعا را قاطعانه تکذیب کردند؛ بعدها مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اظهار داشت که سخنان ترامپ نشان‌دهنده حمایت عمومی از مردم ایران بوده و به‌معنای تأیید انتقال سلاح نیست.

موضع‌گیری پ‌ک‌ک در مورد ایران با از سرگیری فرآیند صلح میان ترکیه و پ‌ک‌ک همزمان شده است؛ فرآیندی که پس از فراخوان عبدالله اوجالان، رهبر زندانی پ‌ک‌ک، در فوریه ۲۰۲۵ برای زمین گذاشتن سلاح آغاز شد. به‌دنبال آن، پ‌ک‌ک آتش‌بس یک‌جانبه اعلام کرد و قانون‌گذاران ترکیه نیز بعدها چارچوبی را برای بازگشت شبه‌نظامیانی که خشونت را کنار می‌گذارند به جامعه تصویب کردند، هرچند این طرح شامل عفو کامل نشد.

از سوی دیگر، مقامات اقلیم کردستان با رد اتهاماتی مبنی بر استفاده از خاک این اقلیم برای حمله به کشورهای همسایه، بار دیگر بر بی‌طرفی خود در مناقشه آمریکا و اسرائیل با ایران تأکید کرده‌اند. مقامات کُرد بارها حملات موشکی و پهپادی ایران به این منطقه را محکوم کرده و یادآور شده‌اند که آن‌ها بخشی از این درگیری نیستند.