هشدار خطر برای معدنکاران؛ در ایران فقط یک معدن زغالسنگ مکانیزه فعال است
دبیر اجرایی خانه کارگر طبس با هشدار نسبت به تداوم استخراج سنتی در معادن زغالسنگ اعلام کرد در سراسر کشور تنها یک معدن زغالسنگ بهصورت مکانیزه فعالیت میکند.
بخش کارگری
عملیات نجات کارگران محبوس در معدن طزره دامغان
ابراهیم رحیمیان، دبیر اجرایی خانه کارگر طبس چهارشنبه ۱۷ تیر در گفتوگو با خبرگزاری کار ایران (ایلنا) با تأکید بر ضرورت نوسازی معادن زغالسنگ گفت در شرایطی که بحث آزادسازی منابع ارزی مسدودشده مطرح است، بخشی از این منابع باید به مکانیزاسیون معادن و ارتقای ایمنی کارگران اختصاص یابد؛ زیرا ادامه فعالیت معادن با روشهای سنتی، جان کارگران و آینده این صنعت را همزمان تهدید میکند.
رحیمیان با اشاره به جایگاه طبس در صنعت زغالسنگ کشور گفت: «شهرستان طبس ۷۸ درصد ذخایر زغالسنگ ایران را در خود جای داده و بیش از ۵۰ درصد زغالسنگ مورد نیاز صنایع فولادی را تأمین میکند. در چنین صنعتی، ایمنی باید نخستین اولویت باشد، زیرا نبود ایمنی میتواند هر لحظه به حوادث مرگبار منجر شود.»
او با بیان اینکه صنعت زغالسنگ ایران به «انقلاب تجهیزاتی» نیاز دارد، افزود: «حفظ جان کارگران بدون تأمین تجهیزات مدرن و توسعه آموزشهای ایمنی ممکن نیست. از سوی دیگر، اگر استخراج از روش سنتی به مکانیزه تغییر نکند، معادن زغالسنگ در آینده نزدیک توجیه اقتصادی خود را نیز از دست خواهند داد.»
رحیمیان با انتقاد از عقبماندگی فنآوری در این بخش گفت: «در حال حاضر در کل کشور فقط یک معدن زغالسنگ مکانیزه داریم و سایر معادن همچنان به روش سنتی استخراج میشوند.» بهگفته او، یک کارگاه سنتی سالانه حداکثر ۱۲۰ هزار تن زغالسنگ خام تولید میکند، در حالی که تولید هدفگذاریشده در یک معدن مکانیزه دستکم یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن در سال است؛ رقمی بیش از ۱۵ برابر، آن هم با سطح ایمنی و بهرهوری بسیار بالاتر.
دبیر اجرایی خانه کارگر طبس همچنین درباره تنها معدن مکانیزه کشور توضیح داد: «در معدن زغالسنگ پروده طبس فقط یکی از دهانههای معدن با روش لانگوال بهصورت مکانیزه استخراج میشود و عملاً همین بخش، تنها استخراج کاملاً مکانیزه زغالسنگ در ایران بهشمار میرود.»
او با اشاره به مزایای این روش گفت: «در استخراج مکانیزه، شیلدها و جکهای هیدرولیک سقف معدن را مهار میکنند و همین موضوع احتمال وقوع حوادث مرگبار را به حداقل میرساند؛ در حالی که در روش سنتی همچنان از چوب برای نگهداری سقف استفاده میشود که هم ایمنی پایینتری دارد و هم به محیط زیست آسیب میزند.»
هشدار درباره وضعیت ایمنی معادن در حالی مطرح میشود که آمارهای سال گذشته مرکز پژوهشهای مجلس نیز تصویری نگرانکننده از وضعیت حوادث معدنی در ایران ارائه داد. بر اساس این گزارش، از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ در مجموع ۸ هزار و ۴۹۱ حادثه در معادن کشور ثبت شده است؛ آماری که بهطور متوسط معادل حدود پنج حادثه برای هر معدن در این دوره است.
طبق این گزارش، در سال ۱۴۰۰ معادن سنگآهن با ۳۹۰ حادثه و معادن زغالسنگ با ۳۶۸ حادثه در صدر معادن حادثهخیز قرار داشتند. همان سال ۲۷۰ معدن دچار حادثه شدند و یکهزار و ۴۴۶ نفر از کارکنان آسیب دیدند. همچنین از مجموع ۴۵۵ فوت ناشی از حوادث کار در کشور، ۳۵ مورد، معادل حدود هشت درصد، مربوط به حوادث معدنی بوده است.
مرکز پژوهشهای مجلس در بررسی عوامل بروز این حوادث، «استهلاک تجهیزات ایمنی و فنی»، «روشهای سنتی و غیرمکانیزه استخراج» و «افزایش عمق بهرهبرداری معادن» را از مهمترین عوامل تشدیدکننده خطر در معادن اعلام کرد. این گزارش همچنین نشان میداد معادن زغالسنگ همچنان در شمار پرحادثهترین معادن کشور قرار دارند و با وجود این شرایط، در سال ۱۴۰۱ بهطور متوسط از هر معدن تنها ۸.۱ نوبت بازرسی انجام شده است.
یکی از ناگوارترین حوادث معدن در ایران، انفجار معدن زغالسنگ شرکت معدنجو در۳۱ شهریور ۱۴۰۳ بود که بهدلیل تصاعد آنی گاز متان در معدن روی داد و ۵۰ کارگر کشته و ۲۴ نفر مجروح شدند.
کارشناسان و فعالان کارگری معتقدند تداوم استخراج سنتی، فرسودگی تجهیزات و ضعف سرمایهگذاری در ایمنی، احتمال تکرار حوادث مرگبار در معادن را افزایش داده و بدون مکانیزاسیون معادن، امنیت شغلی و جانی معدنکاران همچنان با تهدیدهای جدی روبهرو خواهد بود.
نظرها
نظری وجود ندارد.