بقائی: آمریکا با نقض تفاهمنامه، آن را وارد مرحله بحران کرده است
سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد ایران «آغازگر نقض تعهدات نبوده» و سیاست تهران بر اصل «تعهد در برابر تعهد» استوار است؛ اما در صورت نقض تعهدات، اجرای تعهدات خود را متوقف میکند.
بخش خبر
اسماعیل بقائی ـ عکس از «فرارو»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران دوشنبه ۲۲ تیر در نشست خبری هفتگی خود در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت تفاهمنامه ایران و آمریکا که در اسلامآباد امضا شده بود، گفت: «اینکه این تفاهم وارد مرحله بحران شده، تردیدی نیست؛ اما باید این نکته را در نظر داشته باشیم که ایران هیچگاه پیشقدم در نقض تعهدات خود نبوده است.»
او افزود: «در هر مذاکرهای با جدیت، وسواس و با در نظر داشتن منافع و مصالح ملت ایران وارد شدهایم و هر زمان که به تفاهم رسیدهایم، در ایفای تعهدات خود با حسن نیت و جدیت عمل کردهایم.»
سخنگوی وزارت امور خارجه، آمریکا را مسئول اصلی وضعیت کنونی دانست و گفت: «طرفی که مستمراً مرتکب نقض عهد شده، طرف آمریکایی است. آنقدر در پیمانشکنی کمصبر بودند که حتی اجازه ندادند بازه زمانی یکماههای که در بند ۵ یادداشت تفاهم، درباره تعهدات ایران در ارتباط با تنگه هرمز پیشبینی شده بود، سپری شود و از همان روزهای نخست شروع به دبهدرآوردن کردند.»
تفاهمنامه ایران و آمریکا که پس از مذاکرات غیرعلنی در اسلامآباد و با میانجیگری چند کشور منطقه به امضا رسید، با هدف پایان دادن به درگیریهای نظامی و ایجاد سازوکاری برای کاهش تنش تدوین شد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، این تفاهمنامه شامل ۱۴ بند است و بند پنجم آن به تعهد ایران برای فراهم کردن عبور ایمن کشتیهای تجاری از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس، بدون دریافت هزینه و برای مدت ۶۰ روز، اختصاص دارد.
در روزهای اخیر، اجرای همین بند به یکی از محورهای اصلی اختلاف میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. مقامهای ایرانی میگویند اقدام آمریکا و برخی کشورهای منطقه در تغییر ترتیبات تردد دریایی، مغایر مفاد تفاهمنامه بوده و عملاً مانع اجرای تعهدات پیشبینیشده در بند پنجم شده است.
بقائی همچنین گفت: «اگر ۱۴ بند یادداشت تفاهم و اجزای مختلف آن را در نظر بگیریم، آمریکاییها در همین مدت کوتاه، به نوعی آن را مثله کردند. ما نیز از ابتدا گفتیم "تعهد در برابر تعهد". مادامی که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند باشد، ما نیز تعهدات خود را اجرا خواهیم کرد.»
او تأکید کرد: «هیچکس نمیتواند ایران را به نقض عهد متهم کند. بهصورت مستند قابل اثبات است که طرف مقابل با بهانههای گوناگون، بخشهای مختلف این یادداشت تفاهم را نقض کرده است.»
بقائی در بخش دیگری از سخنانش درباره بند پنجم تفاهمنامه نیز گفت: «اساساً بند ۵ متن تفاهمنامه تفسیرپذیر نیست که آمریکاییها بخواهند براساس تفسیر خودشان تصمیم بگیرند.»
یک روز پیش از اظهارات بقائی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز آمریکا را به نقض تفاهمنامه متهم کرده بود. او روز یکشنبه ۲۱ تیر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دوران توافقهای یکطرفه به پایان رسیده است. به شما هشدار داده بودیم: یا به تعهداتتان پایبند بمانید یا هزینهاش را بپردازید. اکنون با واقعیت روبهرو میشوید.»
قالیباف همزمان تصویری از بند پنجم تفاهمنامه را منتشر کرد؛ بندی که بر اساس آن، ایران متعهد شده بود برای مدت ۶۰ روز، شرایط عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز را فراهم کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه ۱۷ تیر، ساعاتی پس از حملات آمریکا به ایران، اعلام کرد که به اعتقاد او تفاهمنامه اخیر و آتشبس با ایران عملاً پایان یافته است و دیگر تمایلی به تعامل با مقامهای ایران ندارد.
ترامپ که در کنار مارک روته، دبیرکل ناتو، در آنکارا با خبرنگاران سخن میگفت، مقامهای ایران را به شدت مورد انتقاد قرار داد و گفت تصور میکند توافق اخیر دیگر موضوعیتی ندارد.
دو روز پیش نیز واشنگتن خواستار تضمین علنی تهران درباره توقف حمله به کشتیها شد.
اسماعیل بقائی در بخش دیگری از نشست خبری خود، به بیانیه مشترک بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز واکنش نشان داد و گفت: «بیانیه سه کشور اروپایی مطلقاً هیچ وجاهتی ندارد. کشورهای اروپایی اصرار دارند که واقعیتها را وارونه ببینند.»
او افزود: «کشورهای اروپایی حتماً میتوانستند و هنوز هم میتوانند نقش سازنده و مسئولانهای در قبال تحولات منطقه ایفا کنند، اما ظاهراً بهدلیل عادت به تبعیت از آمریکا، چنین بنایی ندارند.»
این اظهارات در واکنش به بیانیه مشترک بریتانیا، فرانسه و آلمان در روز یکشنبه مطرح شد؛ بیانیهای که در آن حملات ایران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و همچنین حملات به چند کشور منطقه محکوم شده و بر ضرورت احترام به آزادی کشتیرانی، برقراری دوباره آتشبس و ازسرگیری مذاکرات تأکید شده بود.
نظرها
نظری وجود ندارد.