عراق در نزدیکی مرز عربستان فرماندهی عملیات بیابانی ایجاد کرد

دولت عراق با صدور یک دستور اجرایی، فرماندهی جدیدی به نام «فرماندهی عملیات بیابانی» در استان مُثنّی، در نزدیکی مرز عربستان سعودی، ایجاد کرده است.

شروان دوبردانی، عضو کمیته امنیت و دفاع پارلمان عراق، در این‌باره گفت: «تشکیل این نیرو برای پُر کردن خلاء امنیتی در صحرای مثنّی و جلوگیری از هرگونه حمله‌ای است که ممکن است از این مرز انجام شود.»

این تصمیم پس از افزایش تنش میان بغداد و ریاض بر سر حملات پهپادی منتسب به گروه‌های مسلح عراقی اتخاذ شده است. عربستان سعودی در ۶ مرداد / ۲۸ ژوئیه گروه‌های مسلح عراقی را به حمله به تأسیسات انرژی خود متهم کرد. یک روز بعد، آمریکا و عربستان مواضع گروه‌های مورد حمایت ایران در عراق را هدف حملات هوایی قرار دادند. واشنگتن اعلام کرد این حملات در واکنش به حملات نافرجام این گروه‌ها علیه نیروهای آمریکایی و زیرساخت‌های انرژی عربستان انجام شده است. در گزارش‌های اولیه درباره این حملات، شمار کشته‌شدگان گروه‌های مسلح عراقی که در حشدالشعبی متشکل هستند ۱۷ نفر اعلام شد و ده‌ها نفر نیز زخمی شدند؛ گزارش‌های بعدی شمار تلفات را ۲۰ نفر اعلام کردند.

پنج عضو سپاه پاسداران به نام‌های محمد رستمی، ابوالفضل متقی، امیرعباس درهم‌فروش، علی‌اصغر آستانه و مرتضی اکبری نیز در این حملات هوایی در استان دیاله در شرق عراق کشته شدند و جنازه‌های آن‌ها روز جمعه ۹ مرداد از طریق گذرگاه مرزی مهران به ایران منتقل شد.

عربستان سعودی این حملات را واکنشی به حملات پهپادی «شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در عراق» دانست و بر حق خود برای پاسخ تأکید کرد. بغداد اما گفته است ریاض تاکنون مدرکی ارائه نکرده که نشان دهد حملات از خاک عراق انجام شده است.

خبرگزاری رسمی عراق گزارش داده است که فرماندهی جدید علاوه بر تأمین امنیت مناطق بیابانی مثنّی، مسئول تقویت هماهنگی با دیگر واحدهای نظامی عراق خواهد بود. این مناطق در امتداد مرزهای عراق با عربستان و کویت قرار دارند.

استان مثنّی، دومین استان بزرگ عراق از نظر مساحت، بخش وسیعی از مناطق بیابانی جنوب کشور را دربر می‌گیرد.

صباح النعمان، سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق نیز پیش‌تر گفته بود بغداد برای بررسی اتهام‌های مطرح‌شده درباره حملات، کمیته‌های فنی تشکیل داده است. او تأکید کرد که عراق معتقد است حمله‌ای علیه کشورهای همسایه از خاک این کشور انجام نشده است.

تشکیل فرماندهی جدید بخشی از تلاش گسترده‌تر دولت علی الزیدی برای قرار دادن فعالیت‌های مسلحانه و سلاح گروه‌های مختلف زیر کنترل دولت است. الزیدی اوایل ماه ژوئن کمیته‌ای را برای نظارت بر جدایی احزاب سیاسی و گروه‌های مسلح از حشد الشعبی تشکیل داد.

وزارت کشور عراق روز گذشته، دوشنبه ۱۹ مرداد / ۱۰ اوت اعلام کرد که تاکنون ۶ میلیون قبضه سلاح در سراسر کشور در چارچوب طرح دولتی ثبت سلاح‌ها به ثبت رسیده و ۷۱ مقر «جعلی» حشد الشعبی تعطیل شده است. حشد الشعبی نیز اعلام کرد که مقرهای تعطیل‌شده «هیچ ارتباطی» با این سازمان ندارند.

گروه‌های مورد حمایت ایران، از جمله کتائب حزب‌الله، حرکة النجباء و کتائب سیدالشهدا، تاکنون با خلع سلاح مخالفت کرده‌اند و حضور نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در عراق را دلیل این موضع خود عنوان کرده‌اند.

قرار است نیروهای ائتلاف به‌رهبری آمریکا تا ۳۰ سپتامبر سال جاری میلادی از عراق خارج شوند؛ ضرب‌الاجلی که دولت عراق آن را با روند خلع سلاح گروه‌های مسلح مرتبط کرده است.

در همین حال، نخست‌وزیر عراق در دیدار اخیر خود با رئیس دستگاه اطلاعاتی عربستان سعودی بر تعهد بغداد به جلوگیری از استفاده از خاک عراق برای حمله به کشورهای دیگر تأکید کرد؛ اقدامی که نشان می‌دهد کنترل فعالیت گروه‌های مسلح و جلوگیری از سرایت درگیری‌های منطقه‌ای به خاک عراق به یکی از اولویت‌های دولت تبدیل شده است.