بیش از ۱۰۰ نهاد مدنی: آتش‌بس غزه «فقط روی کاغذ» برقرار است

بیش از ۱۰۰ سازمان بشردوستانه، حقوق بشری و مدنی با انتشار بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که یک سال پس از برقراری آتش‌بس غزه با حمایت آمریکا، این توافق در عمل «فقط روی کاغذ» باقی مانده است. این نهادها می‌گویند نیروهای اسرائیلی همچنان روزانه فلسطینیان را می‌کشند و زخمی می‌کنند و محدودیت‌های اعمال‌شده بر ورود کمک‌های بشردوستانه، تجهیزات و مصالح ساختمانی نیز مانع بازسازی زندگی صدها هزار خانواده شده است.

در میان امضاکنندگان این بیانیه نام سازمان‌هایی چون عفو بین‌الملل، شورای پناهندگان نروژ، «نجات کودکان»، آکسفام و گرین‌پیس دیده می‌شود. این گروه‌ها می‌گویند از زمان اعلام آتش‌بس در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون، بیش از یک هزار و ۴۰۰ فلسطینی، از جمله دست‌کم ۳۲۷ کودک، در حملات اسرائیل کشته شده‌اند. بر اساس آمار ارائه‌شده در گزارش، شمار دقیق کشته‌شدگان پس از آغاز آتش‌بس دست‌کم یک هزار و ۴۷۱ نفر و شمار مجروحان پنج هزار و ۱۸۹ نفر بوده است.

یان اگلند، دبیرکل شورای پناهندگان نروژ، در این بیانیه گفت «شرم‌آور» است که با گذشت یک سال از امضای آتش‌بس، شرایط زندگی فلسطینیان در غزه تا این اندازه اندک بهبود یافته است. اینگر اشینگ، مدیر اجرایی سازمان نجات کودکان، نیز تاکید کرد آتش‌بس زمانی معنا دارد که کودکان دیگر کشته نشوند و خانواده‌ها بتوانند زندگی خود را از نو بسازند. به گفته او، از زمان اعلام آتش‌بس در اکتبر ۲۰۲۵، تقریبا هر روز یک کودک در غزه کشته شده است.

وضعیت نظام درمانی غزه نیز همچنان بحرانی توصیف شده است. بر اساس آمار وزارت بهداشت فلسطین که در این گزارش نقل شده، در سه سال گذشته بیش از ۷۴ هزار فلسطینی کشته و حدود ۱۷۵ هزار نفر زخمی شده‌اند. سازمان جهانی بهداشت نیز برآورد کرده است که حدود ۲۴ درصد از مجروحان دچار آسیب‌هایی شده‌اند که به توان‌بخشی طولانی‌مدت نیاز دارد و حدود یک‌چهارم این افراد کودک‌اند.

هیچ‌یک از ۳۶ بیمارستان غزه اکنون با ظرفیت کامل فعالیت نمی‌کند و مراکز درمانی باقی‌مانده با کمبود شدید دارو، تجهیزات و سوخت روبه‌رو هستند. طبق آمار وزارت بهداشت، بیش از ۱۸ هزار و ۵۰۰ بیمار، از جمله دست‌کم چهار هزار کودک، نیازمند انتقال به خارج از غزه برای درمان‌اند و بیش از یک هزار نفر نیز در انتظار تخلیه پزشکی جان باخته‌اند.

بحران سرپناه نیز ادامه دارد. نزدیک به دو میلیون فلسطینی در غزه به سرپناه نیاز دارند و حدود ۸۰ درصد ساختمان‌های این منطقه آسیب دیده‌اند. سازمان‌های امضاکننده بیانیه می‌گویند محدودیت‌های اسرائیل بر ورود تجهیزات و مصالح ساختمانی عملا امکان بازسازی را از بین برده است. یان اگلند تاکید کرد تا زمانی که ابزار و مصالح لازم وارد غزه نشود، جوامع محلی قادر نخواهند بود بازسازی خانه‌ها و زیرساخت‌های خود را آغاز کنند.

هم‌زمان، بحران غذا و گرسنگی نیز همچنان ادامه دارد. طبق این بیانیه، حدود ۱.۴ میلیون نفر در غزه تا پایان سال با سطح «بحرانی» گرسنگی یا شرایطی حتی وخیم‌تر روبه‌رو خواهند بود. سازمان‌های بشردوستانه می‌گویند محدودیت‌های اعمال‌شده بر ورود کمک‌ها، همراه با ویرانی گسترده زیرساخت‌ها، وابستگی جمعیت غزه به کمک‌های خارجی را افزایش داده است.

در همین حال، درگیری‌های نظامی نیز متوقف نشده است. روز جمعه، نیروهای اسرائیلی با شلیک گلوله جنگی به غیرنظامیان در مناطق المصدار، مغازی و اردوگاه البریج در مرکز غزه دست‌کم یک فلسطینی را کشتند. این مناطق هم‌زمان هدف آتش سنگین توپخانه قرار گرفتند. در خان‌یونس نیز تانک‌های اسرائیلی به سمت میدان بنی‌سهیلا آتش گشودند و شماری از فلسطینیان زخمی شدند. یک روز پیش از آن نیز دست‌کم هشت فلسطینی در حملات هوایی و گلوله‌باران مناطق مختلف غزه کشته و ده‌ها نفر زخمی شده بودند.

این بیانیه مشترک همچنین از تغییر موقعیت «خط زرد» انتقاد کرده است؛ خطی که در چارچوب توافق آتش‌بس سال گذشته به‌عنوان منطقه حائل میان مناطق تحت کنترل اسرائیل و مناطق فلسطینی تعریف شده بود. سازمان‌های حقوق بشری مدعی‌اند جابه‌جایی این خط، فلسطینیان را در محدوده کوچک‌تر و متراکم‌تری محصور کرده است.

بر اساس آمار وزارت بهداشت فلسطین، از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون دست‌کم ۷۴ هزار و ۲۵۴ فلسطینی، از جمله بیش از ۲۱ هزار کودک، کشته شده‌اند. این آمار فقط شامل مرگ‌هایی است که در بیمارستان‌ها ثبت یا به‌طور رسمی تایید شده‌اند و هزاران نفری را که همچنان زیر آوار یا مفقودند، در بر نمی‌گیرد.

اگنس کالامار، دبیرکل عفو بین‌الملل، در بیانیه مشترک تاکید کرد پاسخگویی در قبال آنچه در غزه رخ داده «نباید زیر آوار دفن شود». او همچنین از آنچه «ناکامی مستمر» در واداشتن اسرائیل به اجرای دستورات الزام‌آور دیوان بین‌المللی دادگستری خواند، انتقاد کرد. در مجموع، سازمان‌های امضاکننده بیانیه می‌گویند تا زمانی که کشتار، محدودیت کمک‌رسانی و موانع بازسازی ادامه داشته باشد، نمی‌توان وضعیت موجود در غزه را یک آتش‌بس واقعی دانست.