رئیس ام‌آی۵: فعالیت‌های جمهوری اسلامی در بریتانیا در حال گسترش است

کن مک‌کالوم، رئیس سازمان امنیت داخلی بریتانیا (ام‌آی۵)، سه‌شنبه ۲۱ مهر / ۱۳ اکتبر اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران در پی هدف قرار دادن مراکز نظامی در بریتانیاست و طرح مشکوک حمله به پایگاه هوایی فرفورد، که تحت مدیریت ایالات متحده آمریکا قرار دارد، «نمونه‌ای منحصربه‌فرد نیست».

او گفت تهران می‌کوشد دامنه فعالیت‌های خود در بریتانیا را فراتر از اهداف سنتی، یعنی مخالفان حکومت اسلامی ایران، گسترش دهد. به‌گفته او، این اقدامات شامل حملات آتش‌افروزانه و خرابکارانه علیه مراکز یهودی نیز بوده که بریتانیا آن‌ها را به «نیروهای نیابتی ایران» نسبت می‌دهد.

مک‌کالوم گفت: «یکی از تغییرات عمده امسال، افزایش جاه‌طلبی ایران برای هدف قرار دادن اهداف سخت‌تر، مانند مراکز نظامی، بوده است.»

او درباره حادثه پایگاه فرفورد افزود: «این رویداد منحصربه‌فرد نیست. نمونه‌های دیگری نیز وجود داشته‌اند؛ نه فقط در بریتانیا، بلکه در نقاط دیگر جهان.»

رئیس ام‌آی۵ اعلام کرد حجم فعالیت‌های این سازمان برای مقابله با تهدیدهای دولتی، عمدتاً از سوی روسیه، ایران و چین، طی دهه گذشته چهار برابر شده است. او همچنین مدعی شد روسیه و ایران کارزارهای جنگ ترکیبی خود علیه بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی را تشدید کرده‌اند.

رئیس ام‌آی۵ این اظهارات را در سخنرانی سالانه خود درباره مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی بریتانیا مطرح کرد؛ سخنرانی‌ای که هم‌زمان با ادامه تحقیقات پلیس ضدتروریسم درباره طرح مشکوک حمله به پایگاه فرفورد انجام شد. این پایگاه در غرب انگلستان قرار دارد و در جریان جنگ امسال آمریکا علیه ایران برای عملیات بمباران مورد استفاده قرار گرفته است.

در ۵ مهر / ۲۷ سپتامبر، ده‌ها نفر از ساکنان خانه‌های اطراف پایگاه فرفورد تخلیه شدند و نیروهای مسلح پلیس و متخصصان خنثی‌سازی بمب ارتش به منطقه اعزام شدند.

پلیس بعداً اعلام کرد که در سه دستگاه ون در محل، مقداری ماده آتش‌زا، از جمله بنزین، پیدا کرده است؛ اما هیچ ماده منفجره‌ای کشف نشده بود.

هفت مرد در ارتباط با این پرونده بازداشت شدند و سپس با قرار وثیقه و در حالی که تحقیقات ادامه دارد، آزاد شدند. مک‌کالوم گفت در مجموع، طی یک سال گذشته بیش از ۵۰ نفر در ارتباط با طرح‌های منتسب به ایران بازداشت شده‌اند.

اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، روز دوشنبه گفت این طرح «تقریباً به‌طور قطع» از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هدایت شده است.

ایران دخالت در این ماجرا را رد کرده است؛ با این حال، پیش‌تر اعلام کرده بود هر پایگاهی که برای حمله به خاک ایران مورد استفاده قرار گیرد، می‌تواند هدفی مشروع تلقی شود.

پس از این حادثه، آمریکا بمب‌افکن‌های خود را از پایگاه فرفورد خارج کرد. دولت دونالد ترامپ نیز اعلام کرد بر این باور است که پایگاه با تهدیدهای ایران روبه‌رو بوده است؛ تهدیدهایی که، به‌گفته مقام‌های آمریکایی، هدفشان کشتن هرچه بیشتر نیروهای آمریکایی و انهدام هرچه بیشتر هواپیماهای ایالات متحده بوده است.

مقام‌های بریتانیایی این ارزیابی را تأیید نکرده‌اند. مک‌کالوم گفت ایران تاکنون در بریتانیا عمدتاً از واسطه‌های مجرم و «گروه‌های نیابتی» با توان عملیاتی محدود استفاده کرده است؛ نیروهایی که قادر به اجرای حمله‌ای پیچیده و گسترده نیستند.

با این حال، او هشدار داد که سپاه پاسداران در کشورهایی نزدیکتر به ایران توانایی‌های بیشتری از خود نشان داده است. به‌گفته او، «برای کسی در موقعیت من، نادیده گرفتن این احتمال احمقانه خواهد بود».

مقام‌های جمهوری اسلامی این‌گونه اتهام‌زنی‌های بریتانیا را بخشی از فشارهای سیاسی و امنیتی غرب علیه ایران دانسته‌اند. با این حال، در مواضع منتشرشده از سوی مقام‌های بریتانیایی، انتساب این طرح به سپاه پاسداران همچنان یکی از محورهای اصلی تحقیقات عنوان شده است. تا زمان انتشار این گزارش، این اتهام به‌معنای اثبات قضایی مسئولیت ایران نیست و تحقیقات درباره پرونده ادامه دارد.

در سطح بین‌المللی نیز نگرانی‌ها درباره فعالیت‌های منتسب به ایران افزایش یافته است. ۲۹ کشور، شامل آمریکا و شماری از متحدان غربی آن در بیانیه‌ای مشترک، آن‌چه را فعالیت‌های خصمانه ایران در خارج از مرزهایش خوانند، از جمله خرابکاری، حملات سایبری و طرح‌های خشونت‌آمیز، محکوم کرده‌اند. این کشورها بر همکاری برای شناسایی عاملان و پیگرد مسئولان چنین اقداماتی تأکید کرده‌اند. تهران این اتهام‌ها را رد می‌کند و آن‌ها را همچنان بخشی از کارزار فشار غرب علیه خود می‌داند.