خوزستان در حسرت هوای تازه؛ آلودگی ۱۲ شهر به وضعیت قرمز رسید

اداره‌کل حفاظت محیط زیست خوزستان روز یکشنبه ۲۶ مهر اعلام کرد که شاخص کیفیت هوا در ۱۲ شهر استان از مرز ۱۵۰ عبور کرده و در وضعیت قرمز قرار گرفته است.

به گفته مهدی موسوی، سرپرست روابط عمومی این اداره‌کل، شهرهای اهواز، ملاثانی، هویزه، مسجدسلیمان، شوشتر، گتوند، شوش، دزفول، اندیمشک، آبادان، شادگان و هندیجان در وضعیت ناسالم برای همه گروه‌های جمعیتی قرار دارند.

بر اساس داده‌های اعلام‌شده در ساعت ۱۰ صبح، شاخص کیفیت هوا در آبادان و شوشتر به ۱۶۵، در شوش به ۱۶۰، در اندیمشک و هندیجان به ۱۵۷، در دزفول و گتوند به ۱۵۶ و در هویزه به ۱۵۵ رسیده است. دزپارت و هفتکل وضعیت قابل قبول داشته‌اند، اما هیچ‌یک از شهرهای استان در وضعیت پاک نبوده‌اند.

گزارش صبح شنبه ۲۵ مهر نشان می‌داد که پنج شهر اهواز، شوش، شوشتر، مسجدسلیمان و گتوند در وضعیت قرمز قرار داشتند. افزایش شمار شهرهای آلوده به ۱۲ شهر در روز یکشنبه نشان‌دهنده گسترش جغرافیایی آلودگی در فاصله یک روز است.

شاخص کیفیت هوا در محدوده ۱۵۱ تا ۲۰۰ به معنای ناسالم‌بودن هوا برای همه گروه‌هاست. قرارگرفتن در این محدوده می‌تواند به‌ویژه برای کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران قلبی و تنفسی خطرناک باشد و ضرورت کاهش فعالیت‌های طولانی و سنگین در فضای باز را افزایش دهد.

بحران مزمن آلودگی در خوزستان

وضعیت امروز بخشی از بحران گسترده‌تری است که سال‌هاست شهرهای خوزستان با آن مواجه‌اند. منشأ آلودگی هوا در این استان مجموعه‌ای از عوامل طبیعی و انسانی است؛ از گسترش کانون‌های گردوغبار در ایران و کشورهای همسایه تا خشک‌شدن تالاب‌ها، سوزاندن گازهای همراه نفت، فعالیت صنایع آلاینده و آتش‌زدن بقایای کشاورزی.

محمدرضا موالی‌زاده، استاندار خوزستان، در آذر ۱۴۰۴ فلرهای نفتی و خشکی تالاب هورالعظیم را از عوامل اصلی آلودگی هوای استان معرفی کرده بود. او همچنین از فعالیت حدود ۲۰۰ پایه فلر نفتی در خوزستان خبر داده بود.

فلرها با سوزاندن گازهای همراه استخراج نفت، آلاینده‌های مختلفی وارد جو می‌کنند. در کنار آنها، خشک‌شدن بخش‌هایی از تالاب هورالعظیم و کاهش پوشش گیاهی، زمینه گسترش کانون‌های گردوغبار را فراهم کرده است.

در تیرماه ۱۴۰۵ نیز معاون محیط زیست انسانی خوزستان اعلام کرد که طرح‌های اجرایی مهار ریزگردها، بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده، حدود ۴۰ درصد اثربخشی داشته‌اند؛ رقمی که به گفته او نشان می‌دهد اقدامات موجود با گستردگی بحران تناسب ندارند.

پیامدهای این وضعیت به شاخص‌های محیط زیستی محدود نمی‌شود. مسئولان دانشگاه علوم پزشکی اهواز پیش‌تر نسبت به افزایش خطر بیماری‌های تنفسی و قلبی و تأثیر آلودگی بر سلامت جمعیت هشدار داده‌اند. تعطیلی‌های مکرر مدارس و اختلال در فعالیت‌های روزمره نیز از پیامدهای تکرارشونده آلودگی هوا در خوزستان بوده است.

با وجود برنامه‌های اعلام‌شده برای جمع‌آوری گازهای همراه نفت، احیای تالاب‌ها و مهار کانون‌های گردوغبار، تداوم وضعیت قرمز در شهرهای متعدد خوزستان نشان می‌دهد که بحران آلودگی هوا همچنان یکی از مسائل جدی سلامت عمومی و محیط زیست در این استان باقی مانده است.