مهرداد اخلاقی کتابچی، مدیر تحریم‌شده صنایع موشکی ایران، وزیر دفاع شد

نمایندگان مجلس شورای اسلامی روز یکشنبه ۲۶ مهر، پس از بررسی برنامه‌ها و سوابق مهرداد اخلاقی کتابچی، به او برای تصدی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح رأی اعتماد دادند. جلسه مجلس به ریاست محمدباقر قالیباف و به‌صورت مجازی برگزار شد.

اخلاقی جانشین عزیز نصیرزاده می‌شود که در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ کشته شد. پس از مرگ نصیرزاده، وزارت دفاع برای چند ماه با سرپرست اداره می‌شد.

مسعود پزشکیان در جلسه رأی اعتماد، با حمایت از وزیر پیشنهادی خود، گفت توان دفاعی کنونی ایران حاصل فعالیت افرادی مانند اخلاقی در کنار حسن تهرانی‌مقدم، از بنیان‌گذاران برنامه موشکی سپاه پاسداران، است.

رئیس‌جمهور همچنین اعلام کرد ایران قصد حمله به هیچ کشوری را ندارد، اما در برابر حملات خارجی «تا پای جان» مقاومت خواهد کرد. او گفت اخلاقی از حمایت مجموعه‌های نظامی و امنیتی، از جمله ارتش، سپاه و وزارت دفاع برخوردار است.

وزیر جدید دفاع کیست؟

مهرداد اخلاقی کتابچی، متولد سال ۱۹۵۸، از مدیران قدیمی صنایع تسلیحاتی جمهوری اسلامی است. او پیش‌تر ریاست گروه صنعتی شهید باقری و سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع را بر عهده داشته است؛ مجموعه‌هایی که در توسعه و تولید موشک‌های بالستیک ایران نقش دارند.

بر اساس گزارش کمیسیون امنیت ملی مجلس، او دارای مدرک کارشناسی مهندسی شیمی از دانشگاه صنعتی امیرکبیر و کارشناسی ارشد مدیریت راهبردی از دانشگاه صنعتی مالک اشتر است.

نام اخلاقی در مارس ۲۰۰۷، به دلیل ریاست گروه صنعتی شهید باقری، در فهرست تحریم‌های قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت قرار گرفت. وزارت خارجه آمریکا نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که او علاوه بر مدیریت این مجموعه، در مذاکرات خرید تجهیزات برای صنایع موشکی فعالیت داشته است.

اخلاقی امروز چه گفت؟

وزیر جدید دفاع در سخنان روز یکشنبه خود، شرایط امنیتی منطقه و جهان را متغیر و غیرقابل پیش‌بینی توصیف کرد و گفت دفاع از کشور مستلزم شناخت تحولات راهبردی و آمادگی برای مواجهه با تهدیدهای جدید است.

او با اشاره به تغییر ماهیت جنگ‌ها تأکید کرد که جنگ‌های معاصر ترکیبی از عملیات نظامی، تحریم اقتصادی، حملات سایبری، جنگ اطلاعاتی، اختلال در زنجیره تأمین و محدودسازی دسترسی به فناوری هستند.

اخلاقی همچنین مدعی شد دشمنان ایران در «بن‌بست راهبردی» قرار گرفته‌اند و وعده داد مسیر تقویت توان دفاعی و برنامه‌های وزیر پیشین را ادامه دهد.

انتصاب او در شرایطی صورت می‌گیرد که دونالد ترامپ احتمال حمله به مجموعه زیرزمینی «کوه کلنگ» در نزدیکی نطنز را مطرح کرده و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، ایران را به اقدام نظامی ویرانگر در صورت شکست مذاکرات تهدید کرده است.

در چنین وضعیتی، انتخاب مدیری با سابقه طولانی در صنایع موشکی می‌تواند بیانگر اولویت بازسازی ظرفیت تولید تسلیحات، تأمین تجهیزات و تقویت صنایع دفاعی پس از جنگ باشد؛ هرچند میزان تغییرات عملی در سیاست دفاعی جمهوری اسلامی هنوز روشن نیست.