دولورس هوئرتا، از رهبران جنبش کارگری و حقوق مدنی آمریکا درگذشت

دولورس هوئرتا، از چهره‌های برجسته جنبش کارگری، فمینیسم و مبارزه برای حقوق مدنی در آمریکا که در تأسیس اتحادیه کارگران کشاورزی نقش داشت و شعار مشهور «بله، می‌توانیم!» را به یکی از نمادهای مبارزه اجتماعی تبدیل کرد، امروز چهارشنبه ۶ آبان / ۲۸ اکتبر در ۹۶سالگی بر اثر سرطان در خانه‌اش در بیکرزفیلد کالیفرنیا درگذشت.

دولورس هوئرتا که خانواده‌اش خبر درگذشت او را اعلام کردند، هنگام مرگ در کنار اعضای خانواده‌اش بود. او تا دهه ۹۰ زندگی خود همچنان در تظاهرات شرکت می‌کرد و در سراسر آمریکا درباره نژادپرستی، فقر، حقوق زنان و حقوق افراد ال‌جی‌بی‌تی‌کیو سخن می‌گفت.

هوئرتا در سال ۲۰۱۲ مدال آزادی ریاست‌جمهوری، بالاترین نشان غیرنظامی آمریکا، را از باراک اوباما دریافت کرد. اوباما هنگام اهدای این نشان از پشتکار و توانایی او در سازمان‌دهی مبارزات اجتماعی ستایش کرد و گفت شعار انتخاباتی خود در سال ۲۰۰۸، «بله، می‌توانیم!» (Sí, se puede)، را از او گرفته است. این شعار اسپانیایی بر این باور استوار بود که اقدام جمعی مردم می‌تواند به تغییرات واقعی منجر شود.

ترزا رومرو، رئیس اتحادیه کارگران کشاورزی، در واکنش به درگذشت هوئرتا گفت تلاش‌های او به تقویت کارگران کشاورزی و سازمان‌یافتگی بیشتر جامعه لاتین‌تبار آمریکا کمک کرد. به‌گفته رومرو، هوئرتا جامعه خود را برای مقابله با بی‌عدالتی توانمند ساخت و کارگران کشاورزی و جامعه لاتین‌تبار را در موقعیتی قوی‌تر از گذشته قرار داد.

از کلاس درس تا سازمان‌دهی کارگران

هوئرتا در سال ۱۹۳۰ با نام دولورس کلارا فرناندز در داوسون ایالت نیومکزیکو به دنیا آمد. پدرش معدنچی و فعال اتحادیه‌ای بود که به مجلس ایالتی راه یافت. در سه‌ سالگی، پس از جدایی والدینش، مادر او همراه فرزندانش به کالیفرنیا رفت. هوئرتا در محیطی چندفرهنگی، در میان خانواده‌های کارگری مکزیکی، فیلیپینی، آفریقایی‌آمریکایی، ژاپنی و چینی رشد کرد. مادرش که رستوران و هتلی اداره می‌کرد، استقلال، همدلی و فعالیت اجتماعی را به او آموخت.

هوئرتا در جوانی معلم دبستان در دره سن‌واکین کالیفرنیا بود؛ منطقه‌ای کشاورزی که فقر خانواده‌های کارگری در آن آشکار بود. دیدن کودکانی که گرسنه و بدون کفش به مدرسه می‌آمدند، او را به این نتیجه رساند که سازمان‌دهی کارگران کشاورزی می‌تواند از تلاش برای آموزش کودکانی که از فقر رنج می‌برند، فراتر برود.

او در جریان فعالیت در یک گروه حقوق مدنی در استاکتون با سزار چاوز آشنا شد. این دو در سال ۱۹۶۲ انجمن ملی کارگران کشاورزی را تأسیس کردند؛ تشکلی که چند سال بعد به اتحادیه کارگران کشاورزی آمریکا تبدیل شد. هوئرتا در سال‌های بعد یکی از رهبران اصلی اتحادیه و مذاکره‌کنندگان آن با صاحبان مزارع بود.

اعتصاب انگور و دستاوردهای کارگری

هوئرتا از جمله فعالانی بود که در کنار کارگران فیلیپینی برداشت انگور در خط اعتصاب دِلانُو ایستادند؛ اعتصابی که پنج سال ادامه یافت. او و چاوز با شرکت‌های بزرگ کشاورزی مذاکره کردند و به توافق‌هایی دست یافتند که راه را برای برخورداری کارگران از نخستین طرح‌های درمانی و مزایای شغلی هموار کرد.

هوئرتا همچنین در سازمان‌دهی تحریم سراسری انگور و کاهو در اوایل دهه ۱۹۷۰ نقش داشت. این تحریم‌ها با ایجاد فشار اقتصادی بر تولیدکنندگان، به شکل‌گیری شرایط سیاسی لازم برای تصویب نخستین قانون کالیفرنیا درباره به‌رسمیت‌شناختن حق کارگران کشاورزی برای مذاکره جمعی کمک کردند.

او برای تأمین کمک مالی بیکاران، گسترش بیمه ازکارافتادگی کارگران کشاورزی و مقابله با استفاده از آفت‌کش‌های سمی تلاش کرد. همچنین از عفو و اعطای وضعیت قانونی به مهاجران فاقد مدارک اقامت حمایت کرد و با برنامه‌های فدرال کارگران مهمان مخالفت ورزید.

مبارزه سیاسی و هزینه‌های فعالیت

هوئرتا در سال ۱۹۶۸، هنگام سفر رابرت کندی به دِلانو، با این سناتور آمریکایی دیدار کرد و به کارزار انتخاباتی او پیوست. او برای ثبت‌نام مکزیکی‌تبارهای کالیفرنیا در فهرست رأی‌دهندگان فعالیت می‌کرد. پس از پیروزی کندی در انتخابات مقدماتی کالیفرنیا، هوئرتا روی صحنه در کنار او حضور داشت؛ کندی از او تشکر کرد و لحظاتی بعد هدف گلوله قرار گرفت.

هوئرتا در جریان اعتراض‌های اتحادیه‌ای ۲۲ بار بازداشت شد. در سال ۱۹۸۸ نیز هنگام اعتراض به موضع جورج بوش پدر، نامزد جمهوری‌خواهان در انتخابات ریاست‌جمهوری، در مخالفت با تحریم انگور از سوی اتحادیه، در سان‌فرانسیسکو به‌شدت مجروح شد. ضربه باتوم پلیس سه دنده او را شکست و به طحالش آسیب جدی وارد کرد؛ او به بیش از دوازده نوبت انتقال خون نیاز پیدا کرد. هوئرتا پس از بهبود، فعالیت خود را بیش از پیش بر حقوق زنان و تشویق زنان لاتین‌تبار به نامزدی در انتخابات متمرکز کرد.

افشای راز شصت‌ساله

زندگی هوئرتا در سال جاری میلادی با افشای موضوعی از گذشته‌اش بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفت. او اعلام کرد که در دهه ۱۹۶۰ از سوی سزار چاوز، هم‌بنیان‌گذار جنبش کارگران کشاورزی، مورد سوءاستفاده جنسی قرار گرفته و از این رابطه دو فرزند به دنیا آورده است؛ موضوعی که حدود شصت سال درباره آن سکوت کرده بود.

هوئرتا گفته بود از ترس آن‌که افشای ماجرا به دستاوردهای جنبش کارگری لطمه بزند و تلاش‌های چندین‌ساله برای بهبود شرایط کارگران را به خطر اندازد، سکوت کرده است. او در مصاحبه‌ای با رسانه لاتین‌تبار «لاتینو یواس‌ای» در سال ۲۰۲۶ گفت این رنج را مسئله‌ای شخصی می‌دانسته و تصور می‌کرده تحمل آن بهایی است که باید برای حفظ دستاوردهای مبارزه‌اش بپردازد.

میراثی فراتر از جنبش کارگری

هوئرتا نخستین زن لاتین‌تبار بود که به تالار ملی مشاهیر زنان آمریکا راه یافت و از دانشگاه‌های آمریکایی ۹ دکترای افتخاری دریافت کرد. نام او بر مدارس و خیابان‌هایی در چند ایالت گذاشته شده و تصویرش بر دیوارنگاره‌های متعددی نقش بسته است.

با این حال، مواضع سیاسی او همواره با استقبال همه فعالان مترقی روبه‌رو نبود. حمایت او از هیلاری کلینتون در رقابت مقدماتی حزب دموکرات در سال ۲۰۱۶، به‌جای برنی سندرز، انتقاد بازیگر، روزاریو داوسون، از او را در پی داشت. داوسون که در فیلمی درباره سزار چاوز نقش هوئرتا را بازی کرده بود، او را به تبدیل‌شدن به ابزاری در خدمت ساختار قدرت متهم کرد؛ هرچند این دو بعدها اختلافات خود را کنار گذاشتند.

هوئرتا در مستند سال ۲۰۲۵ با عنوان «بذرهای تغییر: زندگی و میراث دولورس هوئرتا» ابراز امیدواری کرد که میراثش به‌عنوان سازمان‌دهنده‌ای باقی بماند که برای مبارزه با بی‌عدالتی مردم را گرد هم آورد. او گفت مهم‌ترین میراثی که می‌توان برای نسل بعد به جا گذاشت، نه جواهر و دارایی و پول، بلکه عشق به عدالت است.